عالىمدار اتىراۋ وبلىسىنان كوپجىلدىق وسىمدىكتىڭ جاڭا ءتۇرىن تاپتى
اتىراۋ. KAZINFORM - اتىراۋ وبلىسىندا وسەتىن كوپجىلدىق وسىمدىكتىڭ جاڭا تۇرىنە يۆانوۆ استراگالى اتاۋى بەرىلگەن.
«يندەر-2025» حالىقارالىق عىلىمي-زەرتتەۋ ەكسپەديتسياسىنا جەتەكشىلىك ەتكەن ۆ. تاتيشيەۆ اتىنداعى استراحان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى الەكسەي لاكتيونوۆتىڭ ايتۋىنشا، كوپجىلدىق وسىمدىك يندەر اۋدانىندا وسەدى.
- بۇل وسىمدىك يندەر تۇزدى كۇمبەزى ايماعىنىڭ ەندەميگى بولىپ شىقتى. العاشقى جينالعان گەرباري ۇلگىسى سانكت-پەتەربۋرگتەگى رەسەي عىلىم اكادەمياسىنىڭ ۆ. كوماروۆ اتىنداعى بوتانيكالىق ينستيتۋتىندا عىلىمي گەربارييىندە ساقتاۋلى تۇر. گەرباريي حالىقارالىق دەرەكتەر قورىنا ەنگىزىلدى. يۆانوۆ استراگالى - كوپجىلدىق جارتىلاي بۇتا. ونىڭ ۇزىندىعى 5-10 س م- دەن اسپايدى. اشىق قىزعىلت ءتۇستى گۇل شوعىنىڭ ۇىزندىعى - 5-8 س م. جەمىسى - جۇمىرتقا تارىزدەس، ۇزىندىعى 12-20 م م- لىك شار ءتارىزدى بۇرشاق. بۇرشاعىنىڭ ءىشى قۋىس، قۇرامىندا 25 كە جۋىق ءدانى بار، - دەيدى الەكسەي لاكتيونوۆ.
عالىمنىڭ پىكىرىنشە، استراگال تۇقىمداسىنا جاتاتىن وسىمدىكتەردىڭ 5 مىڭعا جۋىق ءتۇرى انىقتالعان.
- ەجەلگى سكيفتەر استراگالدى ولمەيتىن ءشوپ دەپ اتاعان. بۇل وسىمدىكتى قاتەرلى ىسىك جانە جۇرەك اۋرۋلارىن ەمدەۋ ءۇشىن قولدانۋعا بولادى. ويتكەنى، اۋرۋعا قارسى تىڭ يممۋندىق جۇيەنى نىعايتادى. استراگال ۆيرۋسقا قارسى ينتەرفەروندى جەتىلدىرەدى. اعزانىڭ سۋىق تيۋ، تۇماۋ جانە برونحيت سەكىلدى سىرقاتتارعا قارسى كۇرەسۋ ءۇشىن ىشكى مەحانيزمىن ىسكە قوسۋعا كومەكتەسەدى. باۋىر قىزمەتىن جاقسارتادى، قانداعى قانت دەڭگەيىن تومەندەتەدى. قان تامىرلارىنىڭ كەڭەيۋىنە، قان قىسىمىنىڭ تومەندەۋىنە كومەكتەسەدى، - دەيدى عالىم.
رەسەيلىك عالىمدار استراگالدىڭ بىرنەشە ءتۇرىن ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋگە پايدالانۋ ماقساتىندا زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدى قولعا العان. كوپجىلدىق وسىمدىكتىڭ جاڭا ءتۇرىن تابۋعا ۆ. تاتيشيەۆ اتىنداعى استراحان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى بيولوگيا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى الەكسەي لاكتيونوۆ، اتالعان وقۋ ورنىنىڭ اسپيرانتى ساياگۇل احمەدەنوۆا، رەسەي عىلىم اكادەمياسى ورال فيليالىنىڭ (ەكاتەرينبۋرگ) بوتانيكالىق باق زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ميحايل كنيازيەۆ، سونداي-اق م. وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى قاتىستى.
- قۋىس بۇرشاعى بار وسىمدىكتى كورگەندە، ونىڭ ەرەكشە ەكەنىن بىردەن سەزىندىك. بۇل - مەنىڭ عىلىمي قىزمەتىمدەگى ايتۋلى جەتىستىك، - دەيدى ساياگۇل احمەدەنوۆا.
حالىقارالىق ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى وسىمدىكتىڭ تاعى ءۇش جاڭا ءتۇرىن اشقان. عالىمدار جەرگىلىكتى فلورا مەن وسىمدىكتەردى زەرتتەۋدى جالعاستىرۋدى كوزدەپ وتىر.
ەسكە سالا كەتەلىك، بۇعان دەيىنكاسپي تەڭىزىنىڭ سولتۇستىك بولىگىندە جاڭا ارال پايدا بولعانىن جازعان ەدىك.
