اۋىلدان باستالعان يننوۆاتسيا: 17 جاستاعى ينجەنەردىڭ تاڭداۋى

استانا. قازاقپارات - «اۋىلدار قاڭىراپ بوس قالدى، جاستار جاپپاي قالاعا كوشتى» دەگەن پىكىر قوعامدا جيى ايتىلادى. ءبىراق بۇل - جالپىلاما كوزقاراس. كەيدە ءدال وسى تاپتاۋرىن پىكىرلەردى جوققا شىعاراتىن وقيعالار كەزدەسەدى. سولاردىڭ ءبىرى - 17 جاستاعى جاس ينجەنەردىڭ تاڭداۋ جولى.

ا
Фото: جەكە مۇراعات

ول الماتىداعى دارىندى بالالارعا ارنالعان ەليتالىق مەكتەپتەن ءوز ەركىمەن كەتىپ، حالقى ەكى مىڭعا جەتپەيتىن شاعىن اۋىلعا كوشتى. بۇل شەشىم سىرت كوزگە تۇسىنىكسىز كورىنۋى مۇمكىن. الايدا ونىڭ ماقساتى جاي عانا تىنىش ءومىردى تاڭداۋ نەمەسە قالا قاربالاسىنان قاشۋ ەمەس. كەرىسىنشە، ول اۋىلدا وتىرىپ-اق روبوتوتەحنيكامەن اينالىسىپ، جاڭا جوبالار ازىرلەۋدى كوزدەدى.

جاس ءوسپىرىم ءۇشىن اۋىل - مۇمكىندىگى شەكتەۋلى كەڭىستىك ەمەس، كەرىسىنشە تاجىريبە الاڭى. مۇندا ول ءوز ءبىلىمىن تاجىريبەمەن ۇشتاستىرىپ، تەحنيكا مەن ينجەنەرياعا قىزىعاتىن وزگە بالالاردى دا وسى باعىتقا تارتۋعا نيەتتى. ونىڭ ويىنشا، يننوۆاتسيا تەك مەگاپوليستەردە عانا تۋمايدى. ەگەر ءبىلىم مەن نيەت بولسا، ۇلكەن يدەيالار شاعىن اۋىلداردا دا پايدا بولۋى مۇمكىن.

جىلاندى اۋىلىنان شىققان يمانعالي تاسبولات - «WATER-7» كومانداسىنىڭ 17 جاستاعى ينجەنەرى. ونىڭ كومانداسى ايماقتىق ىرىكتەۋلەردىڭ قاتاڭ سۇزگىسىنەن سۇرىنبەي ءوتتى: 1200 ۇمىتكەردىڭ ىشىنەن نەبارى 450 كوماندا عانا Central Asia FIRST Championship تۋرنيرىنە جولداما العان. قازىر جاس ونەرتاپقىشتار قازاقستان نامىسىن قورعاپ، ا ق ش- تىڭ حيۋستون قالاسىندا وتەتىن حالىقارالىق FIRST Championship فينالىنا جولداما ءۇشىن باق سىناپ جاتىر.

بۇل تەحنولوگيالىق باسەكەنىڭ باستى الاڭى - 11-13-اقپان ارالىعىندا ەلورداداعى EXPO كورمە ورتالىعىندا ءوتىپ جاتقان ALEM TECH FEST 2026 فەستيۆالى. اۋقىمدى شاراعا قازاقستان مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنەن بولەك، ەستونيا، ۆەتنام جانە گونكونگتان كەلگەن شامامەن 5000 وقۋشى قاتىسۋدا.

يمانعالي تاسبولاتتىڭ تاڭداۋى ءبىلىم بەرۋ ورتاسىندا بەيرەسمي تۇردە «ماۋسىمنىڭ ترانسفەرى» اتالىپ كەتتى. 2025-جىلدىڭ باسىندا ول الماتىداعى مىقتى كوماندالاردىڭ ءبىرىن تاستاپ، جىلاندى اۋىلىنداعى ۇجىمعا قوسىلدى. جاس ينجەنەردىڭ ءوزى ءۇشىن بۇل - سانالى ءارى ستراتەگيالىق تاڭداۋ.

يمانعاليدىڭ ايتۋىنشا، اۋىلدا دامۋعا مۇمكىندىك الدەقايدا كوپ.

روبوتوتەحنيكاعا قىزىعۋشىلىعىم 2022-جىلى ماتەماتيكا ءپانى مۇعالىمىنىڭ ارقاسىندا باستالدى. كەيىن رەسپۋبليكالىق فيزيكا-ماتەماتيكا مەكتەبىنىڭ بازاسىندا دايىندالىپ، مەنتورىم ايدوس وردابايەۆپەن تانىستىم. ول جىلاندىداعى كوماندانىڭ جەتەكشىسى قىزمەتىنە شاقىرىلعان ساتتە، مەنى دە سول كومانداعا قوسىلۋعا شاقىردى. ۇزاق ويلانباي كەلىستىم، - دەيدى يمانعالي.

جاس ينجەنەر ءۇشىن جىلاندى - مۇمكىندىگى شەكتەۋلى اۋىل ەمەس، كەرىسىنشە جاۋاپكەرشىلىك پەن ناقتى ناتيجە تالاپ ەتەتىن ورتا. مۇندا ءار قاتىسۋشىنىڭ ءرولى ايقىن، ءار يدەيانىڭ سالماعى بار. ال ۇلكەن قالادا كەيدە جەكە الەۋەت كوپشىلىكتىڭ اراسىندا بايقالماي قالۋى مۇمكىن. بۇل «ترانسفەردىڭ» ناتيجەسى قازىردىڭ وزىندە كورىنىپ وتىر: اۋىل كومانداسى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلدى، ال يمانعالي ءوز قابىلەتىن تولىق اشۋعا جول تاپتى. دەمەك، دامۋ ءۇشىن باستىسى - لوكاتسيا ەمەس، دۇرىس ورتا مەن ناقتى ماقسات.

العاشىندا اتا-اناسى بۇل شەشىمدى كۇمانمەن قابىلداعان. الايدا ۇلى اۋىلعا كوشۋدىڭ بولاشاعى بار ەكەنىن دالەلدەي الدى. قالاي دەگەنمەن دە، ءدال وسى جىلاندى اۋىلىندا ەلدەگى ەڭ ۇزدىك روبوتوتەحنيكا زەرتحانالارىنىڭ ءبىرى ورنالاسقان.

ينفراقۇرىلىم ءبارىن شەشەدى

تابىستىڭ كىلتى - جەكە باستاما مەن مەتسەناتتىق قولداۋ. كاسىپكەر باۋىرجان وسپانوۆتىڭ قولداۋىمەن جىلاندىدا زاماناۋي، وزىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان STEM- زەرتحانا اشىلدى. بۇل جەردە روبوتوتەحنيكامەن كاسىبي دەڭگەيدە اينالىسۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان.

قازاقستان ءۇشىن شاعىن اۋىلدا وسىنداي زەرتحانانىڭ بولۋى - ازىرگە سيرەك كەزدەسەتىن جاعداي. روبوت جاساۋ - ۇلكەن قارجىنى تالاپ ەتەتىن ءىس: ارنايى ستانوكتار، قىمبات قۇرىلعىلار، كەڭىستىك قاجەت. ەگەر مىقتى بازا مەن تالانتتارعا ينۆەستيتسيا سالۋعا دايىن ادامدار بولسا، كەز كەلگەن جەردە - مەگاپوليستە دە، اۋىلدا دا - دامۋعا بولادى. ال رەسۋرسسىز جالعىز ىنتا جەتكىلىكسىز، - دەيدى يمانعالي.

حيۋستونعا جول

كوماندانىڭ جاس ەكەنىنە قاراماستان، يمانعالي مەن ونىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ەنشىسىندە قازىردىڭ وزىندە يندونەزيا مەن شاڭحايدا وتكەن بەدەلدى حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ جۇلدەلەرى بار. ال الداعى باستى مەجە - 50 مىڭعا جۋىق قاتىسۋشىنى بىرىكتىرەتىن FIRST Championship 2026 الەمدىك فينالى.

كوماندانىڭ امبيتسياسى ەل جەتىستىكتەرىمەن دە نىعايا ءتۇستى. سوڭعى جىلدارى قازاقستان STEM- ءبىلىم باعىتىندا ايقىن كوشباسشىلىق تانىتىپ كەلەدى. ۇلتتىق قۇراما FIRST Global Challenge 2025 تۋرنيرىندە (پاناما) ءتورتىنشى رەت الەم چەمپيونى اتانىپ، ءوز ۇستەمدىگىن تاعى ءبىر مارتە دالەلدەدى. بۇعان قوسا، بىلتىر حيۋستون قالاسىندا وتكەن FIRST Championship 2025 سايىسىندا قازاقستاندىق وقۋشىلار، ياعني نزم كومانداسى، ءۇشىنشى ورىندى يەلەنىپ، الەمنىڭ ۇزدىك روبوتوتەحنيكتەرى قاتارىنا رەسمي تۇردە قوسىلدى.

سۇحبات سوڭىندا يمانعالي جاس روبوتوتەحنيكتەرگە ساتتىلىك تىلەپ، باستى ۇستانىمىن ءبولىستى:

ۇزدىكسىز دامۋ - تابىستىڭ كىلتى.

P/S: بۇل وقيعا ءبىر اقيقاتتى انىق كورسەتەدى: مۇمكىندىك جاسالسا، تالانت ءوز جولىن مىندەتتى تۇردە تابادى. جىلاندى تاجىريبەسى - ەل ءۇشىن ماڭىزدى بەلگى. اۋىل مەن قالا بالاسىنىڭ اراسىنداعى الشاقتىق جويىلۋى كەرەك. ال قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ حالىقارالىق ارەنالارداعى جەڭىستەرى وسى باعىتتىڭ دۇرىستىعىن دالەلدەپ وتىر.

el.kz