بەلگىلى قالامگەردىڭ اعىلشىن تىلىندەگى كىتابى تانىستىرىلدى
استانا. KAZINFORM - ەلوردادا مەملەكەتتىك سىيلىق يەگەرى، جازۋشى-دراماتۋرگ روزا مۇقانوۆانىڭ اعىلشىن جانە قازاق تىلدەرىندە شىققان «ماڭگىلىك بالا بەينە» سپەكتاكل-كىتابىنىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى.
جيىنعا قالامگەرلەر، عالىمدار، رەجيسسەرلەر ت. ب. ماماندار قاتىسىپ، قالامگەر شىعارماشىلىعى جونىندە وي پىكىرىن ءبولىستى.
- «ماڭگىلىك بالا بەينە» شىعارماسىن جاڭا فورماتتا شىعاردىق. جۋىردا فرانكفۋرتتەگى حالىقارالىق كىتاپ كورمەسىندە تانىستىرىپ، بۇكىل الەمدى قۋانتتىق. سۇرانىس وتە جوعارى بولىپ جاتىر. ويتكەنى، بۇل تۋىندى شىنايى ومىردەن الىنعان. سەمەي پوليگونىنىڭ زاردابى وراسان بولدى. كەيىپكەر ءلايلانىڭ تاعدىرىنداي قاسىرەتتى تاعدىرلار كوپ. سونىمەن قاتار، بۇل شىعارمادا ينكليۋزيا ماسەلەسى دە قامتىلعان، - دەدى اتالعان كىتاپتى ەكى تىلدە شىعارعان «Arman-PV» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى ديدارا الينا.
وسى ورايدا، وقىرمانداردى «ماڭگىلىك بالا بەينە» اڭگىمەسىنىڭ مازمۇنىمەن قىسقاشا تانىستىرعان ءجون.
بۇل شىعارمانىڭ باستى كەيىپكەرى - ءلايلا ەسىمدى كەمتار قىز. وقيعا باياندالىپ وتىرعان ساتتە جاسى 16 دا. ءبىراق ءتۇر-الپەتى 8 جاسار قىز سەكىلدى كىشكەنتاي بەينەدە قالىپ قويعان. اياقتارى كىشكەنتاي، ال قولدارى ەربيىپ ءوسىپ كەتكەن، ياعني، دەنە تۇرقى دا ەبەدەيسىز، مۇگەدەك جان. اپكەسىنىڭ ۇيىندە تۇراتىن بايعۇس قىزعا قاتيرا تاتەسى اۋزىنا كەلگەندى ايتىپ، ءتىل تيگىزىپ، كەمتارلىعىن ءجيى-ءجيى بەتىنە باسىپ، وتىرسا وپاق، تۇرسا سوپاق كۇيدە ۇستايدى. ونسىز دا تاعدىرىنان تاياق جەگەن ءلايلا قاتتى قورلانىپ، ءتۇڭىلىپ، ناليدى. جانىن تۇسىنەر ادام تاپپاي، الاسۇرادى. امالسىزدان تۇندەردە اۋلاققا شىعىپ، اسپانداعى ايعا مۇڭ شاعىپ، سىرلاسادى. جۇرتتىڭ سۇعاناق كوزى مەن اششى سوزىنەن اشىنعاندا، ىشىندەگى زاپىرانىن اقتاراتىن باسقا ەشكىمى جوق ەدى.
ءلايلانىڭ قاسىرەت-شەرىن جازۋ ارقىلى اۆتور الەمدەگى بۇكىل مۇگەدەكتىڭ ىشكى دۇنيەسىن تانىتادى. قامكوڭىل جاندارعا بارىنشا قامقور بولۋعا شاقىرادى. قۇدايدىڭ سىناعىنا ۇشىراعان كىسىلەردى كەمسىتپەي، جۇرەگىن اۋىرتپاي، تەك جىلى ءسوز ارناپ، جىگەر بەرۋگە ۇندەيدى.
بۇدان بولەك، اتالعان شىعارمادا ۇلت تراگەدياسى دا كورىنىس تاپقان: اتاپ ايتقاندا، سەمەي پوليگونىنىڭ سان جىلدارعا جالعاسىپ، تالاي ۇرپاققا كەسىرىن تيگىزگەن زاردابى. اتوم بومباسىن جارىپ، جۇزدەگەن سىناق وتكىزگەننىڭ سالدارىنان سەمەي وڭىرىندە ءلايلا سەكىلدى قانشاما ادام مۇگەدەك بولىپ تۋىپ، ومىردەن ەش قىزىق كورمەي، قاسىرەت-قۇساعا باتىپ ءوتتى. قالامگەر كەمتار قىزدىڭ ىشكى سارايىنداعى الاي-دۇلەيدى اسەرلى جەتكىزۋ ارقىلى يادرولىق سىناقتاردىڭ ادامعا دا، تابيعاتقا دا وراسان زارارى ماسەلەسىن كوتەرگەن.
قوس تىلدەگى سپەكتاكل-كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمىندا ماماندار شىعارمانى وسىلايشا جىلىكتەپ تالداپ، كاسىبي تۇرعىدا باعا بەردى. اسىرەسە، تەاترتانۋشى نارتاي ەسكەندىر تۋىندىنىڭ قۇندىلىعىن جاڭا قىرىنان قاراستىردى.
ونىڭ سوزىنشە، روزا مۇقانوۆا تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا بۇرىن ەشكىم باتىل بارا الماعان تاقىرىپتاردى كوتەرۋىمەن دارالاندى. اتاپ ايتقاندا، «ماڭگىلىك بالا بەينە» اتتى اڭگىمەسى - سەمەي پوليگونى تۋرالى ۇلكەن ماسەلەلەردى قوزعاعان تۋىندى.
- قازىرگى ۋاقىتتا جىلدار بويى ورىندالىپ كەلگەن اتومدىق سىناقتار جويىلعانىمەن، مۇنىڭ ەكولوگيالىق تامىرىنىڭ تەرەڭدەپ كەتكەندىگى جاسىرىن ەمەس. قولدان جاسالعان بۇل ماسەلەنىڭ كوركەم دۇنيەگە اينالىپ، ساحنا ارقىلى كورىنىس تابۋىنىڭ باستى سەبەبى وسىعان بايلانىستى. سونىڭ ىشىندە م. اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترىنىڭ ساحناسىنا 1996-جىلى ب. اتابايەۆتىڭ رەجيسسۋراسىمەن قويىلعان ر. مۇقانوۆانىڭ «ماڭگىلىك بالا بەينە» تراگەدياسى - وسىنداي تاقىرىپ وزەكتىلىگى، بۇتىندەي ءبىر ۇلتتىڭ قيىن تاعدىرىن بەرۋدەگى ماقساتىنىڭ ايقىندىلىعى جاعىنان وتە كۇردەلى شىعارما. اۆتور ءلايلانىڭ جەكە باسىنداعى تاعدىرىن، قاسىرەتىن كورە وتىرىپ تەك ءتان جاراسىن عانا ەمەس، جان جاراسىندا بولىپ جاتقان ارپالىستاردى اشىپ كورسەتكەن، - دەدى نارتاي ەسكەندىر.
سونىمەن بىرگە، ول ر. مۇقانوۆانىڭ اڭگىمە، پەسا ت. ب. كەز-كەلگەن شىعارمالارى قوعامداعى كۇردەلى ماسەلەلەردى كوتەرىپ، وقىرمانعا وي سالاتىنىن جانە ادام جانىن تەربەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
ودان بولەك، ءىس-شارادا ءسوز العان ءبىرقاتار سپيكەر «ماڭگىلىك بالا بەينەگە» قاتىستى توسىن تۇجىرىمىن ايتتى. زەرتتەۋشىلەردىڭ سوزىنشە، دۇنيەگە سىيماي الاسۇرعان ءلايلا - تەك پوليگون زاردابىن تارتقان مۇگەدەكتىڭ بەينەسى ەمەس، سونداي-اق، وزىندىك ۇستانىمى مەن اعىنعا قارسى جۇزەتىن ايرىقشا بولمىسى ءۇشىن قوعامعا سىيمايتىن تۇلعالاردىڭ دا وبرازى.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن گەرمانيانىڭ ماينداعى فرانكفۋرت قالاسىندا وتكەن Frankfurter Buchmesse 2026 حالىقارالىق كىتاپ جارمەڭكەسىندە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ستەندى ۇيىمداستىرىلىپ، جارمەڭكە اياسىندا روزا مۇقانوۆانىڭ «ماڭگىلىك بالا بەينە» تۋىندىسى دا تانىستىرىلعانىن جازعانبىز.
