ج ي داۋىرىندەگى ۋنيۆەرسيتەت: قازاقستاندا جوعارى ءبىلىم قالاي وزگەرەدى

بۇگىن Astana IT University-دە «ج ي جانە سيفرلىق تەحنولوگيالار داۋىرىندەگى ساپانى ارتتىرۋ: ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا كوكجيەكتەرى» اتتى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى X ورتالىق ازيا حالىقارالىق فورۋمى ءوتتى. اتالمىش ءىس-شارا (IAAR) اككرەديتتەۋ جانە رەيتينگتىڭ تاۋەلسىز اگەنتتىگىنىڭ 15 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلدى.

قازاقستاندا تاۋەلسىز اككرەديتتەۋ جۇيەسى قالاي قالىپتاستى

فورۋمدا ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا قاتىستى جاڭا تاسىلدەر، جاساندى ينتەللەكتىنى وقۋ پروتسەسىنە ەنگىزۋ جانە حالىقارالىق تاجىريبە ءسوز بولدى. قازاقستانداعى ءبىلىم ساپاسىن باعالاۋ جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋىنا توقتالعان ۇلتتىق ينجەنەرلىك اكادەميانىڭ پرەزيدەنتى باقىتجان جۇماعۇلوۆ بۇل باعىتتا سوڭعى جىلدارى ۇلكەن وزگەرىس بولعانىن ايتتى.

ونىڭ سوزىنشە، 2000 -جىلداردىڭ باسىندا قازاقستاندا ءبىلىم ساپاسىن باقىلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ جۇمىستارى باستالىپ، 2002 -جىلى مەملەكەتتىك اككرەديتتەۋ جۇرگىزىلدى. الايدا بۇل ءتاسىل ويداعىداي جۇمىس ىستەگەن جوق. ودان كەيىنگى ون جىلدا ءبىلىم ساپاسىن باقىلاۋدىڭ ءتيىمدى جولدارىن ىزدەۋ جالعاستى.

- 2010 -جىلى قازاقستان بولون پروتسەسىنە قوسىلىپ، كرەديتتىك تەحنولوگياعا كوشكەننەن، ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلاردىڭ اكادەميالىق موبيلدىگى دامي باستاعاننان كەيىن ەلىمىزدە جوو- لاردى تاۋەلسىز اككرەديتتەۋ جۇيەسىن قۇرۋعا ناقتى مۇمكىندىك تۋدى. بۇل حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرەتىن جاڭا زاڭنامالىق بازانى، اككرەديتتەۋ پروتسەسى مەن وعان قويىلاتىن تالاپتاردى رەتتەيتىن قۇجاتتاردى، ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىم مەن كادر دايارلاۋدى قاجەت ەتتى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاندا تولىققاندى تاۋەلسىز اككرەديتتەۋ جۇيەسى قالىپتاستى، - دەدى باقىتجان جۇماعۇلوۆ.

ونىڭ سوزىنشە، تاۋەلسىز اككرەديتتەۋدىڭ باستى ماقساتى - جوعارى وقۋ ورىندارىن تەك باقىلاۋ ەمەس، ولاردى ءبىلىم ساپاسىن ۇنەمى ارتتىرۋعا ىنتالاندىرۋ.

- اككرەديتتەۋ ەڭ الدىمەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وزىمەن جۇمىس ىستەۋىنە، ساپاسىن ارتتىرۋىنا ىقپال ەتەدى. ءبىلىم ساپاسى ەندى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەستىك قانا ەمەس. ساپا - ءبىلىمنىڭ ەكونوميكا مەن قوعامعا قاجەت ادامي كاپيتالدى ارتتىرا الۋ قابىلەتى، - دەدى اكادەميا پرەزيدەنتى.

جۇماعۇلوۆ قازاقستانداعى جوعارى ءبىلىمنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە دامۋىنا دا توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە ەلدە الەمنىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ 30 دان استام فيليالى جۇمىس ىستەيدى، ال قازاقستاندىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە 40 مىڭنان استام شەتەلدىك ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر.

«ءبىلىم ساپاسىنىڭ نەگىزى - حالىقارالىق سەنىم»

ال جيىنعا قاتىسقان ەۋروپالىق جوعارى ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ قاۋىمداستىعىنىڭ (ENQA) پرەزيدەنتى دانيەلا كريستينا گيتۋليكا ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ تاعى ءبىر قىرىنا - ەلدەردىڭ ءبىلىم جۇيەلەرى اراسىنداعى سەنىمگە نازار اۋداردى.

ونىڭ ايتۋىنشا، حالىقارالىق ستاندارتتارعا نەگىزدەلگەن تاۋەلسىز باعالاۋ ءبىر ۋنيۆەرسيتەتتىڭ نەمەسە مەملەكەتتىڭ ىشكى ماسەلەسى ەمەس.

- بۇل ەلدەردىڭ جوعارى ءبىلىم جۇيەلەرى اراسىندا سەنىم قالىپتاستىرادى. ال سەنىم ستۋدەنتتەر، وقىتۋشىلار مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ اكادەميالىق موبيلدىگىنە، ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعىن دامىتۋعا جول اشادى، - دەدى ول.

گيتۋليكا IAAR دىڭ ENQA عا 10 جىلدان بەرى مۇشە ەكەنىن جانە وسى كەزەڭدە ءۇش رەت سىرتقى باعالاۋدان وتكەنىن اتاپ ءوتتى. ENQA مۇشەلەرى ەۋروپالىق جوعارى ءبىلىم كەڭىستىگىندەگى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ ستاندارتتارى مەن نۇسقاۋلىقتارىنا سايكەستىگىن تۇراقتى تۇردە راستاۋى كەرەك.

سونىمەن بىرگە ENQA پرەزيدەنتى جاساندى ينتەللەكت جوعارى ءبىلىم ءۇشىن مۇمكىندىك قانا ەمەس، جاڭا سىن-قاتەر ەكەنىن دە ەسكە سالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ج ي ءبىلىم ساپاسىنا وڭ ىقپال ەتە الادى، ءبىراق ونى قولدانۋ سەنىم ماسەلەسىن دە العا شىعارادى.

«ج ي ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بارلىق سالاسىنا ەنۋى كەرەك»

ءوز كەزەگىندە قازاق- امەريكان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى اسىلبەك يساحوۆ ۋنيۆەرسيتەتتەر سيفرلاندىرۋدان كەيىن جاڭا كەزەڭگە، ياعني جاساندى ينتەللەكت ترانسفورماتسياسىنا ءوتىپ جاتقانىن ايتادى. ونىڭ پىكىرىنشە، ج ي ترانسفورماتسياسىن تەك ChatGPT پايدالانۋ نەمەسە ءارتۇرلى AI- اگەنتتەر قۇرۋ دەپ ءتۇسىنۋ جەتكىلىكسىز.

- جاساندى ينتەللەكت ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتىنىڭ بارلىق نەگىزگى باعىتىنا ەنۋى كەرەك. ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتە ونى قولدانۋدىڭ ءتورت باعىتىن ايقىندادىق: ءبىلىم بەرۋ پروتسەسى، وقىتۋ، عىلىمي زەرتتەۋلەر جانە ۋنيۆەرسيتەتتى باسقارۋ، - دەدى ول.

ۋنيۆەرسيتەت پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، ج ي-دى مەڭگەرۋدى ءۇش دەڭگەيگە بولگە بولادى.

- AI user - ج ي قۇرالدارىن قولدانۋشى، AI professional - ونى كاسىبي دەڭگەيدە پايدالانۋشى، AI creator - جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن جاساۋشى. بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتكەرلەرى مەن ستۋدەنتتەر كەمىندە ج ي قۇرالدارىن قولدانا ءبىلۋى كەرەك، - دەدى سپيكەر.

الايدا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ مۇمكىندىگى ارتقان سايىن وعان قانداي مىندەتتەردى تاپسىرۋعا بولمايتىنىن دا انىقتاۋ ماڭىزدى.

- جاساندى ينتەللەكت كومەكشى بولۋى كەرەك، ءبىراق ستۋدەنتتىڭ وقۋىنا قاتىستى شەشىمدى ءوزى قابىلداماۋى ءتيىس. نەگىزگى جاۋاپكەرشىلىك ءبارىبىر وقىتۋشىدا قالادى. ج ي قوسىمشا ماتەريالدار ۇسىنىپ، ستۋدەنتتىڭ ءالسىز تۇستارىن انىقتاۋعا كومەكتەسە الادى، - دەپ قوستى ول.

«بارلىق ستۋدەنتكە بىردەي وقۋ تاسىلىنەن باس تارتقىمىز كەلەدى»

ال جيىنعا قاتىسقان ITU رەكتورى ءالتايىر احمەتوۆ بولاشاقتاعى ءبىلىم ساپاسى قولدانىلاتىن تەحنولوگيالاردىڭ سانىمەن ەمەس، ولاردىڭ وقۋ پروتسەسىنە قانشالىقتى ءتيىمدى ەنگىزىلگەنىمەن انىقتالادى. بۇل رەتتە تەحنولوگيا قانشا دامىسا دا، ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باستى نازارىندا ادام قالۋى كەرەك.

- ءبىز بارلىق ستۋدەنتتى بىردەي باعدارلاما بويىنشا وقىتۋدان بىرتىندەپ باس تارتقىمىز كەلەدى. ءار ستۋدەنتتىڭ مۇمكىندىگى، قاجەتتىلىگى مەن ماقساتى ەسكەرىلۋى كەرەك. جاساندى ينتەللەكت وسىعان كومەكتەسەتىن قۇرالعا اينالادى، - دەدى ول.

رەكتوردىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي وزگەرىستەردى ءبىر ۋنيۆەرسيتەتتىڭ كۇشىمەن جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىن ەمەس. ول ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارى، مەملەكەتتىك ورگاندار، ساراپشىلار، جۇمىس بەرۋشىلەر جانە ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىز ەتەتىن ۇيىمدار اراسىندا تۇراقتى كاسىبي بايلانىس قاجەت

ايتا كەتەيىك، اتالعان فورۋمعا قازاقستانمەن قاتار قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان، ازەربايجان، قىتاي، يتاليا، تۇركيا، ۇلى بريتانيا جانە باسقا دا ەلدەردىڭ ۋنيۆەرسيتەت باسشىلارى، حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ءبىلىم ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى.

بۇعان دەيىن اتالعان جيىندا ءسوز سويلەگەن عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى تالعات ەشەنقۇلوۆ قازاقستاندا شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن بىرلەسكەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى كوبەيىپ كەلە جاتقانىن، مۇنداي باعدارلامالاردىڭ ساپاسىنا ورتاق تالاپتار قاجەتتىگىن ايتقان ەدى.

اۆتور

نازەركە سۇيىندىك