استانادا تاعى نە سالىنادى: جاڭا كوپىردەن دومبىرا سارايىنا دەيىن

جاقىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ استانادا جاڭا كوپىر، دومبىرا سارايى جانە سۋ رەسۋرستارىن زەرتتەۋ ورتالىعى سەكىلدى ماڭىزدى نىساندار سالىناتىنىن ايتتى. بۇل جوبالار ەلوردانىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋمەن قاتار، قالانىڭ مادەني جانە عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان.

ەسىل ارقىلى جاڭا سەگىز جولاقتى كوپىر سالىنادى

استانادا جوسپارلانىپ وتىرعان ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى - ەسىل وزەنى ارقىلى وتەتىن جاڭا اۆتوكولىك كوپىرى. قالا كولىك جانە جول-كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە، حۋسەين بەن تالال كوشەسىن ءال-فارابي داڭعىلىنان ءشامشى قالداياقوۆ كوشەسىنە دەيىن ۇزارتۋ جوسپارلانعان. وسى باعىت ەسىل وزەنىمەن قيىلىساتىن تۇستا جاڭا كوپىر سالىنباق.

جولدىڭ ءوزى سەگىز جولاقتى بولادى. جوبا جۇزەگە اسقان جاعدايدا ەلوردانىڭ سول جانە وڭ جاعالاۋىن بايلانىستىراتىن تاعى ءبىر ماڭىزدى كولىك باعىتى پايدا بولادى. جاڭا كوپىردىڭ نەگىزگى ماقساتى - قولدانىستاعى ماگيسترالدارعا تۇسەتىن كولىك جۇكتەمەسىن ازايتۋ. رەسمي مالىمەت بويىنشا، جاڭا باعىت سىعاناق كوشەسى مەن ۇلى دالا داڭعىلىنداعى، سونداي-اق ماڭگىلىك ەل داڭعىلىنداعى قوزعالىستى جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

سونىمەن بىرگە سىعاناقتاعى «ارىس» كوپىرى مەن تاۋەلسىزدىك داڭعىلىنداعى كوپىرگە تۇسەتىن جۇكتەمەنى ازايتۋ كوزدەلىپ وتىر. ازىرگە جوبانىڭ ناقتى قۇنى مەن قۇرىلىس مەرزىمى بەلگىسىز. قازىرگى ۋاقىتتا ينۆەستور ەسىل ارقىلى وتەتىن كوپىردىڭ جوباسىن ازىرلەپ جاتىر. جوبا دايىندالىپ، مەملەكەتتىك ساراپتامادان وتكەننەن كەيىن عانا ناقتى قۇنى انىقتالادى. بۇل استاناداعى كوپىر ينفراقۇرىلىمىن كەڭەيتۋ جۇمىستارىنىڭ ءبىر بولىگى عانا. قالانىڭ 2035 -جىلعا دەيىنگى باس جوسپارىندا نەگىزگى ماگيسترالدارداعى كەپتەلىستى ازايتۋ ءۇشىن بەس ءىرى كوپىر سالۋ قاراستىرىلعان.

استانادا دومبىرا سارايى بوي كوتەرەدى

ەلوردادا مادەنيەت سالاسىنا قاتىستى ايتىلعان ماڭىزدى جوبالاردىڭ ءبىرى - دومبىرا سارايى. مەملەكەت باسشىسى 2026 -جىلعى 23-تامىزدا استانادا جاڭا كوپىرمەن قاتار دومبىرا سارايى مەن سۋ رەسۋرستارىن زەرتتەۋ ورتالىعى سياقتى ماڭىزدى نىساندار سالىناتىنىن مالىمدەدى.

دومبىرا سارايىنىڭ ناقتى ورنالاساتىن جەرى، جوبالىق سيپاتتامالارى، سىيىمدىلىعى مەن قۇرىلىستىڭ اياقتالۋ مەرزىمى تۋرالى ازىرگە تولىق اقپارات جاريالانعان جوق. دەگەنمەن نىساننىڭ اتاۋىنىڭ ءوزى ونىڭ مادەني ماڭىزىن اڭعارتادى. دومبىرا - قازاقتىڭ ءداستۇرلى مۋزىكاسىنىڭ نەگىزگى سيمۆولدارىنىڭ ءبىرى. سوندىقتان مۇنداي نىسان ەلوردانىڭ مادەني ينفراقۇرىلىمىن تولىقتىراتىن ورتالىقتاردىڭ بىرىنە اينالۋى مۇمكىن.

قازىر استانادا مادەني جانە شىعارماشىلىق كەڭىستىكتەردى كوبەيتۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلىپ جاتىر. قالا اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە، الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم قۇرامىندا وقۋشىلار سارايلارى، مۋزىكالىق مەكتەپتەر جانە باسقا دا شىعارماشىلىق نىساندار سالۋ جوسپارلانعان.

سۋ رەسۋرستارىن زەرتتەۋ ورتالىعى نە ءۇشىن كەرەك؟

مەملەكەت باسشىسى اتاعان تاعى ءبىر نىسان - سۋ رەسۋرستارىن زەرتتەۋ ورتالىعى. بۇل جوبا استانا ءۇشىن اسىرەسە ماڭىزدى. سەبەبى ەلوردا حالقىنىڭ سانى ءوسىپ، سوعان سايكەس سۋ تۇتىنۋ كولەمى دە ارتىپ كەلەدى. 2026 -جىلى ۇكىمەت قانىش ساتبايەۆ اتىنداعى كانالدان استاناعا دەيىن سۋ قۇبىرىن جانە №4 سورعى-ءسۇزۋ ستانتسياسىن سالۋ جوباسىن تالقىلادى. جوبا 203 شاقىرىم سۋ قۇبىرىن، ءۇش سورعى ستانتسياسىن جانە تاۋلىگىنە 210 مىڭ تەكشە مەتر سۋ وندىرەتىن جاڭا سورعى-ءسۇزۋ ستانتسياسىن سالۋدى كوزدەيدى. جۇمىستاردى 2028 -جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان.

سوندىقتان سۋ رەسۋرستارىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پايدا بولۋى ەلوردانىڭ سۋ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن عىلىمي جانە تەحنولوگيالىق تۇرعىدان زەرتتەۋگە باعىتتالعان ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى بولۋى ىقتيمال. الايدا ورتالىقتىڭ ناقتى فۋنكتسيالارى مەن قۇرىلىمىنا قاتىستى ازىرگە قوسىمشا رەسمي اقپارات كۇتىلەدى.

بيىل تاعى 13 مەكتەپ سالىنادى

استانادا قۇرىلىس تەك ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق نىساندارمەن شەكتەلمەيدى. قالادا ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. رەسمي مالىمەت بويىنشا، سوڭعى جىلدارى ەلوردادا 109 مىڭ وقۋشى ورنىنا ارنالعان 44 مەكتەپ سالىنعان. ونىڭ 23 ى «كەلەشەك مەكتەپتەرى» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا بوي كوتەرگەن. 2026 -جىلى تاعى 13 مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار 2027 -جىلعا ارنالعان 16 مەملەكەتتىك مەكتەپتىڭ جوبالىق جانە قالا قۇرىلىسى قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ جاتىر. بۇل مەكتەپتەر شامامەن 40 مىڭ وقۋشى ورنىنا ەسەپتەلگەن.

ال استانانىڭ 2035 -جىلعا دەيىنگى باس جوسپارىندا جالپى 138 جاڭا مەكتەپ سالۋ قاراستىرىلعان. بۇل ەلوردا حالقىنىڭ وسۋىنە بايلانىستى ءبىلىم بەرۋ ورىندارىنا دەگەن سۇرانىستى وتەۋگە باعىتتالعان.

ەكى وقۋشىلار سارايى مەن مۋزىكالىق مەكتەپ سالىنادى

بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋعا ارنالعان نىسانداردىڭ سانى دا كوبەيمەك. 2026 -جىلى استانادا جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن ەكى مەملەكەتتىك وقۋشىلار سارايى مەن ءبىر مۋزىكالىق مەكتەپ سالۋ جوسپارلانعان. ولار اقان سەرى جانە س189 ك كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىندا، م. تولەبايەۆ كوشەسىندە، سىعاناق كوشەسى، 17/41-مەكەنجايىندا ورنالاسادى.

قالا اكىمدىگىنىڭ مالىمەتىنشە، بۇعان دەيىن ەلوردادا ءۇش وقۋشىلار سارايى سالىنىپ، پايدالانۋعا بەرىلگەن. ال 2027 -جىلى تاعى ەكى وسىنداي نىساندى ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر.

جاڭا اۋرۋحانالار مەن پەريناتالدىق ورتالىقتار

استانانىڭ ەڭ جىلدام ءوسىپ كەلە جاتقان قالالاردىڭ ءبىرى بولۋى مەديتسينا ينفراقۇرىلىمىنا دا قوسىمشا تالاپ قويىپ وتىر. 2028 -جىلعا دەيىن ەلوردادا ەكى پەريناتالدىق ورتالىق، كوپبەيىندى اۋرۋحانا جانە دياگنوستيكالىق كەشەننىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانعان.

بۇعان قوسا قالادا جاڭا ەمحانالار مەن جەدەل مەديتسينالىق كومەك نىساندارى سالىنادى. استانانىڭ 2026-2030 -جىلدارعا ارنالعان دامۋ جوسپارىندا كوپسالالى بالالار اۋرۋحاناسى، ەمحانالار، پەريناتالدىق ورتالىق، كوپسالالى اۋرۋحانا جانە جەدەل مەديتسينالىق جاردەم قوسالقى ستانتسياسى سەكىلدى نىسانداردىڭ قۇرىلىسى قاراستىرىلعان. دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ كوبەيۋى ەلورداداعى حالىق سانىنىڭ تۇراقتى وسۋىمەن تىكەلەي بايلانىستى.

بالاباقشا، قوعامدىق كەڭىستىك جانە جاسىل جەلەك

استانانىڭ الداعى دامۋ جوسپارىندا تۇرعىندارعا كۇندەلىكتى قاجەت ينفراقۇرىلىمعا دا باسىمدىق بەرىلگەن. 2026 -جىلى ەلوردادا 2099 ورىندىق جەتى بالاباقشانى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ۇشەۋى مەملەكەتتىك، تورتەۋى جەكەمەنشىك بولادى. ال 2029 -جىلعا دەيىن 14 مىڭ ورىنعا ارنالعان 60 بالاباقشا سالۋ كوزدەلگەن.

سونىمەن بىرگە 2026 -جىلى 173 اۋلا مەن قوعامدىق كەڭىستىكتى اباتتاندىرۋ جانە 1,1 ميلليون ءتۇپ جاسىل جەلەك وتىرعىزۋ جوسپارلانعان. بۇل ەلوردانىڭ جاڭا تۇرعىن ءۇي الاپتارىن عانا ەمەس، بۇرىننان قالىپتاسقان اۋداندارىن دا جاڭارتۋعا باعىتتالعان.

استانا قانداي قالاعا اينالماق؟

ەلورداداعى قۇرىلىس كولەمىنە قاراعاندا، الداعى جىلدارى قالانىڭ كەلبەتى ايتارلىقتاي وزگەرمەك. ءبىر جاعىنان، جاڭا كوپىرلەر مەن جولدار كولىك قاتىناسىن جەڭىلدەتۋگە باعىتتالسا، ەكىنشى جاعىنان مەكتەپتەر، بالاباقشالار مەن اۋرۋحانالار حالىقتىڭ كۇندەلىكتى قاجەتتىلىگىن وتەۋگە ءتيىس. ال دومبىرا سارايى مەن وقۋشىلار سارايلارى سياقتى نىساندار قالانىڭ مادەني جانە شىعارماشىلىق ورتاسىن كەڭەيتەدى. سۋ رەسۋرستارىن زەرتتەۋ ورتالىعى سەكىلدى جوبالار ەلوردانىڭ ينجەنەرلىك جانە عىلىمي الەۋەتىن كۇشەيتۋگە باعىتتالماق.

استانانىڭ 2035 -جىلعا دەيىنگى باس جوسپارى بويىنشا قالا حالقىنىڭ سانى 2,3 ميلليون ادامعا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى ەلوردادا 164 مەكتەپ، 178 بالاباقشا جانە 93 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىن سالۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار جول جەلىسىن 2,5 مىڭ شاقىرىمعا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانعان.

el.kz