استانادا قاۋىپتى ا ي ت ۆ ينفەكسياسىن جۇقتىرعاندار سانى 280 گە جەتتى
استانا. KAZINFORM - قازاقستاندا ا ي ت ۆ ينفەكسياسىن جۇقتىرعاندار سانى الاڭداۋشىلىق تۋعىزىپ وتىر. بيىل العاشقى سەگىز ايدا ەلىمىزدە 2188 جاڭا جاعداي تىركەلگەن. ونىڭ 247 سى استانا قالاسىنا تيەسىلى. بۇل كورسەتكىش بويىنشا ەلوردا رەسپۋبليكادا ءۇشىنشى ورىندا تۇر.
ا ي ت ۆ ينفەكسياسىنىڭ تارالۋىنا قانداي فاكتورلار اسەر ەتەدى؟ ونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟ ال ينفەكسيانى جۇقتىرعان ادام قانداي كومەك الا الادى؟
بۇل تۋرالى Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ «بۇگىن. LIVE» باعدارلاماسىندا استانا قالالىق ا ي ت ۆ ينفەكسياسىنىڭ الدىن الۋ ورتالىعى الدىن الۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ايجان جايلاۋبايەۆا ايتىپ بەردى.
ماماننىڭ سوزىنشە، ا ي ت ۆ - ادامنىڭ يممۋن تاپشىلىعى ۆيرۋسى. ول ادام اعزاسىنا تۇسكەننەن كەيىن يممۋندىق جۇيەنىڭ جاسۋشالارىن زاقىمداپ، قورعانىش قابىلەتىن السىرەتەدى. سونىڭ سالدارىنان اعزا ءتۇرلى جۇقپالى اۋرۋلارعا قارسى تۇرۋ قابىلەتىنەن ايىرىلا باستايدى.
- ەلوردادا ينفەكسيا جۇقتىرعاندار سانى جىل سايىن تۇراقتى تىركەلىپ كەلەدى. ماسەلەن، بيىل توعىز ايدا استانادا 280 ادامنان ا ي ت ۆ انىقتالعان. ال بىلتىر وسى كەزەڭدە 281 جاعداي تىركەلگەن. بۇل كورسەتكىش تەك استانا تۇرعىندارىن قامتىمايدى. كەيبىر ادامدار ارنايى تەكسەرىلۋ ءۇشىن باسقا وڭىرلەردەن ەلورداعا كەلەدى. سونداي-اق اراسىندا كەزدەيسوق تەكسەرۋدەن ءوتىپ، ينفەكسيا جۇقتىرعانىن بىلەتىندەر دە بار. سوندىقتان تىركەلگەن جاعدايلاردىڭ ءبارىن تەك قالا تۇرعىندارىنا قاتىستى دەپ قاراستىرۋعا بولمايدى، - دەدى ايجان جايلاۋبايەۆا.
ا ي ت ۆ قانداي جولدارمەن جۇعادى؟
مامان ينفەكسيانىڭ تارالۋىنا اسەر ەتەتىن نەگىزگى سەبەپتەردىڭ ءبىرى - ادامداردىڭ قاۋىپ-قاتەردى بىلە تۇرا، قورعانىش قۇرالدارىن پايدالانباۋى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ا ي ت ۆ تەك ءۇش جولمەن بەرىلەدى: قورعالماعان جىنىستىق قاتىناس كەزىندە، قان ارقىلى جانە جۇكتىلىك، بوسانۋ نەمەسە ەمىزۋ كەزىندە انادان بالاعا جۇعۋى مۇمكىن.
- ا ي ت ۆ باسقا تۇرمىستىق قارىم-قاتىناس ارقىلى بەرىلمەيدى. مىسالى، ءبىر ىدىستان تاماق ءىشۋ، ءبىر بولمەدە وتىرۋ، امانداسۋ نەمەسە ادامنىڭ جانىندا تۇشكىرۋ ارقىلى جۇقپايدى. بۇل جونىندە قوعامدا ءالى دە قاتە تۇسىنىكتەر بار. سوندىقتان ينفەكسيانىڭ ناقتى تارالۋ جولدارىن ءتۇسىندىرۋ ماڭىزدى، - دەدى ول.
سپيكەر سوزىنشە، استانادا بيىل توعىز ايدا انىقتالعان جاعدايلاردىڭ 91 پايىزى قورعالماعان جىنىستىق قاتىناسپەن بايلانىستى. ال قان ارقىلى جۇقتىرعانداردىڭ باسىم بولىگى ەسىرتكى تۇتىنۋ كەزىندە ينفەكسيا جۇقتىرعان.
سونىمەن قاتار مامان ستوماتولوگيالىق جانە كوسمەتولوگيالىق قىزمەتتەر كەزىندە ا ي ت ۆ جۇعادى دەگەن اقپاراتقا دا تۇسىنىكتەمە بەردى.
- كەيدە ادامدار ستوماتولوگيالىق نەمەسە كوسمەتولوگيالىق پروتسەدۋرالار كەزىندە ينفەكسيا جۇقتىرۋى مۇمكىن دەپ الاڭدايدى. الايدا رەسمي دەرەكتەردە مۇنداي جاعدايلار تىركەلمەگەن. سەبەبى بۇل سالالاردا سانيتاريالىق تالاپتار قاتاڭ ساقتالادى. قۇرالدار ءبىر رەتتىك نەمەسە ءتيىستى دەڭگەيدە زالالسىزداندىرىلعان بولۋى كەرەك. سوندىقتان دالەلسىز اقپارات تاراتىپ، ادامداردى نەگىزسىز قورقىتۋعا بولمايدى، - دەدى ايجان جايلاۋبايەۆا.
ينفەكسيانىڭ العاشقى بەلگىلەرى قانداي؟
ا ي ت ۆ-نىڭ قاۋىپتى تۇستارىنىڭ ءبىرى - ادام اعزاسىندا ۆيرۋس بولعانىمەن، ۇزاق ۋاقىت بويى ونى سەزبەۋى مۇمكىن. ينفەكسيا جۇقتىرعان ادام ءوزىن قالىپتى سەزىنىپ، ۆيرۋستىڭ بار ەكەنىن بىلمەي جۇرە بەرەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ينفەكسيانىڭ تارالۋ قاۋپىن ارتتىرادى.
- يممۋندىق جۇيە ءوز قىزمەتىن دۇرىس اتقارا الماعان كەزدە ادام ءجيى اۋىرا باستايدى. كەيبىر ناۋقاستار ءبىر اۋرۋدان ەمدەلىپ شىققانىمەن، كوپ ۇزاماي قايتا سىرقاتتانادى. دەنە قىزۋى ۇزاق ۋاقىت تۇسپەي، ايلاپ مازالايتىن جاعدايلار دا كەزدەسەدى. سونداي-اق ءىش ءوتۋ، سالماق جوعالتۋ، دەنەدە بورتپە پايدا بولۋى مۇمكىن. ءبىراق بۇل بەلگىلەردىڭ بارلىعى ءار ادامدا ءارتۇرلى كورىنەدى. كەيبىرى ەشقانداي بەلگى بايقاماي، تەك قان تاپسىرعان كەزدە عانا ينفەكسيا جۇقتىرعانىن بىلەدى، - دەدى مامان.
سوندىقتان ا ي ت ۆ-نى انىقتاۋدىڭ سەنىمدى جولى - ارنايى تەست تاپسىرۋ. اسىرەسە ينفەكسيا جۇقتىرۋ قاۋپى بولعان جاعدايدا تەكسەرۋدەن ۋاقىتىلى ءوتۋ ماڭىزدى. ويتكەنى بەلگىلەردىڭ بولماۋى ادامنىڭ ساۋ ەكەنىن بىلدىرمەيدى.
ا ي ت ۆ جۇقتىرعان ادام قانداي كومەك الا الادى؟
ايجان جايلاۋبايەۆانىڭ ايتۋىنشا، ينفەكسيا انىقتالعان ادام ەڭ الدىمەن دارىگەرگە جۇگىنىپ، ەمدى ۋاقىتىندا باستاۋى كەرەك. ويتكەنى ۆيرۋس اعزاداعى يممۋندىق جاسۋشالارعا ەنىپ، سول جەردە كوبەيەدى. ال ارنايى ەم ۆيرۋستىڭ كوبەيۋىن تەجەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
- ادام ءوزىنىڭ ا ي ت ۆ جۇقتىرعانىن بىلگەن جاعدايدا، ەڭ الدىمەن، وزگەلەرگە ينفەكسيا جۇقتىرماۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك تانىتۋى كەرەك. ءول ۇشىن دارىگەر تاعايىنداعان ەمدى ۋاقىتىلى قابىلداۋ قاجەت. ۆيرۋس اعزاداعى جاسۋشالارعا ەنىپ، سول جەردە كوبەيەدى. سوندىقتان ەمدى كەشىكتىرمەي باستاۋدىڭ ماڭىزى زور. ەگەر ادام ينفەكسيانى وزگەگە ادەيى جۇقتىرسا، ونىڭ ارەكەتى زاڭ اياسىندا قارالادى، - دەدى ول.
مامان ا ي ت ۆ-مەن ءومىر سۇرەتىن ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن باقىلاۋدا ۇستاپ، ەمدى ۇزبەي قابىلداۋى ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۋاقىتىلى ەمدەلۋ ۆيرۋستىڭ كوبەيۋىن تەجەپ، يممۋندىق جۇيەنى ساقتاۋعا كومەكتەسەدى.
بۇدان بولەك، ەلوردادا ينفەكسيانىڭ الدىن الۋ باعىتىندا اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى دا جۇرگىزىلەدى. ماماندار مەكتەپتەردە، سونىڭ ىشىندە 8-سىنىپتان باستاپ، ءتۇرلى مەكەمەلەر مەن ۇيىمداردا كەزدەسۋلەر وتكىزىپ، ا ي ت ۆ-نىڭ تارالۋ جولدارى مەن ساقتانۋ شارالارىن تۇسىندىرەدى.
