تايلاندتاعى پارلامەنت سايلاۋى: وپوزيتسيانىڭ جەڭىسى تۋريزم سالاسىنا قالاي اسەر ەتەدى

بانگكوك. قازاقپارات - اپتا بۇرىن تايلاندتا پارلامەنت سايلاۋى ءوتىپ، وپپوزيتسيا جەڭىسكە جەتتى.

بۇل سايلاۋ قازاقستاندىق تۋريستەر ءۇشىن ەڭ تارتىمدى ەلدىڭ ءبىرى سانالاتىن وڭتۇستىك- شىعىس ازياداعى ەلدىڭ ومىرىنە قانداي وزگەرىس اكەلۋى مۇمكىن؟ قازاقپاراتتىڭ مەنشىكتى ءتىلشىسى وسى ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ كوردى.

قوس بىردەي وپپوزيتسيالىق پارتيانىڭ جەڭىسى

14-مامىردا تايلاندتا وكىلدەر پالاتاسىنىڭ سايلاۋى ءوتتى. ساياسي ناۋقاندا وپپوزيتسيالىق پارتيالار بارشانى تاڭعالدىرىپ، جەڭىسكە جەتتى. بۇل پارتيالاردىڭ ۇرانى ەلگە ساياسي وزگەرىستەر اكەلۋ كەرەك دەگەن ۇران تاستاعان بولاتىن.

تايلاند كورولدىگىندە 60 ميلليوننان استام حالىق بار دەسەك، سونىڭ 52 ميلليونى داۋىس بەرۋ قۇقىعىنا يە. مۇنداعى زاڭ شىعارۋشى ورگان دا ەكى پالاتادان تۇرادى. جوعارعى پالاتاسى سەنات دەپ اتالسا، تومەنگى پالاتاسى - وكىلدەر پالاتاسى. سەنات قۇرامىندا 250 مۇشە بولسا، وكىلدەر پالاتاسىندا 500 دەپۋتات جۇمىس ىستەيدى.

سايلاۋشىلاردىڭ 99 پايىزىن داۋىسىن جيناعان قوس وپپوزيتسيالىق پارتيانىڭ ءبىرى «العا قوزعالىس» دەپ اتالسا، ەكىنشىسى - «پحەۋ تاي» . شەتەلدىك باق «العا قوزعالىس» پارتياسى وكىلدەر پالاتاسىنداعى 500 ورىننىڭ 151 ءىن، ال «پحەۋ تاي» پارتياسى 141 ورىن يەلەنەتىنىن جازىپ جاتىر.

بۇل ەكى پارتيا دا ساياسي دەكلاراتسيالارىندا قازىر ەلدى باسقارىپ وتىرعان رەجيمنىڭ ارميا باسشىلارىمەن بايلانىسى بار ەكەنىن ايتىپ، جۇمىسىن سىناعان بولاتىن.

تايلاند كورولدىگى 1932 -جىلدان بەرى كونستيتۋتسيالىق مونارحيا فورماسىنداعى مەملەكەت بولىپ ەسەپتەلەدى. سول كەزەڭنەن بەرى ەلدە ون توعىز رەت توڭكەرىس بولعان. ونىڭ ەڭ اقىرعىسى 2014 -جىلى بولعان ەدى. بۇل كەزدە يينگلاك چيناۆا باسقارعان ۇكىمەت بيلىكتەن تايدىرىلعان. سول ءبىر قيلى كەزەڭدە قۇرلىقتاعى كۇشتەردىڭ قولباسشىسى پرايۋت چان- وچا اسكەريلەر «ەلدە بەيبىتشىلىك پەن بايسالدىلىق ورناتۋ ءۇشىن» ەل تىزگىنىن قولدارىنا العانىن مالىمدەگەن بولاتىن. جاڭا رەجيم ەلدىڭ ساياسي قۇرىلىمىن، ەكونوميكاسى مەن قوعامدى رەفورمالايتىنىن ايتقان.. .

الايدا ءقازىر پرەمەر- مينيستر لاۋازىمىنداعى پرايۋت چان- وچانىڭ پارتياسى بۇل جولعى سايلاۋدا از داۋىس جيناپ وتىر. ساراپشىلار ەلدى توعىز جىل بيلەگەن پرەمەر- ءمينيستردىڭ بەدەلى كۇن سايىن تومەندەپ كەلە جاتقانىن ايتادى. ال جۋىقتا وتكەن قوعامدىق ساۋالنامالار تاي حالقىنىڭ كوبى ونىڭ بيلىك باسىنان كەتكەنىن قالايتىنىن كورسكەتكەن.

پرەمەر- مينيستر لاۋازىمىنان كىم ءۇمىتتى

بۇل ماسەلەدە «العا قوزعالىس» پارتياسىنىڭ سەركەسى گارۆاردا پيتا ليمدجاروەنراتتىڭ باعى باسىم تۇسەتىن ءتۇرى بار. 42 جاستاعى ساياساتكەر ءوز ساياساتىن الەۋمەتتىك جەلىدە نايسحاتتاۋ ارقىلى جاستاردىڭ قولداۋىنا يە بولىپ وتىر.

«ءبىز سۇيىكتى تايلاندىمىز جاقسى جاعىنا وزگەرە الاتىنىنا سەنەمىز. بۇگىنننەن باستاپ كەتسەك وڭ وزگەرىستەر اكەلۋگە بولادى. ءبىزدىڭ ارماندارىمىز دا، ءۇمىتىمىز دە قاراپايىم ءارى تۇسىنىكتى. سىزدەر قولداساڭىزدار دا، قولداماساڭىزدار دا سىزدەردىڭ پرمەر- مينيسترلەرىڭىز بولامىن. ماعان داۋىس بەرسەڭىزدەر دە، بەرمەسەڭىزدەر دە سىزدەرگە قىزمەت ەتە بەرەمىن»، - دەدى جاس ساياساتكەر.

پيتا ليمدجاروەنرات ساياسي مانسابىن 2019 -جىلى «Future forward» پارتياسىنان پارلامەنتكە سايلانعان كەزدە باستادى. ميللياردەر جانە ارميانىڭ سەنىمدى سىنشىسى ساناتوري حۋانگروونگرۋانگكيت نەگىزىن قالاعان پارتيا 2019 -جىلعى سايلاۋدا جاقسى ناتيجە كورسەتىپ، ەلدە وزگەرىستەردى تالاپ ەتتى. ءبىراق 2020 -جىلى بۇل پارتيا داۋلى ايىپتاۋلارعا بايلانىستى قىسىممەن تاراتىلدى. كوپ ۇزاماي «Move Forward» ۇيىمى سول پارتيانىڭ مۇراگەرى رەتىندە قۇرىلىپ، ونىڭ تىزگىنىن پيتا ليمدجاروەنرات ۇستادى.

وپپوزيتسيا دەپۋتاتى رەتىندە ايتىپ جۇرگەن وتكىر سىندارىمەن تايلاند پارلامەنتىنىڭ «جارىق جۇلدىزى» دەپ تانىلعان ساياساتكەر اسكەريلەردىڭ بيلىكتەگى ىقپالىن ازايتىپ، مونارحيالىق زاڭداردى رەفورمالايتىنى تۋرالى ۋادەلەر بەرىپ كەلەدى.

پيتا ليمدجاروەنراتتىڭ ءوزى ساياسي ەليتانىڭ بەلدى وكىلى بولعان اۋقاتتى وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. اكەسى كەزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىندە كەڭەسشى بولعان، ال اعاسى بۇعان دەيىن تاقتان تايدىرىلعان پرەمەر- مينيستر تاكسين چيناۆاتتىڭ كومەكشىسى بولعان. جاس ساياساتكەر بانگوك تامماسات ۋنيۆەرسيتەتىندە قارجى باكالاۆرى اتانىپ، گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەملەكەتتىك ساياسات ماگيسترى جانە ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ ىسكەرلىك- اكىمشىلىك ماگيسترى دارەجەسىن الادى. ول ءوزىن «مەملەكەتتىك ساياسات مەكتەبىنىڭ امەريلىق تۇلەگىمىن» دەپ اتايدى.

جەرگىلىكتى ساياساتتانۋشىلار، سايلاۋدا «العا قوزعالىس» پارتياسى جاقسى داۋىس جيناعانىمەن، پيتا ليمدجاروەنراتتىڭ پرەمەر- مينيستر بولاتىنى ناقتى شەشىلگەن ماسەلە ەمەس ەكەنىن ايتىپ وتىر. سەبەبى، مينيسترلەر كابينەتىنىڭ جاڭا باسشىسىن سەنات پەن تومەنگى پالاتا بىرلەسىپ بەكىتۋى كەرەك.

سەناتتاعى 250 دەپۋتاتتىڭ كوبى اسكەري باسشىلاردىڭ جاقتاسى ەكەنىن ەسكەرسەك، قوس پالاتاعى 750 داۋىستىڭ كەمىندە 376 داۋىسىن يەلەنۋ وڭاي بولمايتىنى انىق. وتكەن اپتادا «العا قوزعالىس» پارتياسىنىڭ جەتەكشىسى «پحەۋ تاي» پارتياسى مەن وزگە دە وپپوزيتسيالىق پارتيالاردى اسكەريلەرگە قارسى وداق قۇرۋعا ۇندەدى. پيتا ليمدجاروەنرات تاعى ءتورت وپپوزيتسيالىق پارتيا «ۇكىمەتتى قۇرۋ ءۇشىن كۇش بىرىكتىرۋگە» كەلىستى دەگەن مالىمدەمە جاساپ ۇلگەردى.

سوعان قاراماستان، شەتەلدىك ساراپشىلار تايلاندتاعى وپپوزيتسيا مەن اسكەريلەر اراسىنداعى بيلىك ءۇشىن تالاس ءالى جالعاساتىنىن بولجاپ وتىر. حالقى تىعىز قونىستانعان وڭتۇستىك- شىعىس ازيانىڭ گەوساياساتتاعى جەتەكشى ويىنشىلاردىڭ مۇددەسى توعىسار ايماق ەكەنىن ەسكەرسەك، ەلدەگى احۋالعا بۇكىل الەم كوز تىگىپ وتىر دەۋگە بولادى.

وزگەرىستەردىڭ تۋريزمگە اسەرى

تايلاند الەم بويىنشا ترۋيستەر ءۇشىن تارتىمدى باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ ەسەپتەلەدى. ويتكەنى مۇنداعى قىزمەتتەردىڭ قۇنى ءتۋريزمى دامىعان وزگە ەلدەرگە قاراعاندا ارزان. 2022 -جىلى كرولدىك اۋماعىنا 11,15 ميلليون شەتەلدىك تۋريست كەلىپ دەمالعان. ءتىپتى پاندەميا شەكتەۋلەر تولىق الىنباعان 2021 -جىلدىڭ وزىندە مۇندا كەلگەن تۋريستەردىڭ سانى 10 ميلليوننان اسقان بولاتىن.

تايلاند ۇكىمەتى 2023 -جىلى ەلگە كەم دەگەندە 25 ميلليون شەتەلدىك تۋريست كەلەدى دەگەن بولجام جاساعان. ونىڭ 5 ميلليونعا جۋىعى قىتايدان كەلمەك. پاندەمياعا دەيىن مۇندا كەلەتىن تۋريستەردىڭ باسىم بولىگى قىتايلىقتار بولعان ەدى. 2023 -جىلى ىشكى جانە سىرتقى تۋريزمنەن تۇسكەن جالپى تابىس 2,4 ترلن باتقا جەتەدى (7 72,5 ميلليارد دوللار) دەگەن بولجام بار.

جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ كوبى ساياسي داعدارىستارعا قاراماستان، تايلاندتا قوعامدىق ءتارتىپ ساقتالاتىنىنا، ەلدىڭ نەگىزگى تابىس كوزى سانالاتىن تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاۋىپ تونبەيتىنىنەن ۇمىتتەنىپ وتىر.