اسقاباق ءدانى نەسىمەن پايدالى؟

اسقاباق ءدانىن ادامزات تاعام رەتىندە ب. ز. د. شامامەن 7 مىڭ جىل بۇرىن پايدالانا باستاعان. ءۇي اسقاباعىنىڭ ەڭ كونە ءدانى مەكسيكاداعى گيلا- ناكيتس ۇڭگىرىنەن تابىلعان. ال XV- XVIII عاسىرلاردا اسقاباق ءدانى كەڭىنەن تارالا باستادى. ونى شيكى نەمەسە قۋىرىلعان كۇيىندە جەۋگە، سالاتتارعا، سورپاعا جانە نان-توقاش ونىمدەرىنە قوسۋعا بولادى.

اسقاباق ءدانى دارۋمەندەر مەن مينەرالدارعا باي: A، B، C، K، D، E دارۋمەندەرى، كالتسي، سەلەن، مىرىش، ماگني، مىس، كالي، تەمىر، مارگانەتس جانە فوسفور بار. سونداي-اق قۇرامىندا پايدالى امينقىشقىلدارى، ونىڭ ىشىندە 12 الماستىرىلمايتىن امينقىشقىل جانە وسىمدىك ماي قىشقىلدارى كەزدەسەدى.

ءدان قۇرامىنداعى L- تريپتوفان ۇيقىنىڭ ساپاسىن جاقسارتىپ، سەروتونين دەڭگەيىن كوتەرەدى: بۇل كوڭىل كۇيدى كوتەرىپ، كۇيزەلىستى ازايتادى. ارگينين قان اينالىمىن جاقسارتىپ، تامىرلاردىڭ جۇمىسىن قولدايدى، ال ا دارۋمەنى جۇرەك-قان تامىر اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى. فيتوستەرولدار «جامان» حولەستەريندى تومەندەتىپ، اتەروسكلەروز قاۋپىن ازايتادى. اسقاباق ءدانىنىڭ مايى، اسىرەسە ەگدە جاستا، حولەستەرين دەڭگەيىن باقىلاۋعا ىقپال ەتەدى.

مىرىشتىڭ كوپ بولۋى سۇيەك پەن قان تامىرلارىن نىعايتىپ، ارتريت كەزىندەگى قابىنۋدى ازايتادى جانە كەز كەلگەن جاستا سۇيەك ءتىنىنىڭ ساۋلىعىن ساقتاۋعا كومەكتەسەدى. كلەتچاتكا ىشەك جۇمىسىن قالىپقا كەلتىرىپ، پەريستالتيكانى جاقسارتادى جانە تابيعي ءىش جۇرگىزەتىن اسەر بەرەدى، جۇرەك اينۋدى ازايتادى.

ا دارۋمەنى ىمىرتتا جانە تۇستەردى كورۋ قابىلەتىن جاقسارتادى، ال مينەرالدار مەن كلەتچاتكا كوزدىڭ تور قابىعىن قورعاپ، كاتاراكتانىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەدى.

ماماندار تاۋلىگىنە 40 داننەن ارتىق تۇتىنباۋعا كەڭەس بەرەدى، ءبىر رەتتە 20 دانادان اسىرماعان ءجون. اسقاباققا جەكە توزىمسىزدىگى بار ادامداردا اللەرگيالىق رەاكسيا تۋىنداۋى مۇمكىن.

اسقاباق ءدانىن مىنا جاعدايلاردا جەمەي-اق قويعان ءجون:
- اسقازان- ىشەك جولى اۋرۋلارى اسقىنعان كەزدە (قىشقىلدىعى جوعارى)؛
- ىشەك پروبلەمالارى بولسا؛
- گاستريت، كوليت، اسقازان جانە ون ەكى ەلى ىشەك جاراسى پايدا بولسا.

turkystan.kz