استاناداعى جەڭىس پارادى: ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىن نە كۇتىپ تۇر
استانا. KAZINFORM - ەلوردادا وتەتىن اۋقىمدى اسكەري پاراد قارساڭىندا kazinform اگەنتتىگىنىڭ ءتىلشىسى ەلىمىزدىڭ قۇرلىق اسكەرلەرىنىڭ باس قولباسشىسى گەنەرال-مايور مەرەكە كوشەكبايەۆپەن تىلدەسكەن ەدى.
ول ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا جانە وتان قورعاۋشى كۇنىنە ارنالعان اسكەري پارادقا باسشىلىق جاساماق. گەنەرال دايىندىق بارىسىنىڭ ەگجەي-تەگجەيىمەن ءبولىسىپ، بيىلعى ەلىمىزدىڭ باستى اسكەري وقيعاسى نەسىمەن تاڭ قالدىراتىنىن ايتىپ بەردى.
- بيىل ەلوردادا جەڭىس مەرەيتويىنا وراي ەرەكشە پاراد وتپەك. قانداي كۇشتەر جۇمىلدىرىلادى؟ قانشا اسكەري قىزمەتشى، تەحنيكا، اۆياتسيا قاتىسادى؟ ەگەر دە بۇعان دەيىنگى پارادپەن سالىستىرساق، قانشالىقتى اۋقىمدى بولماق؟
- ءيا، شىنىمەن دە بيىل استانادا ۇلى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان ەرەكشە پاراد وتەدى. وعان 4 مىڭنان استام اسكەري قىزمەتشى، 200 دەن استام جەر ءۇستى تەحنيكاسى مەن 66 ۇشۋ اپپاراتى قاتىسادى. بۇعان دەيىنگى جىلدارمەن سالىستىرعاندا اۋقىمى ايتارلىقتاي ءوستى دەپ نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى. بۇل داتانىڭ ماڭىزدىلىعىمەن قاتار ارميامىزدىڭ زاماناۋي مۇمكىندىكتەردى پاش ەتۋگە دايىن ەكەندىگىن بىلدىرەدى.
- بارلىق ۋاقىتتا جاڭا دۇنيەلەر جايىندا ەستىپ- ءبىلۋ قىزىعۋشىلىق تۋدىراتىنى انىق. پاراد بارىسىندا وتانداستارىمىز زاماناۋي اسكەري تەحنيكانىڭ قانداي ۇلگىلەرىن العاش رەت كورەدى؟ قارۋ-جاراق قاتارىنا ەندى قوسىلعاندارى بار ما؟
- ەل تۇرعىندارى پاراد بارىسىندا سوڭعى جىلدارى قارۋ-جاراق قاتارىن تولىقتىرعان اسكەري تەحنيكانىڭ جاڭا ۇلگىلەرىن كورەدى. ولاردىڭ قاتارىندا جاڭارتىلعان برونەترانسپورتەرلەر، اۋە قورعانىسى جۇيەلەرى، بارلاۋ جانە سوققى جاساۋعا ارنالعان ۇشقىشسىز كەشەندەر بار. وسى ماشينالار مەن جۇيەلەردىڭ كەيبىرى حالىققا العاش رەت كورسەتىلەدى.
- پارادتا كورەرمەندەرى تاڭ قالدىرارلىقتاي ەرەكشە جايتتار بولا ما؟
- كورەرمەندەردى بىرنەشە ەرەكشە ەلەمەنت كۇتىپ تۇر. ماسەلەن، پارادقا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جاۋىنگەرىنىڭ بەينەسىن كوز الدىمىزعا اكەلەتىن تاريحي رەكونسترۋكتورلار قاتىسادى. سونىمەن قاتار جاسۇلاندىقتاردىڭ، كادەتتىكتەر مەن كۋرسانتتاردىڭ قاتىسۋىمەن ايرىقشا قويىلىم كورسەتىلەدى. بۇل پارادقا تەك اسكەري رەڭك قانا بەرمەي، سونىمەن بىرگە ەموتسيونالدى، پاتريوتتىق سەزىم ۇيالاتادى.
- ءار كەزدە دە اۆياتسيا ەرەكشە نازار اۋدارتاتىنى بەلگىلى. ۇشقىشتار قانداي باعدارلاما دايىنداپ وتىر؟ كۇردەلى ەلەمەنتتەر بولا ما؟
- ارينە، اۆياتسيا قاتىساتىن بولىك بارلىق ۋاقىتتا كورەرمەندەردىڭ ەرەكشە نازارىن اۋدارتادى. توپتىق ۇشۋ، ەڭ جوعارى ۇشۋ ونەرى پىشىندەرى بار باعدارلاما ازىرلەنگەن. پارادتا العاش رەت وسى جىلى قازاقستاننىڭ اسكەري- تەڭىز كۇشتەرىنە بولىمىنە جەتكىزىلگەن سۋ جاڭا Airbus ا-400 اسكەري-كولىك ۇشاعى قاتىسادى. سونىمەن قاتار ارميالىق مي-17، مي-171ش، مي-35 جانە كولىكتىك س-295، تۋ-154م، ل-410 ۇشاقتارى، سۋ-30 س م، سۋ-25 جويىعىش ۇشاقتارى، ل-39 وقۋ-جاۋىنگەرلىك ۇشاعى ەكيپاجدارى قاتىسپاق.
- قازاقستان 2019-جىلدان بەرى جەڭىس پارادىن وتكىزگەن جوق قوي، دۇرىس پا؟
- دۇرىس ايتاسىز، قازاقستانداعى سوڭعى جەڭىس پارادى 2019-جىلى ۇيىمداستىرىلعان ەدى. ىندەت پەن وزگە دە وبەكتيۆتى سەبەپتەر ءوز تۇزەتۋلەرىن ەنگىزدى. سوندىقتان دا بيىل پارادتىڭ قايتا ورالۋى ارميا ءۇشىن دە، قوعام ءۇشىن دە ەرەكشە ماڭىزعا يە دەپ ويلايمىن.
- ءسىز پارادقا ءبىرىنشى رەت باسشىلىق جاسايسىز. مۇنداي مارتەبەلى مۇمكىندىكتىڭ ءسىز ءۇشىن ءمان-ماڭىزى قانداي؟ قوبالجۋ بار ما الدە كەرىسىنشە اۋقىمدى وقيعادان شابىتتانىپ ءجۇرسىز بە؟ جورىق باستالىپ، لەك العا قادام باسقاندا قانداي سەزىمدە بولاسىز؟
- مەن ءۇشىن بۇل وتە ۇلكەن مارتەبە. ءيا، مۇنداي اۋقىمداعى پارادقا ءبىرىنشى رەت باسشىلىق جاسايمىن. ارينە، قوبالجۋ بار، ءبارى ءمىنسىز ءوتۋى ءتيىس. ءبىراق، ەڭ الدىمەن ارميامىزعا، ەلىمىزگە دەگەن ماقتانىش سەزىمى كەۋدەمدى كەرنەيدى. جورىق باستالىپ، كوللونا جىلجي باستاعاندا - ءدال وسى ساتتە ۇرپاقتار ساباقتاستىعى قانشالىقتى مىقتى ەكەنىن، تاريح الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ قانشالىقتى جوعارى ەكەندىگىن سەزىنەسىڭ.
- ال اسكەري قىزمەتشىلەر پارادقا قاتىسۋلارىن قالاي قابىلداپ جاتىر؟ ولار ءۇشىن بۇل اۋىر جۇمىس پا الدە قالاي دەگەندە دە زور مارتەبە مەن ماقتانىش پا؟
- اسكەري قىزمەتشىلەر ءۇشىن پارادقا قاتىسۋ - بۇل ۇلكەن مارتەبە. ارينە، دايىندىق ءتارتىپتى، كۇش- جىگەردى، ساپتىق داعدىنى تالاپ ەتەدى. دەگەنمەن، ولاردىڭ ءارقايسىسى سول ءبىر ءساتتىڭ ءمان- ماڭىزىن تۇسىنەدى. پارادقا قاتىسۋ ۇلگىلى قىزمەتى ءۇشىن ناگرادا رەتىندە قابىلدانادى.
- وڭىرلەردەن پارادقا قاتىسۋ ءۇشىن قانشا اسكەري قىزمەتشى كەلدى؟ ولاردىڭ دالالىق لاگەردەگى تۇرمىس-تىرشىلىگى قالاي ۇيىمداستىرىلدى؟
- تەحنيكا مەن جەكە قۇرام دايىندىق اۋدانىنا ەرتەرەك كەلىپ ورنالاستى. وڭىرلەردەن 2 مىڭنان استام اسكەري قىزمەتشى كەلدى. ولار ءۇشىن قولايلى جاعداي جاسالعان دالالىق لاگەر قۇرىلدى. تاماق تانۋ، مەديتسينالىق كومەك الۋ، دەمالىس پەن تۇرمىستىق قاجەتتىلىك ورىندارى ۇيىمداستىرىلدى.
- اسكەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعىن تومەندەتپەستەن مۇنداي اۋقىمداعى پارادتى قالاي ۇيىمداستىرا الدىڭىزدار؟
- پاراد اسكەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايىندىعىنا كەدەرگى كەلتىرمەيتىندەي ۇيىمداستىرىلدى. وعان ناقتى جوسپارلاۋ، جەكە قۇرامدى كەزەڭ-كەزەڭمەن جۇمىلدىرۋ، سونىمەن قاتار تۇراقتى ورنالاسقان ورىندارىندا جاۋىنگەرلىك دايىندىقتى دا جۇرگىزە وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلدى.
- پارادتى قامتاماسىز ەتۋگە قانداي قىزمەتتەر كومەك كورسەتەدى؟
پارادتى قامتاماسىز ەتۋگە لوگيستيكالىق، مەديتسينالىق جانە تىل بولىمشەلەرى قاتىسادى. بۇل - بۇتىندەي ءبىر ۇيلەستىرۋ توبىنىڭ جۇمىسى. ولار تەحنيكانى تاسىمالداۋدان باستاپ، تاماقتانۋ مەن قاۋىپسىزدىككە دەيىن قامتاماسىز ەتەدى.
- دايىندىق قالاي جۇرگىزىلگەنىن ايتىپ بەرسەڭىز: اسكەري قىزمەتشىلەر كۇنىنە قانشا ساعات ۋاقىتتارىن ساپتىق جاتتىعۋلارعا ارنادى، كەمشىلىكتەردى قالاي تۇزەتىپ، پاراد لەگىنىڭ ءمىنسىز قوزعالىسىنا قول جەتكىزە الدى؟
- دايىندىق كۇندەلىكتى جۇرگىزىلدى. ساپتىق جاتتىعۋلار كۇنىنە 6 ساعاتقا دەيىن سوزىلدى. ونىڭ ىشىندە جەرگىلىكتىڭ جەرلەردە جاتتىعۋ، كۇردەلى ءىس-قيمىلداردى پىسىقتاۋ بار. بارلىق ەسكەرتپەلەر بىردەن قاپەرگە الىنىپ، كەمشىلىكتەردى تىڭعىلىقتى تۇردە تۇزەتۋ جۇرگىزىلدى. دايىندىق پروتسەسى بارىسىندا قوزعالىستىڭ بىركەلكىلىگىنە، ۇيلەسىمدىلىگى مەن تارتىپكە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
باستى دايىندىق 3-4-مامىر كۇندەرى «قازاق ەلى» الاڭىندا ءوتتى. بۇل سالتاناتتى ءىس-شارا الدىنداعى دايىندىقتىڭ سوڭعى كەزەڭى بولاتىن.
- ارميا وسى پاراد ارقىلى قوعامعا قانداي يدەيانى جەتكىزگىسى كەلەدى؟
- ءبىز وسى پاراد ارقىلى اتالارىمىزدىڭ ەرلىگىن، ۇرپاق ساباقتاستىعىن جانە ارميامىزدىڭ ەلىمىزدى قورعاۋعا دايىن ەكەندىگىن قوعام ساناسىنا تاعى دا ءبىر رەت سىڭىرگىمىز كەلەدى. بۇل - كۇش-قۋاتتى، ءتارتىپ پەن بىرلىكتى پاش ەتۋ.
- اسكەري قىزمەتشىلەردە پارادقا دايىندالۋدىڭ قانداي دا ءبىر ءداستۇرى بار ما؟ مۇمكىن ءبارى ءساتتى ءوتۋى ءۇشىن جورالعىلارى نەمەسە ىرىمدارى بار شىعار...
- ارينە، ءار اسكەري بولىمشەنىڭ جاريا ەمەس داستۇرلەرى بار. ماسەلەن، كوپتەگەن اسكەري قىزمەتشى پارادقا شىعار الدىندا ساتتىلىك ءۇشىن جەكە كادەسىيلارىن الىپ شىقسا، كەيبىر بولىمشەلەر سيمۆولدىق «جاۋىنگەرلىك جورالعىلارىن» ساقتايدى. بۇل - اسكەري قىزمەتتى ءتىرى ءارى جاندى ەتەتىن ارميالىق مادەنيەتتىڭ ءبىر بولىگى.
- اسكەري قىزمەتشىلەرىمىزگە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعى مەن وتان قورعاۋشى كۇنىنە ارنالعان باستى وقيعادا ساتتىلىك تىلەيمىز.
