ديپلوماتيالىق جەتىستىك: قىتاي تانۋشى ءادىل كاۋكەنوۆ پرەزيدەنت ساپارىنا پىكىر ءبىلدىردى

Фото: vlast.kz
Фото: из открытых источников

قىتاي قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن ۆيزا كۇشىن جويدى. بۇل قازاقستاندىق ديپلوماتيانىڭ ساياسي جەتىستىگى.

بەلگىلى قىتايتانۋشى ءادىل كاۋكەنوۆ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ قىتايعا جاساعان رەسمي ساپارىنا تەلەگرام-ارناسىندا وسىنداي پىكىر ءبىلدىردى. ونىڭ جازۋىنشا، وسى ساپارداعى قىتاي كومپانيالارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋى ەلىمىزدە ۇلكەن جوبالار اشۋعا جاقسى مۇمكىندىك تۋعىزىپ وتىر.

ءادىل كاۋكەنوۆتىڭ جازۋىنشا، گەوساياسي جاعدايلارعا قاراماستان، قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى تاۋار اينالىمى بىلتىر 31 ميلليارد دوللارعا جەتىپ، رەكورد ورناتتى. قىتاي كەدەنى وسىنداي دەرەك بەردى. بۇل دەگەنىڭىز الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا %31 ارتىق. ال بۇكىل ورتالىق ازيا قىتايمەن تاۋار اينالىمىن 41,9 ميلليارد دوللاردان 70,2 ميلليارد دوللارعا دەيىن شامامەن ەكى ەسەدەي ارتتىردى.

قىتايدىڭ قازاقستان ازاماتتارى ءۇشىن ۆيزا كۇشىن جويۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋى قازاقستاندىق ديپلوماتيانىڭ ەلەۋلى ساياسي جەتىستىگى بولدى. ويتكەنى شىعىس ازيا ەلدەرىندەگى ۆيزا ماسەلەسى وڭاي شەشىلەتىن شارۋا ەمەس، - دەيدى ساراپشى.

ونىڭ پىكىرىنشە، قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ساپارى «بەلدەۋ جانە جول» باستاماسىنىڭ مەرەيتويىمەن بايلانىستى. ءتوراعا شي جينپيڭمەن كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى بۇل باعدارلامانىڭ 2013-جىلى ەلوردادا قالاي باستالعانىن ەسكە العان ەدى. قازاقستان اۋەلدەن-اق وسى باعدارلامانى بىرلەسە دامىتۋعا اتسالىسقان-دى.

سونىمەن قاتار، وسىنداي بىرلەسكەن ەڭبەك ەۋروپا مەن ازيانىڭ ءوزارا بايلانىسى ءۇشىن ماڭىزدى ناتيجە بەرىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون. ءدال وسى كولىك ينفراقۇرىلىمى ارقىلى وسى كۇنگە دەيىن قىتاي مەن ە و اراسىندا قازاقستان اۋماعىنان وتەتىن كونتەينەرلىك تاسىمالدار 104 ەسەدەي ارتقان، - دەيدى ول.

ايتا كەتەيىك، كەزدەسۋ بارىسىندا ق ح ر ءتوراعاسى شي جينپيڭ قىتايدىڭ قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن، سونداي-اق قاسىم-جومارت توقايەۆ جۇرگىزىپ جاتقان اۋقىمدى رەفورمالاردى تولىق قولدايتىنىن تاعى دا اتاپ ءوتتى.

سونداي-اق، قاسىم-جومارت توقايەۆ وسى جولعى ساپارىندا قىتاي استاناسىندا كورنەكتى قايراتكەر ءارى فيلوسوف ءابۋ ناسىر ءال-فارابيدىڭ ءبيۋستىن اشىپ، زاماناۋي زەرتتەۋشىلەردىڭ ءال-فارابيدى ەنتسيكلوپەديالىق بىلىمىنە قاراپ اريستوتەلدەن كەيىنگى «ەكىنشى ۇستاز» دەپ اتاعانىن ايتتى. «ونىڭ شىعارمالارى - الەمدىك عىلىمي ويدىڭ التىن قورىنا ەنگەن قازىنا. 2020-جىلى اتالىپ وتكەن ءال-فارابيدىڭ 1150 جىلدىعى يۋنەسكونىڭ اتاۋلى كۇندەرىنىڭ جاھاندىق تىزىمىنە ەندى»، دەدى پرەزيدەنت.

ساپار بارىسىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىققا بايلانىستى ىسكەرلىك كەزدەسۋلەر دە وتەتىنى بەلگىلى. پرەزيدەنت توقايەۆ Sinopec ديرەكتورى ما يۋنشەنمەن 7,7 ميلليارد دوللار تۇراتىن الەمدىك دەڭگەيدەگى اۋقىمدى مۇناي-گاز حيمياسى جوباسىن تالقىلادى.

ال YTO Express Group باسشىسى يۋ حۋيتسزياو مەملەكەت باسشىسىنا ونىڭ كومپانياسى ەلىمىزدىڭ ءبىرقاتار وڭىرىندە ا كلاسىنداعى جوعارى تەحنولوگيالىق مۋلتيمودالدى ورتالىق سالۋدى نەگىزگى جوبا رەتىندە قاراستىرىپ وتىرعانىن ايتتى. مۇنداي ينفراقۇرىلىم ە و، ە ا ە و جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىنە شىعاتىن تاۋارلاردى جەدەل وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتەدى. ينتەللەكتۋالدى IT- شەشىمدەردى ەنگىزۋ لوگيستيكالىق پروتسەستەردى تولىق اۆتوماتتاندىرۋعا جانە جەتكىزۋلەردى كەدەندىك سۇيەمەلدەۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

halyq-uni.kz

سوڭعى جاڭالىقتار