ءىرى قالالاردا قوعامدىق كولىكتى دامىتۋ ءۇشىن نە كەرەك

- ءار ادام ءوز كولىگىندە وتىرعىسى كەلەدى. ءبىر شەتەلدىك ازاماتتىڭ ماعان ايتقانى بار: «وسى قازاقستانعا كەلسەڭ، 10 ادام جينالسا، 10 كولىكپەن كەلەدى» دەيدى. ول راس نەگىزى، شىندىققا جاناسادى. بىزدە ءار ادام ءوز كولىگىمەن جۇرۋگە تىرىسادى، سوعان 18 جاسىنان باستاپ ۇمتىلادى. وسى جەردە بىزگە كىشكەنە حالىق ساناسىن وزگەرتىپ، قوعامدىق كولىكتىڭ ءتيىمدى ءارى جاقسى ەكەنىن ءتۇسىندىرۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. قوعامدىق كولىكتى تۇرعىندار كوبىرەك قولدانۋى كەرەك. سول كەزدە ەكولوگيا دا دۇرىستالادى، كولىكتەردىڭ گازدارى ازايادى. بىزدە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن جۇرەتىن قوعامدىق كولىكتەر بار. ەگەر دە باسشىلىقتاعى ادامدار قوعامدىق كولىكپەن ءجۇرۋدى نورما ەتىپ كورسەتىپ، سونى وزدەرى قابىلداسا، سول كەزدە ءتيىستى ناتيجە بولادى دەپ سانايمىن، - دەدى نۇرقوجا باۋىرجان ۇلى.

ونىڭ ايتۋىنشا، قوعامدىق كولىك جۇيەسىنىڭ دامۋى ۇلكەن قالالارداعى كەپتەلىستىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە ايتارلىقتاي ىقپال ەتەدى.

- مىسالى، جولداعى ەكى جەڭىل كولىك ءبىر قوعامدىق كولىكتىڭ ورنىن الىپ تۇرادى. ءبىزدىڭ ەلدە ۇلكەن كولىكتەردى جاقسى كورەدى عوي، جاڭاعى پيكاپ نەمەسە جول تالعامايتىن باسقا دا اۆتوكولىكتەر بارشىلىق. نەعۇرلىم كولىك ۇلكەن بولعان سايىن، ادام سوعۇرلىم ءوزىن جاقسى سەزىنەدى. ەندى بۇل پسيحولوگيانى ءسال وزگەرتىپ، ادامداردى قوعامدىق كولىككە وتىرعىزساق، سول دۇرىس بولادى. قوعامدىق كولىكتىڭ سانىن كوبەيتۋ - ول ماسەلە ەمەس. تۇرعىندار كوبەيگەن سايىن قوعامدىق كولىك سانى كوبەيەدى. بۇل جەردە ماسەلە - قوعامدىق كولىككە وتىرعىسى كەلەتىن ادامدار از... ەۋروپادا ءتىپتى شەنەۋنىكتەر دە، ۇلكەن كاسىپكەرلەر دە ۆەلوسيپەدپەن جۇرەدى. استانادا ۆەلوسيپەد جولدار جاقسى دامىپ كەلەدى. ۆەلوسيپەد جولدارمەن عانا قالانى ارالاپ جۇرۋگە بولادى. وتە ادەمى جاسالعان، وتە ىڭعايلى. الماتىدا دا ۆەلوسيپەد جولدارى جاقسى دامىعان. جازدا ۆەلوسيپەدپەن جۇرسە، ول دەنساۋلىققا دا پايدالى، - دەدى مامان.

بۇعان دەيىن حابارلانعانداي، قىزىلوردادا قوعامدىق كولىكتەرگە جاساندى ينتەللەكت جۇيەسى ورناتىلىپ جاتىر.