ءار شەككەن تەمەكى دەمەنتسياعا ۇشىراۋ قاۋپىن ارتتىرادى - زەرتتەۋ
استانا. KAZINFORM - كۇنىنە شەگەتىن تەمەكى سانى كوبەيگەن سايىن دەمەنتسياعا شالدىعۋ قاۋپى دە ارتادى. اۋستراليا عالىمدارى 2,8 ميلليونعا جۋىق ادامنىڭ دەرەكتەرىن تالداپ، تەمەكى شەگۋدىڭ مي ساۋلىعىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتۋى مۇمكىن ەكەنىن انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى eClinicalMedicine عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.
كەرتين ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى بۇعان دەيىن جۇرگىزىلگەن 61 عىلىمي جۇمىستى زەردەلەگەن. ناتيجەسىندە تەمەكى شەگەتىن ادامداردىڭ دەمەنتسياعا شالدىعۋ قاۋپى ومىرىندە تەمەكى تارتپاعاندارعا قاراعاندا 31 پايىزعا جوعارى ەكەنى انىقتالعان.
ال التسگەيمەر اۋرۋىنا شالدىعۋ قاۋپى 40 پايىزعا، قان تامىرلارىنىڭ زاقىمدانۋىمەن بايلانىستى دەمەنتسيا قاۋپى 52 پايىزعا جوعارى بولعان.
ءبىر قىزىعى، عالىمدار تاۋەكەل دەڭگەيى كۇنىنە شەگىلەتىن تەمەكى سانىنا دا بايلانىستى ەكەنىن بايقاعان. ماسەلەن، كۇنىنە 10 تال تەمەكى شەگەتىن ادامداردا دەمەنتسيا قاۋپى 16 پايىزعا جوعارى بولسا، 20 تال شەگەتىندەردە بۇل كورسەتكىش 34 پايىزعا جەتكەن.
زەرتتەۋ تاعى ءبىر ماڭىزدى جايتتى انىقتادى. تەمەكىنى تاستاعان ادامداردىڭ دەمەنتسياعا شالدىعۋ قاۋپى تەمەكى شەگۋدى جالعاستىرعاندارعا قاراعاندا تومەن بولعان. ال بۇرىن تەمەكى شەككەندەر مەن ومىرىندە تەمەكى تارتپاعانداردىڭ كورسەتكىشتەرى اراسىندا ستاتيستيكالىق تۇرعىدان ەلەۋلى ايىرماشىلىق بايقالماعان.
زەرتتەۋ جەتەكشىسى ماريو سەرۆونىڭ ايتۋىنشا، تەمەكىنىڭ جۇرەككە، وكپەگە جانە قاتەرلى ىسىكتىڭ پايدا بولۋىنا اسەرى كوپشىلىككە بەلگىلى. الايدا ونىڭ مي ساۋلىعىنا توندىرەتىن قاۋپىنە دە نازار اۋدارۋ قاجەت.
عالىمدار تەمەكى قوراپتارىنا مي ساۋلىعىنا قاتىستى ەسكەرتۋلەر ورنالاستىرۋدى جانە تەمەكىنى تاستاۋعا ارنالعان باعدارلامالاردا دەمەنتسيا قاۋپى تۋرالى كوبىرەك اقپارات بەرۋدى ۇسىنعان.
دەگەنمەن زەرتتەۋ تەمەكى شەگۋ دەمەنتسيانى تىكەلەي تۋدىراتىنىن تولىق دالەلدەمەيدى. ول ەكى قۇبىلىستىڭ اراسىنداعى بايلانىستى كورسەتەدى. سوعان قاراماستان، ناتيجەلەر تەمەكىدەن باس تارتۋ ميدىڭ ساۋلىعىن ساقتاۋعا كومەكتەسۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.