بولات كەرىمبەك عارىشكەرلەردى دايىندايتىن ارنايى باعدارلاما ازىرلەۋدى ۇسىندى

استانا. KAZINFORM - «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنىڭ وبەكتىلەرىندە قازاقستان مەنشىگىندەگى كولىك قۇرالدارىنا تەحنيكالىق پاسپورت بەرۋ، تىركەۋ جۇمىستارىن رەتتەۋ قاجەت.

بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيسترگە ساۋال جولداعان ءماجىلىس دەپۋتاتى بولات كەرىمبەك ايتتى.

- بيىل بايقوڭىر عارىش ايلاعىنىڭ قۇرىلعانىنا 70 جىل تولدى. «بايقوڭىر جەردىڭ كىندىگى» - دەپ بەكەر ايتىلماسا كەرەك. وسى كۇنگە دەيىن عارىشقا ۇشقان ادام بالاسىنىڭ تەڭ جارتىسى قاسيەتتى قازاق جەرىنەن كوككە كوتەرىلدى. وسى جىلدىڭ 8-ءساۋىر كۇنى ءبىرقاتار دەپۋتات «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنا بارىپ، قازاقستان مەن رەسەي ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى «بايتەرەك» عارىش زىمىران كەشەنىن قۇرۋ تۋرالى كەلىسىم جونىندەگى زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسىن وتكىزدىك. «بايتەرەك» كەشەنىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى بارىسىمەن تانىستىق. بۇل جوبا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەسى ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. ويتكەنى بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان كوممەرتسيالىق ماقساتتا زىمىراندار ۇشىرۋ ەلىمىزدىڭ الەمدىك زىمىراندار تاسۋ نارىعىنا كىرۋىنە ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى، - دەدى دەپۋتات.

ونىڭ دەرەگىنشە العاشقى كوممەرتسيالىق ماقساتتاعى زىمىران تاسىعىشتارىن ۇشىرۋ 2025-جىلدىڭ جەلتوقسانىندا جوسپارلانعان. ءبارى ءساتتى ىسكە اسسا، 2028-جىلدان باستاپ جىلىنا 3 رەت زىمىران ۇشىرۋ كوزدەلىپ وتىر.

- قازىرگى سيفرلانعان كەزەڭدە سپۋتنيككە دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى. ماسەلەن، 1 سپۋتنيكتى عارىشقا شىعارۋ 50-60 ميلليون دوللار تۇرادى، ياعني 25-30 ميلليارد تەڭگە. ال ونى عارىشقا تاسىمالداۋمەن ساناۋلى ەلدەر عانا اينالىسادى. وسى رەتتە، ەلىمىزدەگى «بايتەرەك» كەشەنىنىڭ مۇمكىندىگى زور. اسىرەسە، ول وتاندىق عىلىمنىڭ دامۋى مەن بيۋجەت قازىناسىن تولتىرۋعا ەرەكشە ىقپال ەتەدى، - دەدى ول.

وسى ورايدا دەپۋتات «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە دامىتۋ ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە بىرنەشە ماسەلەنى شەشۋدى ۇسىندى.

- ءبىرىنشى، بۇگىندە «بايتەرەك» عارىش زىمىران كەشەنى وبەكتىلەرىندە 150 ادام جۇمىس جاسايدى. ونداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى وتە تومەن، بۇل بىلىكتى مامانداردىڭ كەتۋىنە اكەلەدى جانە كادرلار تاپشىلىعىن تۋىنداتادى. سونىمەن قاتار، 2025-جىلدىڭ جەلتوقسانىنان كەيىن «سويۋز-5» زىمىران تاسىعىشىن دايىنداۋ جانە ۇشىرۋ بويىنشا قوسىمشا 155 ينجەنەر مامان قاجەت. ونداعان جىل مەن ميللياردتاعان قاراجات جۇمسالعان بۇل جوبانىڭ ودان ءارى ىسكە اسۋى ءۇشىن بيۋجەتتىك باعدارلاما اياسىندا 590 ميلليون تەڭگە قوسىمشا قارجىلاندىرۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ۇسىنامىز، - دەدى بولات كەرىمبەك.

ول ەكىنشىدەن، ىشكى ىستەر مينيسترلىگى مۇددەلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ، «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنىڭ وبەكتىلەرىندەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەنشىگىندەگى كولىك قۇرالدارىنا تەحنيكالىق پاسپورت بەرۋ، تىركەۋ جۇمىستارىن رەتتەۋ قاجەتتىگىن ايتادى.

- ۇشىنشىدەن، 2025-جىلدىڭ وزىندە جۇلدىزدى قالاشىققا 20 مىڭعا جۋىق تۋريست كەلەدى دەپ بولجانىپ وتىر. جاقىن جانە الىس شەتەلدەن كەلگەن تۋريستەردىڭ لەگى كوپ. بۇل ءبىزدى قۋانتادى. سونىمەن قاتار بيىل قىزىلوردا قالاسىندا جاڭا اۋەجاي ىسكە قوسىلدى. استانا مەن الماتىدان كۇنىنە 2-3 رەيس قاتىناپ تۇر. باتىس ەۋروپا - باتىس قىتاي جولى بايقوڭىرعا كولىكپەن كەلۋشىلەرگە دە مول مۇمكىندىك تۋعىزۋدا. وسى رەتتە ءبىز كيەلى تۇركىستانعا، كونە تاراز بەن وتىرارعا، كورشى وزبەكستاننىڭ سامارقاند، بۇقارا جانە تاشكەنت قالالارىنا كەلەتىن تۋريستەرگە بايقوڭىردى جەكە تۋريستىك ءونىم رەتىندە ۇسىنۋىمىز ءتيىس. ۇكىمەت وسى ۇسىنىستى نازارعا الىپ، «بايقوڭىر» كەشەنىندە ءتۋريزمدى دامىتۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋى قاجەت، - دەدى ول.

دەپۋتات تورتىنشىدەن، كادرلاردى دايارلاۋ ماسەلەسىن تولىعىمەن قايتا قاراۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، اەروعارىش سالاسىندا كەز كەلگەن جوبانىڭ ورىندالۋى 90 پايىزى عىلىمي جانە تەحنيكالىق كادرلارمەن قامتاماسىز ەتىلۋىنە بايلانىستى. جوبالاردى ىسكە اسىرۋدىڭ ۇزاق مەرزىمدەرى، قىمباتتاۋى، قارجىلاندىرۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى جانە كەيبىر جوبانى ىسكە اسىرۋدى توقتاتا تۇرۋ كادرلاردىڭ باسقا سالاعا اۋىسۋىنا، شەت ەلدەرگە جاپپاي كەتۋىنە اكەلىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى، اەروعارىش سالاسىن كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ، مەكتەپ جاسىنان باستاپ دايارلاۋ مەن ىرىكتەۋدىڭ جەكە جانە دايەكتى جۇيەسى ارقىلى مامانداردىڭ ساباقتاستىعىن قالىپتاستىرۋ بۇگىنگى كۇننىڭ تالابى.

- عارىش سالاسىندا كادرلاردى دايىنداۋ ۇزاق مەرزىمدى تالاپ ەتەدى. وسىعان وراي، ارنايى كادرلىق رەزەرۆتى قالىپتاستىرۋ، ونىڭ ىشىندە دارىندى جاستارعا جوعارى وقۋ ورىندارىندا گرانتتار ءبولۋ، ستۋدەنتتەر ءۇشىن پراكتيكالىق الاڭ بەرۋ، ارنايى ستيپەنديالار تاعايىنداۋ، الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارى ارقىلى بولاشاق عارىشكەر-عالىمداردى تاربيەلەۋدى قولعا العان ءجون. ءۇشىنشى كوسموناۆت ايدىن ايىمبەتوۆتىڭ عارىشقا ۇشقانىنا 10 جىل ءوتتى. بايقوڭىر عارىش ايلاعى بار ەلىمىز ودان بەرى بىردە-ءبىر كوسموناۆتى عارىشقا ۇشىرمادى. كەلەسى كوسموناۆتىمىز كىم بولماق؟ ال الداعى 5-6 جىلدا ءتورتىنشى قازاق عارىشقا ساپار شەگۋى مۇمكىن بە؟! وسىعان بايلانىستى، قازىردەن ءبىز ءوزىمىزدىڭ عارىشكەرلەردى دايىندايتىن ارنايى باعدارلاما ازىرلەۋدى ۇسىنامىز، - دەدى بولات كەرىمبەك.

بۇعان دەيىن تۋريزم جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ەركىنبايەۆ بايقوڭىرداعى ءاربىر زىمىران ۇشىرىلىمىنا 2 مىڭنان استام تۋريست كەلەتىنىن ايتقان بولاتىن.

اۆتور مارلان جيەمباي