ءشاي ءىشىپ ارىقتاۋعا بولادى - مامان كەڭەسى
استانا. قازاقپارات - 21-مامىر - دۇنيەجۇزىلىك شاي كۇنى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، الەمدە ءار سەكۋند سايىن 15 مىڭ كەسە شاي ىشىلەدى ەكەن. قازاق «شاي ىشپەسەم باسىم اۋىرادى» دەگەندى ءجيى ايتادى. بۇل سۋسىننىڭ پايداسى قانداي؟ زيانى بار ما؟ «بۇگىن LIVE» ستۋدياسىنا قوناق بولعان ساراپشى ماماندار وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى.
- قازىرگى ۋاقىتتا شايلارعا كوبىنە حيميالىق قوسپالار، ءتۇرلى بوياۋلار قوسادى. ارينە، ونداي شايلار زيان. تازا، جاپىراقتى شايلاردى ىشۋگە بولادى. تەك كوپ مولشەردە ىشپەۋ كەرەك. ەگەر ءبارىن مولشەرىمەن ىشسە، دەنساۋلىققا كەرىسىنشە پايدالى، - دەيدى ءوندىرىس پەن ساۋدا جەلىسىنىڭ باسقارۋشىسى انەل شاياحمەتوۆا.
ال نۋتريتسيولوگ مامان شايدىڭ پايداسى مەن زيانىنا جەكە- جەكە توقتالدى.
- شاي قازاق مادەنيەتىنىڭ ءبىر بولشەگى عوي. سول سەبەپتى حالىققا شاي ىشپە دەپ ايتا المايسىڭ. ءبىراق شايدىڭ پايداسى دا، زيانى دا كوپ. پايداسىنا توقتالساق، ول قان قىسىمىن كوتەرەدى. قان قىسىمىن تومەندەتەتىن شايلار دا بار. ودان بولەك يممۋنيتەتتى كوتەرەتىن، جۇرەك قاعىسىن، جۇيكە جۇيەسىن رەتكە كەلتىرەتىن شايلار بار. شاي ءىشۋدىڭ ناقتى نورماسى بولمايدى. ءار ادامنىڭ ءوز نورماسى بار. شايدى تاماقتان سوڭ 30 مينۋت وتكەننەن كەيىن ىشسە، پايدالىراق بولادى. شايدىڭ ىشىندە كوفەين بولادى. ول كەي ادامداردا قورىتىلمايدى. ادامدار ءسۇت قوسىلعان شاي ىشكەندە وعان قانت قوسىپ، دەسەرت جەپ وتىرىپ ىشەدى. سول كەزدە ارتىق سالماق قوسىپ الۋىڭىز مۇمكىن، - دەيدى ايگەرىم ابىرايەۆا.
مامان شاي ءىشىپ ارىقتاۋعا بولاتىنىن ايتادى. ءول ۇشىن ءزىمبىر شايىن تاماق ءىشىپ بولعان سوڭ، 30 مينۋتتان كەيىن ءىشۋ كەرەك ەكەن.
- جاسىل شاي قان قىسىمىن تۇسىرەدى. ءال زىمبىر شايى كەرىسىنشە كوتەرەدى. ودان بولەك، ءزىمبىر شايى مەتابوليزمدى جىلدامداتادى. سولاي ارىقتاۋعا بولادى. تەك ونى تاماقتان كەيىن ءىشۋ كەرەك. اش قارىنعا ىشسەڭىز، اسقازاننىڭ قىشقىلىنا زيان كەلتىرۋى مۇمكىن. ال تاماقپەن بىرگە ىشسەڭىز، تاماقتاعى ءتۇرلى دارۋمەندەردىڭ ءسىڭۋىن قيىنداتىپ، ءتىپتى كەي دارۋمەندەردى جويىپ جىبەرەدى، - دەيدى ول.
دۇرىس تاماقتانۋ بويىنشا مامان قان قىسىمىن رەتتەۋگە كاركادە جاپىراقتارى تاپتىرماس ەم ەكەنىن جەتكىزدى.
- كاركادە شايى قان قىسىمىن رەتتەۋگە كومەكتەسەدى. ءبىراق ونى دۇرىستاپ دەمدەۋ كەرەك. ونى ىستىق سۋدا قايناتۋدىڭ قاجەتى جوق. جاي عانا قايناعان جىلى سۋعا سالىپ، تۇندىرىپ قوياسىز. ەگەر قان قىسىمىن كوتەرۋ كەرەك بولسا، ونى جىلى كۇيىندە ىشەسىز. ال كەرىسىنشە ءتۇسىرۋ كەرەك بولسا، سۋىتىپ ءىشۋ كەرەك، - دەيدى ول.
شاي سالاسى بويىنشا ءوندىرىس پەن ساۋدا جەلىسىنىڭ باسقارۋشىسى تابيعي، حيميالىق قوسپاسىز شايدى قالاي اجىراتۋعا بولاتىنىن ءتۇسىندىردى.
- دۇرىس شايدى جاي عانا تۇرىنە قاراپ تاڭداي المايمىز. ونى مىندەتتى تۇردە ىستىق سۋعا سالىپ تەكسەرۋ كەرەك. ونى ىستىق سۋعا سالعاندا ءوزىنىڭ ءتۇسى پايدا بولادى. قازىر كەي شايلاردى قايناماعان سالقىن سۋعا سالساڭ دا ءتۇسى ادەمى بولىپ شىعا كەلەدى. قازاقتار ىستىق كۇنى ءسۇت قوسىلعان قويۋ شايدى ىشكەندى جاقسى كورەدى. ءبىراق سول شايلاردىڭ كوبىندە بوياۋ بار. تازا شاي جاپىراقتى، قوقىمى از بولۋى كەرەك، - دەيدى انەل شاياحمەتوۆا.
اۆتور
ارۋجان ماحمۋت
