عالىمدار جەردىڭ بولاشاعى تۋرالى تىڭ بولجام ايتتى
استانا.قازاقپارات - عالىمدار جەردىڭ بولاشاعىنا قاتىستى تىڭ بولجام ۇسىندى.
ولاردىڭ پىكىرىنشە، ادامزات اسا اۋقىمدى ينجەنەرلىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرا السا، پلانەتاداعى تىرشىلىكتى بۇرىن ەسەپتەلگەندەي تاعى 1 ميلليارد جىل ەمەس، شامامەن 9,1 كۆادريلليون جىلعا دەيىن ساقتاپ قالۋعا مۇمكىندىك بار، دەپ حابارلايدى turkystan.kz arxiv.org-كە سىلتەمە جاساپ.
بۇعان دەيىن عىلىمي ورتادا كۇننىڭ جارىقتىعى بىرتىندەپ ارتىپ، شامامەن ءبىر ميلليارد جىلدان كەيىن جەردەگى مۇحيتتار بۋلانىپ، پلانەتا تىرشىلىككە جارامسىز كۇيگە تۇسەدى دەگەن كوزقاراس كەڭ تاراعان بولاتىن. جاڭا زەرتتەۋ اۆتورلارى بۇل سەناري مىندەتتى ەمەس ەكەنىن ايتادى. ولار جەردى ۇزاق مەرزىمدە قورعاۋعا ارنالعان بىرنەشە الىپ ينجەنەرلىك جوبانى ۇسىنعان. سونىڭ ءبىرى - اي وربيتاسى ماڭىنا كۇن ساۋلەسىنىڭ ءبىر بولىگىن بوگەيتىن الىپ قالقان ورناتۋ. مۇنداي قۇرىلىم جەرگە تۇسەتىن جىلۋ مولشەرىن ازايتىپ، كۇننىڭ بىرتىندەپ كۇشەيۋىنەن بولاتىن قىزىپ كەتۋدىڭ الدىن الۋى مۇمكىن.
عالىمدار سونىمەن قاتار بولاشاقتا ادامزاتقا قاجەتتى ەنەرگيانى يۋپيتەر جۇيەسىندەگى رەسۋرستاردى پايدالانۋ ارقىلى جۇمىس ىستەيتىن الىپ ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلاردان الۋعا بولاتىنىن بولجايدى. مۇنداي ينفراقۇرىلىم جەردى قورعاۋعا قاجەتتى مەگاجوبالاردىڭ ۇزدىكسىز جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. زەرتتەۋدە جەردىڭ ۇزاق مەرزىمدى تىرشىلىگىنە قاۋىپ توندىرەتىن جەتى نەگىزگى فاكتور قاراستىرىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا كۇننىڭ جارىقتىعىنىڭ ارتۋى، كۇننىڭ ەۆوليۋتسياسى، تەكتونيكالىق پروتسەستەردىڭ توقتاۋى، سۋدىڭ بىرتىندەپ جوعالۋى، جەر ءوسىنىڭ وزگەرۋى، ءىرى اسپان دەنەلەرىمەن سوقتىعىسۋ قاۋپى جانە كۇن جۇيەسىنەن تىس كەلەتىن ىقتيمال قاۋىپتەر بار.
اۆتورلاردىڭ پىكىرىنشە، وسىنداي قورعانىس جۇيەلەرى تولىق ىسكە اسىرىلسا، ادامزاتقا باسقا جۇلدىز جۇيەلەرىنە جاپپاي قونىس اۋدارۋدىڭ قاجەتى بولماۋى مۇمكىن. ونىڭ ورنىنا وركەنيەت جەردىڭ ءوزىن ۇزاق ۋاقىت بويى تىرشىلىككە قولايلى كۇيدە ساقتاي الادى.
دەگەنمەن زەرتتەۋ ازىرگە تەوريالىق تۇجىرىمداما بولىپ سانالادى. ۇسىنىلعان تەحنولوگيالاردىڭ باسىم بولىگى قازىرگى عىلىم مەن تەحنيكانىڭ مۇمكىندىگىنەن الدەقايدا جوعارى دەڭگەيدەگى ينجەنەرلىك شەشىمدەردى تالاپ ەتەدى جانە ولاردىڭ ءىس جۇزىندە جۇزەگە اساتىنى ازىرگە بەلگىسىز.
ەربۇلان قايرات