پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ ەڭبەگى لايىق باعالانىپ ءجۇر مە؟
استانا. KAZINFORM - بالانىڭ دەنساۋلىعى مەن جەكە ەرەكشەلىگىنە قاراماستان، ونىڭ ساپالى ءبىلىم الىپ، قاتارلاستارىمەن بىرگە دامۋىنا باسا نازار اۋدارۋ - ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ماڭىزدى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. وسى ماقساتتا ەلىمىزدە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋعا، ارنايى ورتالىقتار اشۋعا جانە قاجەت ماماندار دايارلاۋعا كوڭىل ءبولىنىپ كەلەدى.
دەگەنمەن بالانىڭ مەكتەپكە بارۋى مەن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىندا قاجەت تە قولايلى جاعدايدىڭ بولۋى ونىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا تولىق كەپىلدىك بەرمەيدى. وقۋ بارىسىندا بالانىڭ ۇنەمى جانىندا بولىپ، ونىڭ ورتاعا بەيىمدەلۋىنە كومەكتەسەتىن پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ دە ءرولى زور. ولار بالانىڭ ساباققا قاتىسۋىنا عانا ەمەس، اينالاسىمەن قارىم-قاتىناس جاساۋىنا، بىرتىندەپ دەربەستىككە ۇيرەنۋىنە دە كومەكتەسەدى. دەگەنمەن وسىنداي جاۋاپكەرشىلىگى مول قىزمەتتىڭ ماڭىزىنا قاراماستان، پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ ەڭبەك جاعدايى مەن كاسىبي قىزمەتىن رەتتەۋ ماسەلەسى ءالى دە وزەكتى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.
قۇرىلتاي دەپۋتاتى، «ادىلەت» پارتياسىنىڭ فراكتسيا مۇشەسى ايناگۇل بالتاشيەۆا بۇگىن وتكەن قۇرىلتاي وتىرىسىندا پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ ەڭبەك جۇكتەمەسى مەن جۇمىس ۋاقىتىن ەسەپتەۋ ءتارتىبىن ناقتىلاۋ ماسەلەسىن كوتەردى. ونىڭ ايتۋىنشا، مامانداردىڭ اپتالىق نورماتيۆتىك وقۋ جۇكتەمەسىن 16 ساعات كولەمىندە بەكىتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرىپ، ولاردىڭ وزگە كاسىبي مىندەتتەرىنە جۇمسايتىن ۋاقىتىن ەسەپتەۋ ءتارتىبىن ناقتىلاۋ قاجەت.
«پەداگوگ-اسسيستەنت - بالانىڭ جانىندا جاي عانا جۇرەتىن قىزمەتكەر ەمەس. ول ەرەكشە بالانىڭ ءبىلىم الۋىنا، الەۋمەتتىك ورتاعا بەيىمدەلۋىنە، وزىنە دەگەن سەنىمىن قالىپتاستىرۋىنا جانە دەربەستىك داعدىلارىن دامىتۋىنا كاسىبي قولداۋ كورسەتەتىن مامان.
الايدا بۇگىنگى تاڭدا پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ ەڭبەك جۇكتەمەسى مەن ەڭبەكاقىسىن نورماتيۆتىك رەتتەۋ ماسەلەسى تولىق شەشىمىن تاپپاي وتىر»، - دەيدى دەپۋتات.
دەپۋتاتتىڭ سوزىنشە، قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتاردا پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ قىزمەتى مەن بىلىكتىلىك تالاپتارى ايقىندالعانىمەن، نورماتيۆتىك وقۋ جۇكتەمەسىن بەلگىلەۋ ماسەلەسى ناقتىلاۋدى قاجەت ەتەدى. بۇل ايماقتاردا جۇمىس ۋاقىتىن جانە ەڭبەكاقىنى ەسەپتەۋدە اركەلكى جيۇەنىڭ قالىپتاسۋىنا، مامانداردىڭ تۇراقتاماۋىنا جانە بالالارعا كورسەتىلەتىن قولداۋدىڭ ۇزدىكسىزدىگىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.
ايناگۇل بالتاشيەۆا وسىعان بايلانىستى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە ءۇش ۇسىنىس جولدادى. ءبىرىنشىسى - پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ اپتالىق نورماتيۆتىك وقۋ جۇكتەمەسىن 16 ساعات كولەمىندە بەلگىلەۋدى، ونى زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتۋدى جانە قارجىلىق نەگىزدەمە ازىرلەۋد. ەكىنشىسى - بالانى سۇيەمەلدەۋ ۋاقىتى مەن وزگە دە كاسىبي مىندەتتەرگە جۇمسالاتىن جۇمىس ۋاقىتىن ناقتى اجىراتىپ، ەسەپكە الۋ ءتارتىبىن بەلگىلەۋدى. ءۇشىنشىسى - پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ ەڭبەك جۇكتەمەسى مەن ەڭبەكاقىسىن ەسەپتەۋدىڭ رەسپۋبليكا بويىنشا ءبىرىڭعاي ءتارتىبىن ەنگىزۋ.
دەپۋتاتتىڭ پايىمىنشا، ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارعا ساپالى قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن ولاردىڭ جانىندا جۇمىس ىستەيتىن مامانداردىڭ ەڭبەگى دە ءادىل باعالانۋى كەرەك.
«ءبىز بالانىڭ بولاشاعىنا قامقورلىق جاساۋدى ونىڭ جانىنداعى ماماننىڭ ەڭبەگىن ءادىل باعالاۋدان باستاۋىمىز كەرەك»، - دەيدى دەپۋتات.
مامان دايارلاۋ - ماڭىزدى مىندەت
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، 2025-2026 وقۋ جىلىنىڭ باسىندا ەلىمىزدە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار 237 مىڭنان استام بالا تىركەلگەن. ونىڭ 70 مىڭى - بالا مەكتەپكە دەيىنگى جاستاعى، ال - 165 مىڭى بالا مەكتەپ جاسىنداعى بالالار. مەكتەپ جاسىنداعى 165 مىڭ بالانىڭ 73 پايىزى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە، تاعى 17 مىڭى ارنايى مەكتەپتەردە وقيدى.
مينيستر جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا بيىل ءساۋىر ايىندا وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدە جىل سايىن ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ ماقساتىندا پسيحولوگيالىق- مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كەڭەس (پ م پ ك)، تۇزەتۋ كابينەتتەرى، اۋتيزم جانە وڭالتۋ ورتالىقتارىنىڭ جەلىسى جىل سايىن كەڭەيتىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. مينيستر ۇسىنعان دەرەككە سەنسەك، بۇگىندە ەلىمىزدە ارنايى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ سانى – 539، ونىڭ ىشىندە 126 پ م پ ك، 240 تۇزەتۋ كابينەتى، 12 اۋتيزم جانە 14 وڭالتۋ ورتالىعى، 99 ارنايى مەكتەپ، 48 ارنايى بالاباقشا بار.
جالپى، ەلىمىزدە ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋگە جاعداي مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ 80 پايىزىندا، مەكتەپتەردىڭ 95 پايىزىندا، تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ (ت ج ك ب) ۇيىمدارىنىڭ 90 پايىزىندا جاسالعان.
بالالارمەن 11336 ارنايى پەداگوگ، 6,5 مىڭعا جۋىق پەداگوگ-اسسيستەنت جانە 250 جەكە كومەكشى جۇمىس ىستەيدى. دەگەنمەن، مينيسترلىك وڭىرلەردە 3500 دەن استام ارنايى پەداگوگ جەتىسپەيتىنىن راستايدى. بۇل ماسەلە، اسىرەسە، ءىرى قالالار مەن حالىق تىعىز ورنالاسقان وڭىرلەردە وزەكتى.
ال ارنايى پەداگوگتەردى 17 جوعارى وقۋ ورىندارى دايارلايدى. بيىلعى وقۋ جىلىنان باستاپ 8 كوللەدجدە «لوگوپەديا» ماماندىعى بويىنشا دايىندىق باستالدى. سونىمەن قاتار، تاعى 6 كوللەدجدە پەداگوگ-اسسيستەنتتەردى دايارلاۋ ءىسى قولعا الىندى.
دەسە دە ارنايى ۇيىمدار جەلىسىنىڭ كەڭەيۋى مەن ماماندار دايارلاۋدا جۇمىستارعا قاراماستان، ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسى ءالى دە ءبىرقاتار ماسەلەگە بايلانىستى. بالالار سانىنىڭ ارتۋى ولاردىڭ ءارقايسىسىنا قاجەتتى دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتۋدى تالاپ ەتەدى. ال بۇل مىندەتتى اتقاراتىن پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ جۇمىس جۇكتەمەسى مەن ەڭبەك جاعدايى ناقتى رەتتەلمەسە، جۇيەنى دامىتۋداعى ساندىق كورسەتكىشتەر كۇتكەن ناتيجەگە جەتكىزبەۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەندىگى كەزەكتە ماماندار سانىن ارتتىرۋمەن قاتار، ولاردىڭ كاسىبي ەڭبەگىن ءادىل باعالاپ، تۇراقتى جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاساۋ دا ماڭىزدى.
ءارى ۇستاز، ءارى اناداي قامقور جان
پەداگوگ-اسسيستەنت ەڭبەگىنىڭ ماڭىزىن ەرەكشە ءبىلىم بەرۋدى قاجەت ەتەتىن قىز بالانى تاربيەلەپ وتىرعان جۋرناليست مارجان باكييەۆا جاقسى تۇسىنەدى. ول پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ بالاعا ۇستاز عانا ەمەس، اناداي قامقور جان ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«ءبىزدىڭ پەداگوگ-اسسيستەنتىمىز قىزىمدى مەكتەپ تابالدىرىعىنان قارسى الىپ، وقۋ كۇنى اياقتالعان سوڭ شىعارىپ سالادى. پەداگوگ-اسسيستەنت - جاي عانا پەداگوگ ەمەس. ول ەكى مىندەتتى قاتار اتقارادى. ول بالالارىمىزعا ءارى ۇستاز، ءارى تۋعان اناسىنداي قامقورلىق تانىتادى. ساباق كەزىندە بالانى جەكە باعدارلاما بويىنشا وقىتادى. ودان بولەك دارەتحاناعا، اسحاناعا، دەنە شىنىقتىرۋ ساباعىنا، كىتاپحاناعا، ەكسكۋرسياعا جانە باسقا دا ورىندارعا ەرتىپ بارادى. سونىمەن قاتار بالانىڭ ورتاعا ءسىڭىسىپ كەتۋىنە دە بەلسەندى تۇردە ىقپال ەتەدى، اتاپ ايتسام، ونى مەكتەپ ومىرىنە ارالاستىرىپ، باسقا بالالارمەن دوستاسۋعا، ءتىپتى، زاتتارىن بولىسۋگە، ساباقتا قول كوتەرۋگە ۇيرەتەدى.
جالپى، ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالانى وقىتۋ وڭاي ەمەس. قىزىمنىڭ كەيدە تاپسىرمالاردى ورىنداۋدان باس تارتاتىنىن نەمەسە وعان باسقا بالالارعا قاراعاندا ۇزاعىراق ءۇزىلىس قاجەت بولاتىنىن بىلەمىن. پسيحيكالىق دامۋىندا ەرەكشەلىكتەرى بار بالالار ادەتتە تەز شارشايدى. شۋ مەن جارىققا، ۇيرەنشىكتى ەمەس مەكتەپ فورماسىنا، ەرتە ويانۋعا تىتىركەنۋى مۇمكىن. دەنە شىنىقتىرۋ ساباعىنداعى ەستافەتادا جەڭىلىپ قالسا نەمەسە باسقا بالامەن ءبىر نارسەگە كەلىسە الماسا، كوڭىلىنە الىپ، رەنجۋى مۇمكىن.
ونىڭ ۇستىنە، بالانىڭ سويلەۋ قابىلەتى شەكتەۋلى بولعاندىقتان، ءوز ويىن تولىق جەتكىزە المايتىنى تاعى بار. رەنجىگەنىن، ىستىقتاپ كەتكەنىن نەمەسە جاي عانا شارشاعانىن ءتۇسىندىرۋى قيىنعا سوعادى. مۇنىڭ بارلىعى ەموتسيالىق كۇيزەلىسكە ۇشىراپ، اشۋلانىپ كەتۋ قاۋپىن ارتتىرادى. پەداگوگ-اسسيستەنت وسىنداي جايتتاردىڭ ءبارىن ءبىلىپ، ەسكەرۋى كەرەك. ول ءبىر ساباقتىڭ ىشىندە بالانى وقۋ باعدارلاماسىنا ساي وقىتىپ ۇلگەرۋگە ءتيىس. ال ءۇزىلىس كەزىندە ءوزى دەمالۋدىڭ ورنىنا، بالانىڭ جانىندا بولىپ، كومەكتەسىپ، باعىت-باعدار بەرىپ، تۋىنداۋى مۇمكىن قيىندىقتاردىڭ الدىن الۋى قاجەت. ماسەلەن، دارەتحاناعا بارعىسى كەلەتىن-كەلمەيتىنىن الدىن الا سۇراپ، بالانىڭ قاجەتتىلىگىن دەر كەزىندە اڭعارا ءبىلۋى ماڭىزدى»، - دەيدى ول.
مارجاننىڭ ايتۋىنشا، پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ جۇمىسى ساباق اياقتالعان سوڭ دا جالعاسادى. پەداگوگ اتا- انالارمەن ۇنەمى بايلانىستا بولىپ، ساباق بارىسىنان بەينەجازبالار جىبەرەدى، بالانىڭ كۇنى قالاي وتكەنىن ايتىپ وتىرادى. اتا-انالار دا ءوز كەزەگىندە بالا ۇيدە بولعاندا قانداي جاڭالىقتار بولعانىن، نەنى ەسكەرۋ كەرەكتىگىن حابارلاپ وتىرادى. اسىرەسە، دەمالىستا بۇعان دەيىن قالىپتاسقان داعدىلارىن قولدانۋدا قيىندىقتار تۋىنداپ، مىنەز- قۇلقىندا وزگەرىستەر بايقالۋى مۇمكىن. بۇدان پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ مىندەتى وقۋ كۇنىمەن شەكتەلمەيتىنىن، مامان ءۇشىن بالانىڭ دەمالىس كەزىندەگى دە جاعدايى مەن مىنەز-قۇلقىنداعى وزگەرىستەردەن دە حاباردار بولۋى ماڭىزدى ەكەنىن اڭعارامىز.
مارجان وسىنداي جاۋاپكەرشىلىگى مول جۇمىس پەن اتا-انامەن تىعىز بايلانىستى ەسكەرە وتىرىپ، پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ ەڭبەگى لايىق باعالانىپ، جالاقىسى مەن كاسىبي بەدەلى ارتا تۇسسە دەيدى.
«پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ ناقتى قانشا جالاقى الاتىنىن بىلمەيمىن. الايدا الاتىن ەڭبەكاقىسى اتقاراتىن جۇمىسىنا مۇلدە ساي كەلمەيتىنىن جاقسى تۇسىنەمىن. ويتكەنى بۇل ماماندىق ۇلكەن ەموتسيالىق جانە فيزيكالىق كۇشتى تالاپ ەتىپ قانا قويماي، بالانىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. پسيحيكالىق دامۋىندا ەرەكشەلىكتەرى بار بالالار اينالاسىنداعى قاۋىپ-قاتەردى ءاردايىم تۇسىنە بەرمەيدى. مىسالى، باسپالداقتان قۇلاپ كەتۋى نەمەسە مەكتەپتەن قاشىپ شىعۋعا ارەكەت جاساۋى مۇمكىن. وسىنداي وراسان جۇكتەمە، جوعارى جاۋاپكەرشىلىك، تومەن جالاقى جانە كەيبىر اتا- انالاردىڭ پەداگوگكە شەكتەن تىس تالاپ قويۋى ماماننىڭ كاسىبي قاجۋىنا اكەلۋى مۇمكىن دەپ ويلايمىن.
مەن وسىنداي كۇردەلى ءارى بىرنەشە مىندەتتى قاتار اتقاراتىن مامانداردىڭ ەڭبەگى لايىق باعالانىپ، ءتيىستى جالاقى العانىن قالايمىن. پەداگوگ-اسسيستەنت ماماندىعىنىڭ بەدەلى جوعارى بولىپ، مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن تۇراقتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرىلۋى كەرەك. سوندا بارلىعى ۇتادى: پەداگوگ-اسسيستەنتتەر كاسىبي ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە ۇمتىلادى، ال اتا-انالار بالالارىنا بىلىكتى مامان قارايتىنىنا سەنىمدى بولىپ، كوڭىلى تىنىش بولادى»، - دەيدى ول.
تالاپ كوپ، ال قولداۋ جەتكىلىكتى مە؟
ەلىمىزدە پەداگوگ-اسسيستەنت قىزمەتى 2019 -جىلدان باستاپ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەنگىزىلسە دە، بۇل ماماننىڭ ناقتى مىندەتىن كوپشىلىك جەتە تۇسىنە بەرمەيدى. كوپ جاعدايدا ونى ەرەكشە بالانىڭ جانىندا وتىراتىن كومەكشى دەپ قانا قابىلدايدى. استاناداعى ىبىراي التىنسارين اتىنداعى № 83-مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋ جونىندەگى مەنەدجەرى گۇلجاھان جاحينانىڭ ايتۋىنشا، پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ قىزمەتى كوپشىلىك ويلاعانداي، بالانىڭ جانىندا وتىرىپ، ونى باقىلاۋمەن عانا شەكتەلمەيدى.
«وكىنىشتىسى سول، قوعامدا پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ قىزمەتى تۋرالى تۇسىنىك ءالى دە تولىق قالىپتاسپاعان. كەيبىر ادامدار پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ مىندەتىن ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالانىڭ جانىندا وتىرىپ، ونى باقىلاۋمەن عانا شەكتەيدى. الايدا بۇل - ونىڭ جۇمىسىنىڭ سىرت كوزگە كورىنەتىن ءبىر عانا بولىگى.
شىن مانىندە، پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ جۇمىسى الدەقايدا اۋقىمدى ءارى جاۋاپتى. ول بالانىڭ وقۋ ۇدەرىسىنە بەيىمدەلۋىنە، تاپسىرمالاردى تۇسىنۋىنە، سىنىپتاعى باسقا وقۋشىلارمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋىنا جانە مۇمكىندىگىنشە ءوز بەتىنشە ارەكەت ەتۋىنە كومەكتەسەدى. سونىمەن قاتار بالانىڭ جەكە ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرىپ، مۇعالىممەن، پسيحولوگپەن جانە باسقا دا ماماندارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيدى.
مەنىڭ ويىمشا، پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ باستى ماقساتى - بالانىڭ ورنىنا ارەكەت ەتۋ ەمەس، ونىڭ ءوز مۇمكىندىكتەرىن اشۋىنا جاعداي جاساۋ. ءبىز بالانى ۇنەمى بىرەۋدىڭ كومەگىنە تاۋەلدى ەتپەي، كەرىسىنشە، بىرتىندەپ دەربەستىككە ۇيرەتۋىمىز كەرەك. سوندىقتان قوعامعا ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ ءمانىن جانە پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ ناقتى ءرولىن كەڭىنەن ءتۇسىندىرۋ ماڭىزدى. ويتكەنى ينكليۋزيا - تەك ءبىر بالانى سىنىپقا ورنالاستىرۋ ەمەس، ءار بالانىڭ ءوزىن قابىلدانعان، قاۋىپسىز جانە ءبىلىم الۋعا قابىلەتتى تۇلعا رەتىندە سەزىنۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ. ال بۇل باعىتتا پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ ەڭبەگى وتە ماڭىزدى»، - دەيدى مامان.
ينكلليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدى ءسوز ەتكەندە كوبىنە بالاعا قانداي جاسالعانى تۋرالى ايتىلادى. دەگەنمەن سول جاعدايدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جوعارىدا بايقاعانىمىزداي، ءتىپتى دەمالىس كۇندەرى ەڭبەك ەتەتىن پەداگوگ-اسيستەنتتەردى تولعاندىراتىن ماسەلە دە از ەمەس. ماماننىڭ پايىمىنشا، ينكليۋزيۆتى ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسى بالاعا جاسالعان جاعدايعا عانا ەمەس، ونىمەن جۇمىس ىستەيتىن ماماننىڭ كاسىبي دايىندىعى مەن ەڭبەك جاعدايىنا دا بايلانىستى. وسى رەتتە گۇلجاھان قانات قىزى شەشىمىن تابۋعا ءتيىس بىرنەشە ماڭىزدى ماسەلەنى اتاپ ءوتتى.
«بىرىنشىدەن، پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەرىپ، الەۋمەتتىك قولداۋىن كۇشەيتۋ قاجەت. سەبەبى بۇل ماماندار ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىكتەرى بار بالالارمەن كۇندەلىكتى جۇمىس ىستەپ، ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك اتقارادى. ولاردىڭ ەڭبەگى لايىقتى باعالانۋعا ءتيىس.
ەكىنشىدەن، پەداگوگ-اسسيستەنتتەردىڭ مىندەتتەرى مەن قۇقىقتارىن ناقتى ايقىنداۋ كەرەك. پەداگوگ-اسسيستەنتتىڭ قىزمەتى تەك بالانىڭ جانىندا وتىرۋمەن شەكتەلمەيدى. ول بالانىڭ وقۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋىنا، سىنىپقا بەيىمدەلۋىنە، قارىم-قاتىناس جاساۋىنا جانە دەربەستىگىن دامىتۋىنا كومەكتەسەدى. سوندىقتان مەكتەپتەگى باسقا ماماندارمەن بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ناقتى ءتارتىبى بەلگىلەنۋى قاجەت.
ۇشىنشىدەن، كاسىبي دايارلىق پەن ادىستەمەلىك قولداۋدى كۇشەيتۋ قاجەت. پەداگوگ-اسسيستەنتتەرگە تۇراقتى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارى، تاجىريبە الماسۋ الاڭدارى، زاماناۋي ادىستەمەلىك قۇرالدار جانە پسيحولوگتەر مەن ارنايى پەداگوگتەردىڭ قولداۋى قاجەت»، - دەيدى گۇلجاھان قانات قىزى.