پاتەر باعاسى شارىقتادى، ساتىپ الۋشىلار ازايدى: قازاقستاندا باسپانا نارىعى نەگە وزگەردى؟
استانا. KAZINFORM - باسپانا قىمباتتاپ جاتىر، ءبىراق ساتىپ الۋعا اسىعاتىندار ازايعان. ساراپشى نارىقتاعى وزگەرىستەردى ءتۇسىندىرىپ، الداعى ۋاقىتتا باعاعا اسەر ەتەتىن فاكتورلاردى اتادى.
قازاقستاننىڭ جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىندا جاعداي بىرتىندەپ وزگەرىپ كەلەدى: باسپانا باعاسى وسكەنىمەن، ونى ساتىپ الۋعا نيەتتىلەردىڭ قاتارى ازايعان. ساتىپ الۋشىلار ەندى شارشى مەتر ءۇشىن ارتىق اقشا تولەۋگە دايىن ەمەس، ءار ۇسىنىستى مۇقيات سارالاپ، تاڭداۋ جاساۋعا كوشكەن. دەگەنمەن جىلجىمايتىن مۇلىك باعاسىنىڭ ودان ءارى وسۋىنە نەگىز بولاتىن فاكتورلار ساقتالىپ وتىر. الايدا بارلىق قالادا باعا بىردەي قارقىنمەن قىمباتتايدى دەۋگە بولمايدى.
قازاقستاننىڭ ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن ريەلتورلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى لاريسا ستەپانەنكو BAQ. KZ رەداكسياسىنا بەرگەن سۇحباتىندا جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىنداعى قازىرگى احۋالعا توقتالىپ، باعاعا اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلار مەن الداعى كەزەڭگە بولجامىن ءبولىستى.
ءبىز نارىقتىڭ قۇلدىراۋىن ەمەس، ساتىپ الۋشىلار بەلسەندىلىگىنىڭ تومەندەپ، ولاردىڭ شەشىم قابىلداۋدا ساقتىق تانىتا باستاعانىن بايقاپ وتىرمىز. بىرنەشە جىل بۇرىن جىلجىمايتىن مۇلىكتى كوبىنە باعا ودان ءارى وسەدى دەگەن ۇمىتپەن ساتىپ الاتىن. ال قازىر ساتىپ الۋشىلار وزدەرىنىڭ قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىن، نىساننىڭ وتىمدىلىگىن، تۇرعىن ءۇيدىڭ ساپاسىن جانە ونى الداعى ۋاقىتتا پايدالانۋ پەرسپەكتيۆالارىن الدەقايدا مۇقيات باعالايدى، - دەدى ساراپشى.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، 2026-جىلعى قازاندا جاڭا تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءبىر شارشى مەترىنىڭ ورتاشا باعاسى 629,5 مىڭ تەڭگەنى، ال قايتالاما نارىقتا 639 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى. ءبىر اي ىشىندە باعا تيىسىنشە 0,5 جانە 0,1 پايىزعا وسكەن.
سونىمەن قاتار قىركۇيەكتە جاسالعان جىلجىمايتىن مۇلىك مامىلەلەرىنىڭ سانى وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 14,3 پايىزعا ازايعان.
لاريسا ستەپانەنكونىڭ پىكىرىنشە، مۇنداي ديناميكا ساتىپ الۋشىلاردىڭ تالاپتارى كۇشەيىپ، ساتۋشىلاردىڭ دا باعاعا قاتىستى كۇتكەن ۇمىتتەرىن قايتا قاراۋعا ءماجبۇر بولعانىن كورسەتەدى.
قازىر نارىقتا ساتىپ الۋشى نەعۇرلىم سالماقتى شارتتار قويا باستادى. ال ساتۋشى ءۇشىن جىلجىمايتىن مۇلىكتى ءوزى قالاعان باعادا ساتىلىمعا شىعارۋ جەتكىلىكسىز. ول نارىقتاعى ناقتى جاعدايدى ەسكەرۋى كەرەك. بۇل اسىرەسە قايتالاما تۇرعىن ءۇي نارىعىندا ايقىن بايقالادى. ويتكەنى پاتەردىڭ جاعدايى، قۇجاتتارىنىڭ زاڭدىلىعى، ورنالاسقان جەرى جانە باعانىڭ نەگىزدى بولۋى ونى ساتۋ مەرزىمىنە تىكەلەي اسەر ەتەدى، - دەپ ءتۇسىندىردى ساراپشى.
تۇرعىن ءۇي باعاسى نەگە ودان ءارى قىمباتتاۋى مۇمكىن؟
ساتىپ الۋشىلار بەلسەندىلىگىنىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان، ساراپشى باعانىڭ كۇرت قۇلدىراۋىن كۇتپەيدى. ونىڭ پايىمداۋىنشا، الداعى ۋاقىتتا نارىقتاعى وزگەرىستەر اركەلكى بولادى: كەيبىر نىساندار قىمباتتاسا، ەندى ءبىرىنىڭ باعاسى قازىرگى دەڭگەيدە ساقتالادى. ال جىلجىمايتىن مۇلىكتىڭ جەكەلەگەن ساناتتارى ارزانداۋى مۇمكىن.
لاريسا ستەپانەنكو نارىققا اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى رەتىندە ينفلياتسيا مەن قۇرىلىس شىعىندارىنىڭ ءوسۋىن اتادى. قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ، جۇمىس كۇشىنىڭ، جەر ۋچاسكەلەرىنىڭ قىمباتتاۋى جانە سالىق جۇكتەمەسىنىڭ ارتۋى جاڭا تۇرعىن ۇيلەر باعاسىنىڭ كوتەرىلۋىنە العىشارت قالىپتاستىرادى.
ەكىنشى ماڭىزدى فاكتور - يپوتەكانىڭ قولجەتىمدىلىگى. قازىر تۇرعىن ءۇي نەسيەسىن الۋ حالىقتىڭ ەداۋىر بولىگى ءۇشىن ءالى دە ۇلكەن قارجىلىق كەدەرگى بولىپ وتىر. سوندىقتان يپوتەكالىق كرەديتتەۋ شارتتارى جەڭىلدەمەيىنشە، سۇرانىستىڭ جاپپاي ارتۋىنا سەنىم ارتۋ قيىن.
ءۇشىنشى فاكتور - سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ اراقاتىناسى. ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، الداعى ۋاقىتتا ورنالاسقان جەرى قولايلى، جوسپارلانۋى ءتيىمدى ءارى ينفراقۇرىلىمى دامىعان تۇرعىن ۇيلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى ارتا تۇسەدى.
بۇل رەتتە الماتى قالاسىنىڭ كورسەتكىشتەرى نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. 2026-جىلعى قازاندا قالاداعى جاڭا تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءبىر شارشى مەترىنىڭ ورتاشا باعاسى شامامەن 747 مىڭ تەڭگەگە جەتكەن. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 14,3 پايىزعا جوعارى. ال قايتالاما نارىقتا ءبىر شارشى مەتردىڭ باعاسى شامامەن 756 مىڭ تەڭگەنى قۇرادى.
مەنىڭ بولجامىم بويىنشا، جىلجىمايتىن مۇلىك قۇنىنىڭ اتاۋلى ماندە ودان ءارى وسۋىنە نەگىز بار. بۇل اسىرەسە ساپالى جاڭا تۇرعىن ۇيلەر سەگمەنتىنە قاتىستى. الايدا بارلىق قالا مەن تۇرعىن ءۇي ساناتىندا باعا بىردەي وزگەرەدى دەپ ويلامايمىن. نارىقتا وتىمدىلىگى جوعارى جانە باعاسى نەگىزسىز كوتەرىلگەن نىساندار اراسىنداعى ايىرماشىلىق بارعان سايىن ايقىندالا تۇسەدى، - دەپ تۇيىندەدى لاريسا ستەپانەنكو.