كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعاندار تۋبەركۋلەز جۇقتىرۋى مۇمكىن - الماتىلىق دارىگەر

- الماتى قالاسىندا تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋ دەڭگەيى قانداي؟

- الماتى قالاسىنداعى تۋبەركۋلەز بويىنشا جاعداي تۇراقتى. جىل سايىن ءبىز ادامداردىڭ اتالمىش دەرتپەن اۋرۋشاڭدىعى مەن ءولىم-ءجىتىمىنىڭ تومەندەگەنىن بايقايمىز. ءبىراق وكپە جانە وكپەدەن تىس سىرقاتتانۋ مۇمكىندىگىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. بىزدە اۋرۋدى دياگنوستيكالاۋ مەن ەرتە دياگنوستيكالاۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار بار ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. بىزدە ءتيىمدى جانە ساپالى ەمدەۋ ءۇشىن بارلىق جاعدايلار مەن ءدارى-دارمەك جەتكىلىكتى. سوندىقتان، اتا-انالاردان پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋ شارالارىن ءوتىپ، دارىگەردىڭ ۇسىنىستارىنا قۇلاق اسۋدى سۇرايمىز.

- تۋبەركۋلەز اۋرۋىنىڭ بەلگىلەرى قانداي بولادى؟

- پاتسيەنتتە ۇزاق مەرزىمدى جوتەل بولادى. ول باكتەرياعا قارسى پرەپارات، سيمپتوماتيكالىق قۇرالدارمەن ەمدەلمەيدى. ونىڭ ۇستىنە جالپى السىزدىك، تەز شارشاعىشتىق، كوپ تەرلەۋ، كەيدە 3-تەن 10 ك گ-عا دەيىن سالماق تاستايدى. قاندى جوتەل نەمەسە قاندى شىرىشتى جوتەل بولۋى مۇمكىن.

- اۋرۋدى جۇقتىرۋعا كىمدەر بەيىم؟

- يممۋنيتەتى تومەن ادامداردا تۋبەركۋلەزدى جۇقتىرۋ قاۋپى جوعارى. بۇل ءجيى اۋىراتىن بالالار، تۋبەركۋلەزبەن اۋىراتىن بالالارمەن بايلانىسقا تۇسكەن، اۋرۋ وشاعىنداعى بالالار. ىلەسپە اۋرۋلارى بار بالالار. ىلەسپە اۋرۋلارى بار ەرەسەكتەر، ياعني، قانت ديابەتى، COPD جانە جۇيەلىك اۋرۋلارى بار ادامدار. يممۋنوسۋپرەسسيۆتى تەراپيا الاتىن، گورمونعا تاۋەلدى ناۋقاستار. تۋبەركۋلەزدەن كەيىن، كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىنان كەيىن ناۋقاستار تۋبەركۋلەزبەن اۋىرۋى مۇمكىن.

- ۆاكسينا العان ادام تۋبەركۋلەزدى جۇقتىرا ما؟

- تۋبەركۋلەزدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا پەرزەنتحانادا ب س ج ەگىلەدى جانە 6 جاسىندا رەۆاكسيناتسيا جۇرگىزىلەدى. ۆاكسيناتسيانىڭ اسەرى 5 جىل. ەگەر ادامدا اۋرۋدىڭ فاكتورلارى بولماسا، ادام تۋبەركۋلەزبەن اۋىرمايدى. ءبىراق، ەگەر ادام ەرەسەك جاستا سوزىلمالى اۋرۋعا شالدىقسا، ول زياندى ءومىر سالتىن ۇستانسا - ماسكۇنەمدىك، تەمەكى شەگۋ، ارينە ول جۇقتىرۋ قاۋپىنە كوبىرەك ۇشىرايدى. ەگەر سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانسا، وندا اعزانىڭ قاۋىپسىزدىگى سايكەسىنشە جوعارى بولادى.

- تۋبەركۋلەزدى دياگنوستيكالاۋ نەمەسە اۋىرۋ جۇقتىرعانىن قالاي انىقتاۋعا بولادى؟

- بىرىنشىدەن، تۋبەركۋلەز ەكى ادىسپەن انىقتالادى: پاسسيۆتى ءادىس جانە بەلسەندى ءادىس. پاسسيۆتى ءادىس، مىسالى ەگەر ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا شاعىمدارى بولسا: ۇزاق جوتەل، السىزدىك، شامادان تىس تەرلەۋ، دەنە سالماعىنىڭ كۇرت تومەندەۋى، گەموپتيز، ۇزاق جانە ءتيىمسىز ەمدەۋ - مۇنىڭ ءبارى تەكسەرۋگە سەبەپ بولادى. ناۋقاس تۋبەركۋلەز ميكروباكتەريالارىنا قاقىرىق اناليزىن تاپسىرادى. د د ۇ ستاندارتتارىنا سايكەس، مۇنداي جاعدايلاردا انىقتاۋدىڭ نەگىزگى ءادىسى م ت ب- دا قاقىرىقتى تالداۋ بولىپ تابىلادى.

ەگەر م ت ب انىقتالسا، وندا دياگنوز قويىلادى، ناۋقاس ديسپانسەرلىك ەسەپكە الىنادى جانە ەمدەۋ تاعايىندالادى. پروفيلاكتيكالىق ادىسپەن، ياعني ەگەر ادامنىڭ شاعىمدارى بولماسا، رەنتگەن زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا انىقتاۋعا بولادى. ەرەسەكتەرگە ارنالعان پروفيلاكتيكالىق ءادىس - فليۋوروگرافيا، شولۋ رەنتگەنوگرافياسى، ك ت. بالالارعا ارنالعان -1 جاستان 14 جاسقا دەيىنگى مانتۋ تۋبەركۋلين دياگنوستيكاسى. ال 15 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەرگە مانتۋ نەمەسە فليۋوروگرافيا سىناماسىن جاساۋعا بولادى. نەگىزىنەن بالالارعا تۋبەركۋلين دياگنوستيكاسى، جاسوسپىرىمدەرگە رەنتگەندىك زەرتتەۋ تاعايىندالادى.

- لاتەنتتى تۋبەركۋلەز ينفەكسياسى دەگەنىمىز نە؟

- لاتەنتتى تۋبەركۋلەز ينفەكسياسى - تۋبەركۋلەزدىڭ كلينيكالىق كورىنىستەرى مەن بەلگىلەرى جوق، ءبىراق ادام اعزاسىندا تۋبەركۋلەز ينفەكسياسى بولعان كەزدەگى دەنەنىڭ جاي-كۇيى. ياعني، وكپە تازا، قان، ءزار جانە قاقىرىق ءاناليزى تازا بولعاندا، ءبىراق اتر دياگنوستيكالىق كريتەريى - دياسكين سىناعى وڭ سىناقتى كورسەتسە، اعزادا جاسىرىن ينفەكسيا بار دەگەندى بىلدىرەدى. جاسىرىن ينفەكسيا باسقالارعا قاۋىپتى ەمەس، ءبىراق مۇنداي ناۋقاستارعا بولاشاقتا تۋبەركۋلەزبەن اۋىرماس ءۇشىن پروفيلاكتيكالىق ەم تاعايىندايمىز.

- فتيزياتر دارىگەر كىم جانە ونىڭ قابىلداۋىنا قالاي جازىلۋعا بولادى؟

- ءاربىر ەمحانادا فتيزياتر دارىگەرلەر بار. ەرەسەكتەرگە بولەك، بالالاردى باقىلايتىن بالالار فتيزياترلار بولەك. دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا ۋچاسكەلىك تەراپيەۆت دارىگەرى نەمەسە پەدياتر ارقىلى جازىلۋعا بولادى.

- دياگنوستيكالىق تەكسەرۋدەن (رەنتگەن، ۋ د ز، ك ت) قالاي وتۋگە بولادى؟ مۇنداي تەكسەرۋ كىمگە جانە قانداي جاعدايدا تاعايىندالادى؟

- تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ەمحانادا ءاربىر پاسيەنت تەكسەرۋدەن وتە الادى. مىسالى، ەگەر وكپە تۋبەركۋلەزىنە كۇدىك بولسا، پاسيەنتكە كلينيكالىق جانە زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى: جالپى قان اناليزى، جالپى ءزار اناليزى، تۋبەركۋلەز ميكروباكتەرياسىنا (م ت ب) قاقىرىق اناليزى، رەنتگەنوگرامما، وكپەگە ك ت. ەگەر تۋبەركۋلەزدىڭ وكپەدەن تىس تۇرلەرىنە كۇدىك بولسا، ليمفا تۇيىندەرىنىڭ تۋبەركۋلەزىنە كۇدىك بولسا، پليەۆرا تۋبەركۋلەزىنە كۇدىك بولسا ۋدز وتەدى. ەگەر شولۋ رەنتگەنوگرامماسىندا ناشار كورىنسە نەمەسە كۇماندى وشاقتار بولسا، مۇنداي پاسيەنتتەرگە ك ت- نى قوسىمشا تەكسەرۋ رەتىندە تاعايىندايمىز.

- سۇحباتىڭىزعا راحمەت.