ءبىر-اق اۋىز ءسوزىم قالسىن ارتىمدا

استانا. قازاقپارات - ءبىز ءبارىن اينالامىزبەن ولشەيتىن بولدىق. ءبىزدىڭ بارلىق ءساتىمىز تەك باسەكەلەستىكتەن، «كوشتەن قالماۋ» مەن «كەش قالماۋدان» تۇراتىن كۇيگە تۇستىك. قايدا اسىعامىز، نەگە سونشا جانتالاسامىز، سوندا قايدا بارامىز دەگەن ءبىر وي كەيدە جىلت ەتكەنىمەن، ونى دا كەزەكتى ءبىر اعىس - وزباساڭ دا، «وزگەلەردىڭ وكشەسىن باسۋ»، تىم قۇرىسا سولارشا ءومىر ءسۇرۋ ۇمىتتىرادى. وسى ءبىر الاقۇيىن كەرۋەنگە ىلەسىپ، زىمىرانداي زىرلاعان ۋاقىتپەن جارىسىپ، قوس وكپەمىزدى قولىمىزعا الىپ، «باقىتتى بولۋدىڭ» كوپتەگەن تەورياسىنا ىنتىعىپ كۇن كەشۋ داعدىعا اينالدى.

Аман Кә­летаев
فوتو: turkystan.kz

وسىنداي ساتتە ويىڭدى جيناقتار ولەڭ وقىعىڭ كەلەدى. اقىن امان كالەتايەۆتىڭ ۋاقىت پەن ءومىر جايلى تولعانىستان تۋعان جىرلارى توپتاستىرىلعان «ارمانىمدى ايالاشى، جالعان-اي...» دەگەن كىتابىن پاراقتاپ وتىرعاندا تومەندەگى جىر جولدارىنا جولىقتىق.

ۇلى كوشكە، بىلمەيمىن، قوسىلام با؟

الدە اداسىپ جۇرەم بە وسى ماڭدا؟

الدە مەنىڭ تىنىسىم بىتەرسىڭ دەپ،

زاۋال، شىركىن، تۇرا ما توسىپ الدا؟

«ۇلى مەكەن» اتتى ولەڭ بىردەن وسىلاي باستالىپتى. جوعارىدا ايتقانىمىزداي، ءبارىمىزدىڭ ويىمىز «ۇلى كوشكە» قوسىلۋ عوي. اقىننىڭ ۇلى كوش دەپ وتىرعانى - ۋاقىتتىڭ، ءومىردىڭ ۇزدىكسىز تاسقىنى ەكەنىن ەسكەرسەك، سول كوشكە قوسىلۋ ءۇشىن جان الىسىپ، جان بەرىسكەن بەيمازا كۇيبەڭ تىرلىگىمىز بىردەن جاندى كارتيناعا اينالىپ شىعا كەلەدى. ال ەكىنشى ماعىناسىنان قارار بولسا، قازاق ءۇشىن «ۇلى كوش» ۇعىمىنىڭ استارى الدەقايدا كەڭ. ۇلى كوش - داۋىرگە قادام باسۋ، توپتان قالماۋ، الدىڭعى لەكتەن اداسپاۋ. كوشپەلى ءومىردىڭ ىرعاعىن كوزىمەن كورگەن جان ءۇشىن ءار مەزەتتىڭ ىشكى ءريتمى - وزىندىك كوشى بولادى.

ال ولەڭدەگى «مەننىڭ» ءسوزى - تۇتاس زامانا لەبىن شايقاپ، ويىڭداعى سۇراقتاردى قايتا وياتادى. «ۇلى كوشكە قوسىلۋ» اركىمگە-اق ماقسات كورىنگەنىمەن، ونى ىسكە اسىرۋ بارشا پەندەنىڭ ماڭدايىنا جازىلا بەرمەسى انىق. ءبىراق بۇل جەردەگى تۇيتكىل - ادامنىڭ ۇلى كوش دەپ نەنى قابىلداۋىنا بايلانىستى. وسى ولەڭدى قاراپايىم ءومىر تۋرالى، ونىڭ وتپەلى ەكەنى جايىنداعى جىر دەپ ويلاساڭىز، قاتەلەسەسىز. ويتكەنى اقىن بىردەن ءومىر تۋرالى تولعانىسقا ەرىك بەرگەنىمەن، سوڭعى تۇيىنىندە تاقىرىپتى مۇلدەم باسقا ارناعا بۇرادى.

سارى جۇرت بوپ قالىپتى-اۋ كەشە عانا

قاز قاڭقىلداپ، مال ءورىپ جاتقان دالا.

بۇل ەكى جولدان وقىرمان ليريكالىق «مەننىڭ» جەكە ادامنىڭ ەمەس، ونىڭ تۋعان جەرى - اتامەكەنىنىڭ، ۋاقىت اعىنىندا بوساپ قالعان كەڭىستىكتىڭ سۋرەتىن سالعانىن كورەدى. قازاق دالاسىنىڭ ءبىر قيىرىندا ءوزىنىڭ وسكەن ەلى، جەرى، بالالىق باقىتتى شاعى وتكەن ورتاسى كوڭىل تۇپكىرىنەن ەش كوتەرىلمەيدى.

مۇنى ەكى ءتۇرلى ماعىنادا تاپسىرلەۋگە بولادى: ءبىرىنشىسى، اقىننىڭ ءوزىنىڭ كىندىك قانى تامعان مەكەنى جايىندا تولعانىسى بولسا، ەكىنشىسى، سارى جۇرت - ادامنىڭ بالا كەزىندە كورگەن ورتاسىنىڭ مەزگىل مەن مەزەت كوشىندە بۇرىنعى سۇلۋ، باقۋاتتى قالپىنان وزگەرەتىندىگى. ياعني، ادام ءومىرى مەن ۋاقىت ءبىر-بىرىنە پارا-پار ولشەمدە تەڭ دەۋىمىزگە بولادى. ءسىزدىڭ بالا كەزدەگى، جاستىق شاقتاعى، ەگدە تارتقانداعى تابيعاتقا سەنىمىڭىز، تابيعاتتى ءتۇيسىنۋىڭىز بەن ءتۇسىنۋىڭىز ءارقيلى بولادى. قاڭقىلداعان قاز، جايناعان وزەن- كول، ءورىس تولى مال - ءبارى دە وتكەن كۇننىڭ تاڭعاجايىپ ەلەسىن كوز الدىڭىزعا اكەلگەنىمەن، بۇگىنگى كۇننىڭ تانىمىمەن قاراساڭىز، الدەبىر جۇدەۋلىك بايقالادى. ادام بالاسىنىڭ مۇنداي «وگەي سەزىمى» - ونىڭ تۋعان جەر، وسكەن ورتاعا سەزىمىنىڭ وزگەرىسىنەن ەمەس، ۋاقىت داۋىلىنىڭ سان تاراۋ ەكپىنىندە تانىمى مەن كوزقاراسىنىڭ ەسەيەتىنىندە.

ادام - تۋعان جەرىنىڭ توپىراعىنان جارالعانىمەن، سول ولكەنىڭ ارمان-اڭسارىمەن عانا عۇمىر كەشپەيدى. ونىڭ كورەرى دە، كورمەگى دە «جاتتىققا» بەيىمدەلۋگە قۇشتار. سول بەيىمدەلۋ ونى كوپ اداستىرادى، كوپ وتكەلەكتەن وتكىزەدى. سوندىقتان دا اقىن ءوزىنىڭ تۋعان جەرىنىڭ جۇدەۋ قالپىن كورىپ قۇلازيدى. سەبەبى پەندە بالاسى ءارقاشان العاشقى ءتاي-ءتاي باسقان شاعىن، تابانى جەرگە العاش تيگەن ءساتىن ەسكە الۋعا قۇمار. سوندىقتان اقىننىڭ بۇل جىرىنان تۋعان جەرىنىڭ ىستىق قۇشاعىن سابيدەي پاك اڭسارمەن سۇيۋگە قۇشتار ەكەنى مەنمۇندالاپ تۇر. مۇنى ولەڭنىڭ سوڭعى شۋماعىنان بايقايمىز.

ەڭىرەۋ تاعدىرىما وكىنبەيمىن،

مەن بۇگىن قورعانى جوق جەتىمدەيمىن.

ۇلى مەكەن، تۇرسا ەكەن تۋىڭ بيىك،

ودان باسقا ومىردەن نە تىلەيمىن؟!

امان كالەتايەۆ سانالى عۇمىرىن ءوزىنىڭ تۋعان جەرىندە وتكىزگەن اقىن. «تەبىرەنىس»، «ىڭكار دۇنيە»، «تۋعان جەرىم - تۇمارىم» جانە «ارمانىمدى ايالاشى، جالعان-اي...» كىتاپتارى جارىق كورگەن. وسى كىتاپتاردى وقىساڭىز، ەكى ولەڭىنىڭ ءبىرى تۋعان جەر تۋرالى تولعانىستارعا قۇرىلعان، تۋعان جەرىنە دەگەن شەكسىز سۇيىسپەنشىلىككە، كەيدە شەرگە تولى حامسالارعا كەزىگەسىز. ويتكەنى، تۋعان جەر - قازاق ءۇشىن ءتۇپ قازىق. ادام ومىرگە كەلەردە تۋعان جەرىنىڭ توپىراعى «بۇرق ەتەدى» دەگەن ەسكى تانىم بار. ومىردەن وتەر جەرىڭنىڭ دە توپىراعى بەلگى بەرەدى دەپ تە قارايدى. قايدا تۋىپ، قايدا ولەتىنىڭ اۋەل باستا «پەشەنەڭە» جازىلعان. مۇنى ءبىزدىڭ دۇنيەتانىمدا «جازمىش» دەپ اتايدى.

اقىننىڭ ولەڭدەرىندە جازمىشتىڭ الار ورنى ەرەكشە دەر ەدىك. ول ءوز تاعدىرىن تۋعان جەرىنىڭ تاعدىرى، سونىڭ مۇڭى مەن قايعىسى دەپ تۇسىنەدى.

«سەنىڭ تاعدىرىڭ - مەنىڭ ءومىر جولىم» دەگەن ويعا ءار ولەڭىندە جەتەلەپ وتىرادى. امان كالەتايەۆ جىرلارىنىڭ نەگىزگى فيلوسوفياسى - تۋعان جەرگە ادالدىق، ونىڭ دامۋى مەن كوركەيۋىنە قىزمەت ەتۋ. اقىن بۇل ويلارىن جاداعاي بايلامدارمەن، ديداكتيكالىق تۇجىرىمدارمەن بەينەلەمەيدى. كەرىسىنشە، ونىڭ سۇلۋلىعىنا، تاريحىنا، كيەلى ۇستىندارىنا، اسقاقتىعىنا تامسانا وتىرىپ، بۇگىنگى كەلبەتى مەن بولاشاق تاعدىرىنا الاڭ كوڭىل بولادى.

ءومىر - ۇزاق تا قىسقا كەرۋەن جول. شىعىس فيلوسوفتارى ادام وسى جولدى تۋعان جەرىنە ورالۋ ءۇشىن باسىپ وتەدى دەپ تۇجىرىمدايدى. بەيسانالى تۇردە. راس، ادام بىتكەن تۋعان جەرىنەن قيانعا سامعاپ كەتپەۋى مۇمكىن، ءتىپتى ءوزىنىڭ كىندىك قانى تامعان ولكەسىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتۋى دا كادىك، ءبىراق ول ءوزىنىڭ بالالىق شاقتاعى، ساناسى ساۋ، مىنا جالعاننىڭ قىزىل-جاسىل دۇنيەسىمەن، دۇرمەگىمەن الدانباعان ۋىز قيالىنداعى ەلەستى ىزدەيتىن كورىنەدى. ال شىعانداپ الىسقا كەتكەندەر دە ءوز توپىراعىن ۇمىتسا دا، جان دۇنيەسىندەگى ءۋىلدى ۇمىتا الماي ءومىر ءسۇرۋى بەك مۇمكىن. «ۇلى مەكەن، تۇرسا ەكەن تۋىڭ بيىك» دەپ تولعانىپ، «ودان باسقا ومىردەن نە تىلەيمىن؟!» دەۋى دە وسى پايىمنىڭ ءبىر ءتۇيىنى بولسا كەرەك.

اقىن تۋعان جەرىنىڭ بارلىق بوياۋىن، تاۋ مەن تاسىن، وزەن مەن كولىن جىرلاعاندا، جۇرەگى جىلىپ، كوڭىلى بوسايتىنى قايران قالدىرادى. تۋرا تالاي جىلدان كەيىن اتامەكەنىنە ورالعانداي اسەرمەن تەبىرەنەدى. شولىركەگەن جاننىڭ الدىنان شارامەن سۋ ۇسىنعانداي شىنايى سەزىمدى اقتارادى. تومەندەگى جىرعا زەر سالا وقىساڭىز، ءبىزدىڭ بۇل ايتقانىمىزدىڭ اسىرەلەۋسىز ەكەنىن قاپىسىز اڭدايسىز.

زامانا زاڭىن بۇزا المان،

تابيعات ءوزى - تورەشى.

جاز ءوتىپ، كۇتتى كۇز الدان،

كولبەڭدەپ بۇلتتىڭ ەلەسى.

قىسىم دا جەتەر قاتۋلى،

قىلاۋلاپ كوكتەن قار ۇشقىن.

تىرلىككە عاشىق اقىندى،

ساعىنا كۇتەر تانىس شىڭ.

كىندىگىم سوندا بايلاۋلى،

تۋعان جەر، سەنسىز كۇن قاراڭ.

تولعانتقان اسىل ويلاردى،

ولەڭ عىپ ءوردى بۇل بالاڭ.

عاشىقپىن گۇلگە، كوكتەمگە،

تۋعان جەر، ءتاڭىرىم بوپ كەلدىڭ.

كوز جۇمىپ ەرتەڭ كەتسەم دە،

جۋسانىڭ بولىپ كوكتەرمىن.

بار- جوعى ءتورت شۋماقتان تۇراتىن بۇل ولەڭ جوعارىداعى ءسوزىمىزدىڭ دالەلى دەسەك بولادى. مۇندا دا تۋعان جەرگە ءوزىنىڭ كىندىگىنىڭ بايلاۋلى ەكەنىن اشىق ايتىپ، «جۋسانىڭ بولىپ كوكتەرمىن» دەپ تەبىرەنەدى. اقىننىڭ بۇل ولەڭى ءوزىنىڭ تۋعان جەردى جىرلاۋ ميسسياسىنداعى ايرىقشا تۋىندىنىڭ ءبىرى.

ەگەر بۇل ولەڭ تەك تابيعاتتى جىرلاۋ، تۋعان جەرگە ەرەن ماحاببات دەسەك، وندا قاتەلەسكەن بولار ەدىك. ولەڭنىڭ باستاپقى شۋماقتارى ءوزىنىڭ يىرىمىمەن، جىرلاۋ، كوركەمدىك تاسىلدەردى بولەك قۇرۋ مانەرىمەن ەرەكشە. ايتكەنمەن، ەگەر «كوز جۇمىپ ەرتەڭ كەتسەم دە، جۋسانىڭ بولىپ كوكتەرمىن» دەگەن سوڭعى ەكى جول بولماسا، بۇل جىردى «ايرىقشا» دەپ اتاماعان بولار ەدىك. بىزگە سوڭعى ءتۇيىن ەرەكشە وي سالدى. ءدىني ءپالساپالاردا ادامنىڭ ەكىنشى ءومىرى بولارىن ءجيى ايتىپ جاتادى. بۇل تانىم بىزگە دە جات ەمەس. پەندە بەيسانالى تۇردە تۋعان جەرگە ورالۋدى ارمانداپ عۇمىر كەشەرى شىن بولسا، وندا جۋسان بوپ كوكتەۋدەن ارتىق ارمان بولماۋعا ءتيىس. جۋسان - قازاق ءۇشىن ەڭ قاستەرلى وسىمدىكتىڭ ءبىرى.

«ءبىر قوزى تۋسا، ءبىر ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى» دەپ جاتامىز. اقىن جۋسان ارقىلى، وندا دا ونىڭ كوكتەۋى تۋرالى ايتا وتىرىپ، ولەڭنىڭ ءون- بويىنا كيەلىلىك دارىتىپ وتىر. الدىڭعى ەكى شۋماق - مەزگىلدىڭ وزگەرىسى، جاز، كۇز، قىس دەگەن ماۋسىم اينالىمى ارقىلى ءومىردىڭ وتپەلىلىگىن ويعا سالسا، ءۇشىنشى شۋماقتا «تۋعان جەر» دەپ تولعانادى. كىندىك قانى تامعان جەرىن ءپىر تۇتادى. ال سوڭعى شۋماقتا اقىن گۇلگە، كوكتەمگە - سۇلۋلىققا عاشىق جان رەتىندە كورىنىپ، تۋعان جەرىن «تاڭىرگە» تەڭەيدى.

سودان كەيىن ىلە-شالا «جۋسان بولىپ كوكتەۋدى» ارماندايدى. بۇل ولەڭنىڭ قۇرىلىمىنداعى قۇپيا جاد دەۋىمىزگە بولادى. مۇنى اقىن ادەيى سارالاپ قولدانۋى مۇمكىن ەمەس. ولەڭ - سينكرەتتى ونەر. ول ۇزاق تولعانىستاردان، ءومىر جايلى كوزقاراستاردان، وي-پايىمداردان تۋمايدى، سولاردىڭ اقىن جانىنا اسەر ەتكەن ەڭ ءبىر ساۋلەلى ساتتەرىنەن ءبۇر اشادى.

سوندىقتان دا بۇل ولەڭدە «وسىنى ايتايىن» دەگەن بايلام جوق، مۇنداعى وي مەن ءسوزدىڭ ءبارى تابيعي تۋعاندىعىندا. بۇل ءبىزدىڭ پوەزياداعى كوپ كەزدەسە بەرمەيتىن ەرەكشەلىك. ەگەر وسى ويدى ايتۋ ءۇشىن ايتىلسا، وندا ول پوەزيالىق قۋاتىنان ايىرىلىپ، ديداكتيكالىق تۇجىرىمعا بەيىمدەلىپ كەتەدى. جوعارىداعى ولەڭنىڭ قۋاتى دا وسىندا: تابيعات وزگەرىسىنەن باستالىپ، تۋعان جەرگە تابان تىرەپ، ءومىر مەن ءولىم اراسىنداعى شەكاراعا كەلىپ تۇيىندەلۋىندە.

مۇنداي جىرلار ادەتتە وقىرمانعا قاراپايىم ويلار تىزبەگى بولىپ كورىنۋى مۇمكىن، ال ءتۇپ تەرەڭىندەگى ءمولدىر ويدى ارشىپ الساڭىز، ونىڭ قۇپياسىنا ۇڭىلسەڭىز، الدىڭىزدان مۇلدە باسقا كەڭىستىك - ادام مەن تۋعان جەر دەگەن ۇعىم اياسىنداعى بىرەگەي بۇتىندىك اشىلادى.

اۋىل قۇرىپ كەتە مە دە سەسكەنەم،

تەرەڭ تامىر ەشقاشان دا وشپەگەن.

قاي بۇرىشتا، قاي قيىردا جۇرسەم دە،

اۋىلىما ساعىنىشپەن بەتتەگەم، - دەيدى ءوزىنىڭ «جۋسان ءيىسى» ولەڭىندە. اۆتوردىڭ جۋسان ءسوزىن ولەڭدە ءجيى قولدا- ناتىنىن بايقايمىز. بۇل دا سول تانى- مىنداعى ۇلتتىق بوياۋدىڭ پوەزيا بولىپ كوكتەۋىنەن دەپ تۇجىرار ەدىك. جۋساندى جىرلاعان اقىن قازاقتا وتە كوپ. ءبىراق ونى بەيسانالى ستيحياسىنا اينال- دىرعان نەكەن- ساياق.

امان كالەتايەۆ ءۇشىن جۋسان تۋعان جەردىڭ نەگىزگى سيمۆولى سەكىلدى. ال تۋعان جەر - اقىن ءۇشىن اتا-مەكەن، وتان ۇعىمدارىنىڭ بالاماسى. شىندىعىنا كەلسەك، ءوزى ءومىر بويى اۋىلىندا، قارجى سالاسىندا تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتكەن ادامنىڭ اۋىلدىڭ جاي-كۇيىن تەرەڭ تۇسىنبەۋى مۇمكىن ەمەس.

اقىن ءۇشىن اۋىل ءتاۋاپ ەتەر كيەلى جەر، قاراشاڭىراق سەكىلدى. ونى اۋىل تۋرالى ءار ولەڭىندە ءار قىرىنان بەزبەندەيدى.

اۆتور ولەڭدەرىندە التاي، تارباعاتاي تاۋلارىن، كيەلى دە قاستەرلى شىعىستى ماقتانىشپەن جىرلايدى. ول ءۇشىن شىعىس - تەك كۇن شىعاتىن جەر ەمەس، شىعىس - بارشا جاراتىلىستىڭ ءتۇپقاينارى. شىعىستى ءسۇيۋ، ونىڭ ءار بىتىك تاسى مەن تاۋىنا، جۋسانى مەن يزەنىنە تاڭىرقاۋ - ءومىردىڭ ءمانىن تەرەڭ ءتۇسىنۋدىڭ جولى. قازاقتىڭ تاعى ءبىر ايدىك اقىنى ومارعازى ايتان ۇلى «مەنىڭ شىعىسىم» دەگەن داستان جازعانى ەسىمىزدە. ال ماعجان جۇمابايەۆ بولسا، «كۇننەن تۋعاندىعىن» ەرەكشە ستيحيا ساناعان. امان كالەتايەۆتىڭ دا شىعىسقا ارناعان بىرنەشە جىرى بار. اقىن شىعىستىڭ سۇلۋ تابيعاتىن عانا ەمەس، ونىڭ زامانالار كوشىنەن ۇزىلمەگەن سان تاراۋ اڭىزىن ءوزىنىڭ جىر شۋماقتارىمەن قايتا تىرىلتۋگە قۇلشىنعانى اڭدالادى. ول شىعىستىڭ سۇلۋلىعىن - ءتاڭىردىڭ بىزگە بەرگەن سىيى دەپ ۇعادى.

اۆتور ولەڭدەرىنەن اباي، قاسىم، مۇقاعالي، جۇمەكەن اقىندارعا ەرەكشە دەن قوياتىنىن بايقايمىز. اسىرەسە، مۇقاعاليدىڭ تۇتاس پوەزياسىن جاتا-جاستانا وقىپ، جاتقا بىلگەندەي كورىنەدى. بۇل - ادەبي ءداستۇردىڭ جالعاسۋى. ۇلتتىق ادەبيەت - تەك وزىڭدىك سارا جول جاساۋمەن كوركەيمەيدى، كەرىسىنشە، وزىڭە دەيىنگى باي ادەبي ءداستۇردى ۇنەمى جاڭعىرتىپ، ونىڭ ارتىقشىلىعىن ءوز مانەرىڭە، كوركەمدىك تانىمىڭا بەيىمدەۋ ارقىلى داميدى. ونىڭ كەيبىر ولەڭدەرىندەگى ۇيقاس قۇرۋ، ويدى تۇجىرىمداۋ داعدىلارىنان الدىڭعى تولقىنداعى ءىرى اقىندارعا ءداستۇرلى قۇرمەت اڭدالىپ تۇرادى.

ۇيىقتاپ كەتسەم قايتادان وياتپاڭدار،

ولەڭىمدى بىتپەگەن اياقتاڭدار.

قارسى الادى ەرتەڭنىڭ ەرتەگىسى،

قارسى الادى، سەنەمىن، مەنى اق تاڭدار!

اقىن ءبىر ولەڭىندە وسىلاي اعىنان جارىلىپتى. مۇنداي شۋماقتار وقىرمانىن تاپپاي تۇرمايدى. وقىرمانىن ەلىكتىرەتىن، ويلاندىراتىن تاپقىر تىركەستەر مەن ويلار كوپ ۇشىراسادى.

ءومىر دەگەن قاسىرەتتەن تۇرادى،

ءومىر دەگەن - جاقسىلىقتىڭ بۇلاعى.

تاۋسىلمايدى، تاۋسىلمايدى ولگەنشە،

اقىلدىنىڭ بۇل ومىرگە سۇراعى، - دەيدى تاعى ءبىر جىرىندا. ءوزى فيلوسوفيالىق-تانىمدىق ەڭبەكتەردى كوپ اقتارعان اقىننىڭ مۇنداي وي- تولعامدارى ءجيى كەزىگەدى. ءومىرىنىڭ جيىرما جىلدان ارتىق ۋاقىتىن اۋرۋ ازابىمەن وتكىزسە دە، تاعدىرعا مويىپ، نالەت جاۋدىرىپ، وكىنىشكە بوي الدىرعانىن جىرلارىنان بايقامايسىز. ۇنەمى قايسارلىققا، ءومىردىڭ قاسىرەتى مەن قايعىسىن قۋانىش-شاتتىعى ارقىلى دا باعالاۋعا شاقىرىپ وتىرادى. ول وتە وپتيميست. تۇڭىلۋدەن گورى، ومىردەن، اينالادان، ءار ساتتىك مەزەتتەن ءمان ىزدەۋگە بەيىم. ولەڭدەرىن وقىساڭىز، وتانسۇيگىشتىك پەن قاجىر مەن قايراتتىڭ لەبى ەسەدى.

قاناتىم بار قىرانمىن، توماعامدى ال،

كوككە سامعاپ كەتەيىن، و، ادامدار!

عالامداعى عاجاپقا ءتانتى بولسا،

ادامدى اقىماققا ساناماڭدار.

مۇنداي قايسارلىق اقىننىڭ ءومىر، زامان، قوعام حاقىنداعى جىرلارىندا وتە كوپ. رۋحتى جىرلاردىڭ لەگىن كوپ كەزىكتىرەسىز.

اقىن امان كالەتايەۆ بيىل ءتىرى بولسا، 80 جاستىڭ بەدەرىنە شىعار ەدى. بار عۇمىرىن تۋعان جەرىنە قىزمەت ەتۋمەن وتكىزگەن ءھام سول تۋعان جەرىن توقتاۋسىز جىرلاعان جاننىڭ ۇمىتكە تولى ولەڭدەرىن وقىپ وتىرىپ، ىشكى ىجداعاتى مەن ءتۋابىتتى بولمىسىنا قىلاۋ تۇسىرمەي وتكەنىن بايقادىق.

ءبىر-اق اۋىز ءسوزىم قالسىن ارتىمدا،

ءسۇردىم دەيمىن سوندا عۇمىر سانالى...، - دەيدى ءوزى دە. سانالى دا سۇلۋ عۇمىر سۇرگەن، شىعىس فيلوسوفتارى ايتقانداي، تۋعان جەرىنە ءومىرىنىڭ مازمۇن- ءمانى ارقىلى شىن مانىندە ورالا العان ادامدا ارمان بار ما؟ ! ءبارىمىز «تۋعان جەرگە ورالۋ» جولىندا ءجۇرمىز. ءبىراق قاي قيىردا اداسىپ قالارىمىزدى كىم ءبىلسىن؟ !

توقتارالى تاڭجارىق

turkystan.kz