شەكاراداعى كەزەك پەن قۇجات ماشاقاتى: حالىقارالىق جۇك تاسىمالىندا نە وزگەرەدى

بۇل ماسەلە استانادا وتكەن New Silk Way VIII حالىقارالىق بيزنەس-فورۋمىنىڭ نەگىزگى تاقىرىپتارىنىڭ ءبىرى بولدى. ءىس-شارادا قازاقستان، قىرعىزستان، تۇركيا، چەحيا جانە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا وكىلدەرى كولىك سالاسىنداعى جاڭا جوبالار مەن سيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ جوسپارلارىن تانىستىردى.

بيىل فورۋم قازاقستان مەن تاعى 39 مەملەكەتتەن كەلگەن وكىلدەردىڭ باسىن قوستى. ءىس-شاراعا مەملەكەتتىك ورگاندار، حالىقارالىق ۇيىمدار، كولىك-لوگيستيكالىق كومپانيالار مەن سالالىق بىرلەستىكتەرىنەن 2 مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى.

قىتايدان ەۋروپاعا دەيىنگى جۇك تاسىمالىن سيفرلاندىرۋ

فورۋمدا قازاقستاننىڭ كولىك ۆيتسە-ءمينيسترى جانىبەك تايجانوۆ حالىقارالىق جۇك تاسىمالىن جەدەلدەتۋ ءۇشىن ەلدەر اراسىنداعى اقپارات الماسۋدى جەڭىلدەتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، بۇگىندە جۇكتەردىڭ كەشىگۋىنە قۇجاتتاردى راسىمدەۋ مەن اقپارات الماسۋعا كەتەتىن ۋاقىت تا اسەر ەتەدى.

- بۇگىندە جۇك تاسىمالى كوبىنە قۇجاتتاردىڭ راسىمدەلۋىن كۇتىپ كەشىگەدى. كونتەينەردى ءارى قاراي جونەلتۋ ءۇشىن ءتيىستى راستاۋ نەمەسە جۇك تۋرالى اقپارات قاجەت بولادى. ءار شەكارا مەن پورتتا ءبىر مالىمەت قايتا-قايتا ەنگىزىلەدى. مۇنىڭ ءبارى ۋاقىت جوعالتۋعا جانە كاسىپكەرلەر شىعىنىنىڭ ارتۋىنا اكەلەدى، - دەدى ۆيتسە-مينيستر.

وسى ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن قازاقستان حالىقارالىق سەرىكتەستەرگە ءۇش باعىت بويىنشا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋدى ۇسىندى.

ءبىرىنشىسى - قىتايدان ەۋروپاعا دەيىنگى بۇكىل باعىتتا ەلەكتروندى قۇجاتتاردى ءوزارا تانۋ جانە كولىك دەرەكتەرىن ورتاق ستاندارتتارعا سايكەستەندىرۋ. بۇل رەتتە ءار مەملەكەت ءوز دەرەكتەرىن ءوزى ساقتايدى، ءبىراق جۇكتىڭ قوزعالىسى تۋرالى قاجەتتى اقپارات تاسىمالعا قاتىسۋشىلارعا قولجەتىمدى بولادى.

ەكىنشىسى - جاساندى ينتەللەكت نەگىزىندەگى دايىن شەشىمدەردى ءوزارا ءبولىسىپ، ولاردى حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىنىڭ ناقتى ۋچاسكەلەرىندە بىرلەسىپ سىناقتان وتكىزۋ.

ءۇشىنشى باعىت شەكاراداعى راسىمدەردى ۇيلەستىرۋدى، تاۋەكەلدەردى باعالاۋدىڭ ورتاق تاسىلدەرىن ازىرلەۋدى جانە جۇكتى جەتكىزۋ جىلدامدىعىن ارتتىرۋدى قامتيدى.

جانىبەك تايجانوۆ بىردە-ءبىر ەل حالىقارالىق كولىك ءدالىزىن ءوز كۇشىمەن تولىق سيفرلاندىرا المايتىنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان قازاقستان سەرىكتەس مەملەكەتتەرمەن بىرگە ءبىرىڭعاي سيفرلىق كەڭىستىك قالىپتاستىرۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.

سيفرلىق جىبەك جولىن قالىپتاستىرۋ ماسەلەسى

حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىن سيفرلاندىرۋ ماسەلەسىنە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ كولىك جانە ينفراقۇرىلىم جونىندەگى مۇشەسى ارزىبەك كوجوشيەۆ تە توقتالدى. ول قازىرگى حالىقارالىق تاسىمالدا جاساندى ينتەللەكت پەن سيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ ماڭىزى ارتىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، بۇدان ەكى مىڭ جىلدان استام ۋاقىت بۇرىن ۇلى جىبەك جولى ەلدەر اراسىنداعى ساۋدا مەن ەكونوميكالىق بايلانىستىڭ دامۋىنا جول اشتى.

- ەندىگى مىندەت - وسى تاريحي باعىتتىڭ زاماناۋي سيفرلىق ۇلگىسىن قالىپتاستىرۋ. بۇرىن تاۋار كەرۋەنمەن تاسىمالدانسا، قازىر جۇك تاسىمالىن ۇيىمداستىرۋدا سيفرلىق تەحنولوگيالار مەن جاساندى ينتەللەكت كەڭىنەن قولدانىلىپ كەلەدى. ءبىراق نەگىزگى ماقسات سول كۇيىندە قالدى. ول - جۇكتەردىڭ كەدەرگىسىز، ۋاقىتىلى ءارى تۇراقتى جەتكىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ، - دەدى ارزىبەك كوجوشيەۆ.

ءوز كەزەگىندە چەحيانىڭ كولىك ءمينيسترى يۆان بەدناريك تە «سيفرلىق جىبەك جولىن» قالىپتاستىرۋ كەرەگىن ايتىپ، ونى دامىتۋدا ءۇش ماسەلەگە نازار اۋدارۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.

- بىرىنشىدەن، شەكارا ارالىق جۇك تاسىمالىنىڭ بارلىق كەزەڭىن قامتيتىن پيلوتتىق جوبالار ىسكە اسىرىلۋى ءتيىس. ەكىنشىدەن، ەلدەر اراسىندا قاۋىپسىز ءارى ءوزارا ۇيلەسىمدى دەرەكتەر الماسۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قاجەت. ۇشىنشىدەن، مەملەكەتتىك ورگاندار، تاسىمالداۋشىلار، لوگيستيكالىق كومپانيالار مەن تەحنولوگيا جەتكىزۋشىلەرى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋى كەرەك، - دەدى سپيكەر.

ەلەكتروندى قۇجاتتار: قازاقستان قانداي ەلدەرمەن جۇمىس ىستەپ جاتىر

فورۋمدا حالىقارالىق جۇك تاسىمالىنا ەلەكتروندى قۇجاتتاردى ەنگىزۋگە قاتىستى بىرنەشە جاڭالىق ايتىلدى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ كولىك جانە ينفراقۇرىلىم جونىندەگى مۇشەسى ارزىبەك كوجوشيەۆ بۇگىن قازاقستان مەن رەسەي اراسىندا ەلەكتروندى جۇكقۇجات پايدالانىلاتىن العاشقى تاسىمالدى سىناقتان وتكىزۋ جوسپارلانعانىن مالىمدەدى.

- اۆتوموبيل كولىگى سالاسىندا ەلەكتروندى CMR جۇكقۇجاتتارىن قولدانۋ باعىتىندا بەلسەندى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. بۇگىن فورۋم اياسىندا تۇستەن كەيىن قازاقستان مەن رەسەي اراسىندا سيفرلىق قۇجات پايدالانىلاتىن العاشقى تاسىمالدى سىناقتان وتكىزەمىز، - دەدى ول.

ەلەكتروندى CMR جۇكقۇجاتى حالىقارالىق اۆتوموبيل تاسىمالىنا قاتىستى مالىمەتتەردى سيفرلىق فورماتتا راسىمدەۋگە ارنالعان. ە ا ە و ەلدەرى قاعاز قۇجاتتاردى ەلەكتروندى نۇسقاعا اۋىستىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر.

قازاقستان مەن تۇركيا اراسىندا دا وسى باعىتتا ناقتى قادام جاسالعان. تۇركيانىڭ كولىك جانە ينفراقۇرىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى وسمان بويراز ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعى ناتيجەسىندە ترانزيتتىك تاسىمالعا ارنالعان ەلەكتروندى رۇقسات قۇجاتتارى قولدانىسقا بەرىلگەنىن ايتتى.

- قازاقستانمەن وسى سالاداعى ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ ناقتى ناتيجەسى رەتىندە ترانزيتتىك تاسىمالداۋعا ارنالعان ەلەكتروندى رۇقسات قۇجاتتارى تاسىمالداۋشىلارعا قولجەتىمدى بولدى، - دەدى وسمان بوراز.

ونىڭ ايتۋىنشا، تۇركيا حالىقارالىق اۆتوموبيل تاسىمالىندا ەلەكتروندى رۇقسات بەرۋ جۇيەسىن وزبەكستانمەن دە ىسكە قوسقان. قازىر بۇل تاجىريبەنى باسقا مەملەكەتتەرگە كەڭەيتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.

جاساندى ينتەللەكت كولىك سالاسىندا قالاي قولدانىلىپ جاتىر

قازاقستاننىڭ كولىك ۆيتسە-ءمينيسترى دامير قوجاحمەتوۆ فورۋمدا جاساندى ينتەللەكتىنى كولىك سالاسىنا ەنگىزۋگە ارنالعان جوبالار تۋرالى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا، مينيسترلىك كولىكتىڭ ءارتۇرلى ءتۇرى بويىنشا جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. سونىڭ ءبىرى - اۆتوموبيل جولدارىنداعى قوزعالىستى تالداۋ.

مينيسترلىك Presight كومپانياسىمەن بىرلەسىپ جۇرگىزگەن پيلوتتىق جوبا بارىسىندا 412 ميلليون كولىك ءجۇرىسى تۋرالى دەرەك وڭدەلگەن. ناتيجەسىندە جۇك كولىكتەرىنە بەلگىلەنگەن مولشەردەن ارتىق جۇك تيەلگەن 2 ميلليوننان استام جاعداي انىقتالعان.

سونداي-اق قازاقستاندا Smart Cargo جۇيەسى دامىتىلىپ جاتىر. ونىڭ اياسىندا QR- كود پەن تاسىمالداۋدىڭ سيفرلىق پاسپورتى ەنگىزىلگەن.

دامير قوجاحمەتوۆتىڭ دەرەگىنشە، بۇگىنگە دەيىن 11 مىڭعا جۋىق سيفرلىق پاسپورت راسىمدەلىپ، 15 مىڭنان استام كولىك پەن تاسىمالداۋشى تىركەلگەن.

اۆياتسيا سالاسىندا دا سيفرلىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا، اۋە باعىتتارىنىڭ وزگەرۋىن ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە باقىلاۋ ماسەلەسىنە نازار اۋدارىلعان.

ال جانىبەك تايجانوۆ جاساندى ينتەللەكتىنىڭ حالىقارالىق جۇك تاسىمالىن جوسپارلاۋداعى مۇمكىندىكتەرىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكت جۇك تاسىمالىنداعى كىدىرىستەردى الدىن الا بولجاۋعا، ينفراقۇرىلىمدى ءتيىمدى پايدالانۋعا جانە تۋىنداۋى مۇمكىن قاۋىپتەرگە دەر كەزىندە ارەكەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

قازىر قازاقستاندا Smart Data Transport سالالىق دەرەكتەر پلاتفورماسى دامىتىلىپ جاتىر. وعان كولىك سالاسىنداعى ءبىرقاتار اقپاراتتىق جۇيە قوسىلعان. جاڭا دەرەككوزدەردى بىرىكتىرۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.

ە ا ە و- نىڭ 2027-2029-جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسى

فورۋمدا ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ الداعى جىلدارعا ارنالعان جوسپارلارى دا تانىستىرىلدى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا وكىلى ارزىبەك كوجوشيەۆتىڭ ايتۋىنشا، ە ا ە و- نىڭ 2027-2029-جىلدارعا ارنالعان كولىك ساياساتىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىنا جاساندى ينتەللەكت پەن سيفرلىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ شارالارى ەنگىزىلگەن.

- ءبىز 2027-2029-جىلدارعا ارنالعان جول كارتاسىنىڭ جوباسىن ازىرلەۋدى جانە كەلىسۋدى اياقتاپ جاتىرمىز. وعان كولىك سالاسىندا سيفرلىق جانە ينتەللەكتۋالدى تەحنولوگيالاردى دامىتۋعا، سونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋگە باعىتتالعان ءبىرقاتار شارا ەنگىزىلدى. بۇل ناقتى ورىندالۋ مەرزىمدەرى مەن كۇتىلەتىن ناتيجەلەرى كورسەتىلگەن قۇجات بولادى، - دەدى ارزىبەك كوجوشيەۆ.

سونىمەن قاتار ول ە ا ە و ەلدەرى اراسىندا كولىك باقىلاۋىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى اقپارات الماسۋ جۇيەسى دامىتىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستان دا جاقىن ارادا وسى جۇيەگە قوسىلاتىن بولادى.

وسىلايشا، New Silk Way فورۋمىندا حالىقارالىق جۇك تاسىمالىن سيفرلاندىرۋدىڭ بىرنەشە باعىتى تالقىلاندى. قازاقستان مەن سەرىكتەس مەملەكەتتەر ەلەكتروندى قۇجاتتاردى قولدانۋدى كەڭەيتۋگە، اقپاراتتىق جۇيەلەردى ءوزارا بايلانىستىرۋعا جانە جاساندى ينتەللەكتىنى كولىك سالاسىنا ەنگىزۋگە باسىمدىق بەرىپ وتىر. فورۋمدا كوتەرىلگەن باستامالاردىڭ نەگىزگى ماقساتى - شەكارادان ءوتۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ، جۇك تاسىمالىنا كەتەتىن ۋاقىتتى قىسقارتۋ جانە حالىقارالىق كولىك دالىزدەرىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ.

ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن جولاۋشى جانە جۇك تاسىمالىنىڭ كورسەتكىشتەرى قالاي وزگەرگەنى تۋرالى حابارلاندى.