قازاقستاندىقتار يۋپيتەر مەن ۆەنەرانىڭ جاقىنداۋىن باقىلادى - فوتو
الماتى. قازاقپارات - قازاقستاندىقتار مەن بۇكىل جەر شارىنىڭ تۇرعىندارى كەيىنگى بىرنەشە ءتۇن يۋپيتەر مەن ۆەنەرا عالامشارلارىنىڭ جاقىنداعانىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك الدى.
الماتىنىڭ كەشكى اسپانىنداعى بۇل قۇبىلىستى قازاقپارات ءفوتوتىلشىسى دە ءتۇسىرىپ الدى.
2-ناۋرىزدا كۇن باتقاننان كەيىن باتىس كوكجيەكتەن ءبىر جۇپ پلانەتا بايقالدى. بۇل كۇنى يۋپيتەر مەن ۆەنەرا ءبىر- بىرىنەن جارتى گرادۋس قاشىقتىقتا بولدى.

«ەڭ جارىق ەكى عالامشار - يۋپيتەر مەن ۆەنەرا (شولپان) اسپاندا ءبىر ۋاقىتتا، ءبىر جەردە كەزدەستى. ولار كۇن باتقاننان كەيىن اسپاننىڭ باتىس بولىگىندە بايقالدى. كەيبىر ادامدار ونى اسپانداعى جۇمباق جارقىراعان شارلار دەپ سەنساتسيا جاسادى. ءبىراق، مۇندا ەرەكشە ەشتەڭە جوق. ءيا، اسپانداعى ەكى پلانەتانىڭ ءبىر-بىرىنە جاقىن بولۋى - وتە سيرەك كەزدەسەتىن قۇبىلىس. شىن مانىندە، يۋپيتەر كۇننەن جەرگە قاراعاندا الدەقايدا الىس ورنالاسقان، ال ۆەنەرا كەرىسىنشە، جەرگە قاراعاندا كۇنگە جاقىن. كەيدە اسپاندا ولار ءبىر باعىتتا بولۋى مۇمكىن»، - دەدى ۆ. فەسەنكوۆ اتىنداعى استروفيزيكالىق ينستيتۋتتاعى اي مەن پلانەتالار فيزيكاسى زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشىسى، فيزيكا- ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور ۆيكتور تەيفەل.

عالىمنىڭ ايتۋىنشا، عالامشارلاردىڭ جاقىنداسۋى - وتە سيرەك كەزدەسەتىن قۇبىلىس. ءاربىر پلانەتا كۇننەن بەلگىلى ءبىر قاشىقتىقتا ورنالاسقان جانە ءوز وسىندە، ءوز جىلدامدىعىمەن اينالادى.
«كەيدە ءبىر ۋاقىتتا بىرنەشە عالامشار جاقىندايدى. ءبىراق، ولار قاتار ەمەس، اسپاندا ءبىر- بىرىنەن ءبىرشاما قاشىقتىقتا جانە شىن مانىندە ولار وتە الىس»، - دەپ ءتۇسىندىردى ول.

«پلانەتالاردىڭ ءبىر-بىرىنە جاقىنداۋى ۇزاققا سوزىلمايدى. يۋپيتەر وتە باياۋ قوزعالادى، ءبىر جىلدا اسپان بويىنشا شامامەن 30 گرادۋسقا جىلجيدى، ال ۆەنەرا كۇنگە جاقىن، ول وتە جىلدام قوزعالادى جانە كۇننەن الىستايدى. ول ءبىراز قاشىقتىققا كەتىپ، ءتىپتى يۋپيتەردى باسىپ وزادى، سودان كەيىن ولار الشاقتايدى. يۋپيتەر بىرتە- بىرتە كۇننىڭ ارتىنا كەتەدى، ال ۆەنەرا دا ءبىراز قاشىقتىققا جىلجيدى، كەشكى اسپاندا ازىراق جارقىرايدى، سودان كەيىن جارتى اينالىم جاساۋ ءۇشىن كۇنگە قايتادان جاقىندايدى جانە كۇن ساۋلەسىندە جوعالادى، سودان كەيىن ول وتەدى. جەر مەن كۇننىڭ اراسىندا ءبىز ونى كورمەيمىز. ويتكەنى، ول اي سياقتى وراققا اينالادى جانە ءبىز ونى كۇن فونىندا كورە المايمىز»، - دەدى ۆيكتور تەيفەل.

ايتۋىنشا، اسپانداعى ۆەنەرا كۇننەن ازىرگە الىستامايدى - 45 گرادۋستا. سودان كەيىن ول كۇنگە قايتا ورالادى جانە ونى تاڭەرتەڭ كۇن شىققانعا دەيىن بايقاۋعا بولادى.
«ەكى پلانەتانىڭ بايلانىسىن بارلىق جەردە بايقاۋعا بولادى، مۇندا ەرەكشە ەشتەڭە جوق. استرونوم ءۇشىن بۇل - وقيعا ەمەس. مىسالى، اي نەمەسە كۇننىڭ تۇتىلۋى ءقازىردىڭ وزىندە وقيعا سانالادى. اسپانداعى 2-3 پلانەتانىڭ جاقىنداۋى ادەمى قۇبىلىس قانا. ادەمى كورىنىس. سوسىن ولار تارايدى، بىلايشا ايتقاندا ءار پلانەتا ءوز جولىمەن جۇرەدى»، - دەدى عالىم.
ۆيكتور تەيفەل پلانەتالاردىڭ ءتۇيىسۋى جەر شارىنا ءقاۋىپ توندىرمەيتىنىن ءمالىم ەتتى.
