باس اسسامبلەيادا ب ۇ ۇ- نىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىن ءوتتى
نيۋ-يورك. KAZINFORM - بۇگىن نيۋ-يوركتەگى باس اسسامبلەيا زالىندا ب ۇ ۇ- نىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى شارا ءوتتى. ءىس-شارا جاستار حورى Sing for Hope، مەتروپوليتەن وپەراسىنىڭ انشىلەرى مەن پيانيست دەۆيد ۋوتكينس، ديريجەر تيلمان ميحاەل جەتەكشىلىگىمەن مۋزىكالىق ورىنداۋدان باستالدى. بۇل تۋرالى ب ۇ ۇ رەسمي سايتى جازدى.
الايدا، باس اسسامبلەيا ءتورايىمى اننالەنا بەربوك ءوز سوزىندە بۇل كۇننىڭ «مەرەكە كۇنى ەمەس»، «تاريح ساباقتارىن ەسكە الىپ، ءۇمىت جولىن قايتا تاڭداۋعا باتىلدىق تاباتىن ءسات» ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
دۇرىس جولدى تاڭداۋ
بەربوك ب ۇ ۇ قۇرىلعان كەزدەگى اۋىر جاعدايلاردى ەسكە سالدى:
- ەلدەر كۇيرەپ جاتىر. 70 ميلليوننان استام ادام قازا تاپتى. ءبىر داۋىردە ەكى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ءوتتى. حولوكوستتىڭ سۇمدىعىن سوزبەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. 72 اۋماق ءالى دە وتارلىق ەزگىدە وتىر. 80 جىل بۇرىن ءبىزدىڭ الەم وسىنداي ەدى، - دەدى ول.
ونىڭ ايتۋىنشا، 1945-جىلدىڭ 26-ماۋسىمىندا ب ۇ ۇ جارعىسىنىڭ قابىلدانۋى تەك فورمالدى قادام ەمەس، ادامزاتتىڭ ءوز تاريحىنىڭ ەڭ قاراڭعى بەتتەرىنەن ساباق العانىنىڭ دالەلى بولدى.
- بۇل ارەكەت ءبىزدى جۇماققا جەتكىزۋ ءۇشىن ەمەس، جەك كورۋشىلىك پەن توقتاۋسىز امبيتسيانىڭ كۇشتەرى ءبىزدى توزاققا سۇيرەپ اپارماۋى ءۇشىن جاسالدى، - دەدى بەربوك.
سونىمەن قاتار، ول بۇگىنگى كۇننىڭ جاڭا قايعىلارى مەن قيىندىقتارىن اتاپ ءوتتى:
- ءبىز گازا سەكتورىندا قيراعان ۇيلەردىڭ اراسىندا تاماق ىزدەپ جۇرگەن جەتىم بالالاردى كورەمىز. ۋكرايناداعى سوعىس جالعاسىپ جاتىر. سۋداندا سەكسۋالدىق زورلىق-زومبىلىق ءورشىپ تۇر. گايتيدە باندالار حالىقتى قورقىتىپ وتىر. ينتەرنەتتە وشپەندىلىك ۋشىعىپ تۇر. سۋ تاسقىندارى مەن قۇرعاقشىلىق بۇكىل الەمدى شارپىپ كەتتى. بۇگىن - مەرەكە ەمەس. بۇگىن - تاريحتىڭ ساباقتارىن ەسكە الىپ، جەڭىلىسكە مويىنسۇنباي، ءۇمىت جولىن قايتا تاڭداۋعا باتىلدىق تاباتىن ءسات، - دەپ قورىتىندىلادى ول.
ۋادەنى شىندىققا اينالدىرۋ
ب ۇ ۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش تە ءسوز سويلەپ، العاشقى ب ۇ ۇ قىزمەتكەرلەرىن ەسكە سالدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى سوعىستان دەنە جاراقاتتارىن العان، ءبىراق سوعىستىڭ شىنايى قورقىنىشىن كورگەن ادامدار ەدى.
- ولار ادامزاتتىڭ ەڭ قورقىنىشتى قابىلەتىن - ءولىم لاگەرلەرىنىڭ سۇمدىعىن، شايقاستاردىڭ قاتىگەزدىگىن، جەرمەن- جەكسەن بولعان قالالاردى كوردى. سوندىقتان ولار بەيبىتشىلىككە قىزمەت ەتۋگە شەشىم قابىلدادى، - دەدى ول.
ول سونىمەن قاتار، بەيبىتشىلىككە ۇمتىلۋدى نايۆتىلىك دەپ ەسەپتەۋ - قاتە ەكەنىن اتاپ ءوتتى:
«بەيبىتشىلىك - ەڭ باتىل، ەڭ شىنايى جانە ەڭ قاجەت ماقسات»
- ولار ادامزاتتىڭ ەڭ قورقىنىشتى ىستەرگە بارا الاتىنىن ءوز كوزدەرىمەن كوردى - ءولىم لاگەرلەرىنىڭ سۇمدىعىن، قانتوگىس شايقاستاردىڭ قاتىگەزدىگىن، جەر بەتىنەن جويىلىپ كەتكەن قالالاردى. ءدال سوندىقتان دا ولار بەيبىتشىلىك جولىنا قىزمەت ەتۋدى تاڭدادى»، - دەپ جالعاستىردى ول. بەيبىتشىلىككە ۇمتىلۋدى اڭعالدىق دەپ سانايتىن قاتە تۇسىنىككە قاراماستان، «ولار ءبىلدى: بەيبىتشىلىك - بارشا ۇمتىلىستاردىڭ ىشىندەگى ەڭ باتىلى، ەڭ شىنايىسى، ەڭ قاجەتى. بىزگە جالعىز جول - بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋ. وسى ساتكە لايىق بولايىق - انىقتىعىمىزبەن، باتىلدىعىمىزبەن جانە سەنىمىمىزبەن. بەيبىتشىلىك ۋادەسىن شىندىققا اينالدىرايىق، دەدى - گۋتەرريش.
«اقپاراتتىق ارماگەددون»
2021-جىلعى نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى ماريا رەسسا ءوز ءسوزىن سيفرلىق داۋىردەگى ادام قۇقىقتارى مەن اقپارات سالاسىنداعى قاۋىپتەرگە ارنادى. ول 80 جىل بۇرىن ب ۇ ۇ جارعىسىنىڭ فاشيزمنىڭ اقپاراتتى بۇرمالاپ، شىندىقتى جويىپ، تۇتاس حالىقتاردى ادامگەرشىلىكتەن ايىرىپ، گەنوتسيد پەن دۇنيەجۇزىلىك سوعىستى اقتاۋ ءۇشىن قولدانعانىنان كەيىن دۇنيەگە كەلگەنىن ەسكە سالدى.
«بۇگىن ءبىز اقپاراتتىق ارماگەددوننىڭ ىشىندە تۇرمىز»، - دەدى رەسسا. «جالعان اقپارات شىندىقتان التى ەسە تەز تارايدى. ال الگوريتمدەر اشۋ مەن قورقىنىشتى، جەك كورۋشىلىك پەن دۇربەلەڭدى قوزدىرۋ ءۇشىن جاسالعان».
گەنەراتيۆتى جاساندى ينتەللەكتتىڭ دامۋىمەن جاعداي ودان سايىن كۇردەلەنە ءتۇستى، دەپ ەسكەرتتى ول.
رەسسا ءۇش نەگىزگى شەشىمدى ۇسىندى:
1. سيفرلىق الىپتاردىڭ جازاسىزدىعىن توقتاتىپ، اقپاراتتىق كەڭىستىكتى قورعاۋ ءۇشىن حالىقارالىق ستاندارتتار ەنگىزۋ؛
2. تاۋەلسىز جۋرناليستيكاعا نەگىزدەلگەن سەنىمدى ينفراقۇرىلىم قۇرۋ؛
3. دەموكراتيالىق ينستيتۋتتاردى نىعايتۋ مەن بەيبىتشىلىكتى ورناتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىن ايەلدەردى قولداۋدى قوسا العاندا، كەشەندى باستامالارعا ينۆەستيتسيا سالۋ.
«اقپاراتتىق ادالدىق - بارلىق كۇرەستىڭ اناسى. ەگەر ءبىز بۇل شايقاستا جەڭسەك - قالعانىن دا جەڭەمىز. جەڭىلسەك - بارىنەن ايىرىلامىز»، - دەدى رەسسا.
ب ۇ ۇ- نىڭ رولىنە قاتىستى ءوز ويلارىمەن نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، ليبەريانىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ەلەن دجونسون-سيرليف پەن نورۆەگيانىڭ بۇرىنعى پرەمەر-ءمينيسترى گرۋ حارلەم برۋندتلاند تە ءبولىستى.
كەزدەسۋ ماريام بۋكار حاسساننىڭ بەيبىتشىلىك تۋرالى پوەتيكالىق دەكلاماتسياسىمەن اياقتالدى.
بۇعان دەيىن حابارلانعانداي، توقايەۆ ب ۇ ۇ- نىڭ نيۋ-يوركتەگى دەباتىندا ت م د ەلدەرى باسشىلارى اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ ءسوز سويلەيدى.
