استانالىق عالىم جىلىجايداعى ونىمدىلىكتى ارتتىراتىن ءادىس ويلاپ تاپتى

ول جارىقتاندىرۋ قۇرالدارى ارقىلى جىلىجايداعى كوكونىستەردىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرا تۇسكەن، دەپ حابارلايدى «حابار 24».

جىلىجايداعى بۇل ەلەكتر ۇنەمدەگىش شامداردىڭ جارىعى كۇن ساۋلەسىمەن پارا- پار. ونى جاساپ شىققان عالىم كوك شالعىنعا بىركەلكى ساۋلە بەرەتىنىن ايتادى. جارىقتاندىرعىش تابيعي ساۋلە از كەزدە عانا قوسىلادى.

وتاندىق عالىمدار ويلاپ تاپقان جارىق شامدار جىلىجايداعى كوكونىس ونىمدىلىگىن ەكى ەسە ارتتىرادى. ءداستۇرلى جىلىجايدان وزگەشەلىگى دە - سول. سوندىقتان مۇندا كۇنارا ءونىم جينالادى. جوبا اۆتورى فيلامەنتتى شامدارعا شەتەلدىك عالىمدار قىزىعىپ وتىرعانىن ايتادى. سەبەبى وندىرىسكە ەنگىزىلگەن يننوۆاتسيالىق جوبا، تولايىم تابىس اكەلىپ وتىر. ءارى ءدال وسى وسىمدىككە قاجەتتى جارىق اۆتوماتتى تۇردە رەتتەلەدى.

امانكەلدى تاۋكەنوۆ، جوبا اۆتورى:

- وتكەندە جىلىجايعا ساۋد ارابياسىنان وكىلدەر كەلىپ شامداردىڭ ەرەكشەلىگىن كوردى. ءبىزدى ەلدەرىنە تاجىريبەمەن بولىسۋگە شاقىرىپ وتىر. فيلامەنتتى شامدار جانىپ تۇرسا، كەز كەلگەن جىلىجايداعى ونىمدىلىك ۇلعايادى. مۇندا قازىر قياردىڭ 2-3 ءتۇرى، قىزاناقتىڭ 4 ءتۇرى وسىرىلەدى. كوكشالعىن مەن قۇلپىناي وسىرە باستادىق. قىستا استانادان جيدەكتى قايدان تابام دەرسىز؟! ءبىراق جارىقتاندىرعىشتىڭ اسەرىنەن مۇندا ءتىپتى قۇلپىناي دا «قۇلپىرىپ» وسە باستاعان.

ايبول رامازان، باس اگرونوم:

- جىلىجايىمىزدىڭ ەرەكشىلىگى، بۇل ءداستۇرلى جىلىجايلاردان ايىرماشىلىعى دەسەك بولادى جانە ارتىقشىلىعى بىزدە LED شامدارىن قولدانامىز، بۇلاردىڭ ەرەكشەلىگى - ەلەكتر ۇنەمدەگىش كەلەدى، ەكىنشىسى - سپەكتر جاعىنان كۇن ساۋلەسىنە بارىنشا جاقىن، بارلىق سپەكتورى بار، وسىمدىككە قاجەتتى سپەكتورلار تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن.

ال عالىمداردىڭ بۇل ەڭبەگى ەلەۋسىز قالمادى. مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ، عىلىمدى كوممەرتسيالاندىرۋ ساتىسىنان ءساتتى ءوتتى. جالپى بۇل عانا ەمەس، جىل سايىن وسىنداي جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا ارنايى بايقاۋ وتەدى. تىڭنان تۇرەن سالعان عالىمدارعا «عىلىم قورى» تاراپىنان گرانتتىق كومەك ۇسىنىلادى.

ءانۋار كەرىمبايەۆ، «عىلىم قورى» ا ق تەحنولوگيالاردى كوممەرتسيالاندىرۋ دەپارتامەنتىنىڭ مەنەدجەرى:

- فيلامەنتتىك شامدار ءوندىرۋ جاعىنان دا، جىلىجاي ونىمدەرىن ساتۋ ەسەبىنەن دە تولىق كوممەرتسيالاندىرۋعا شىقتى. قور عالىمداردىڭ ونەرتابىستارىن قولداۋعا ءاردايىم دايىن. ماسەلەن، بىلتىر وتاندىق ونەرتاپقىشتار اراسىنان 72 جوبا جەڭىپ گرانتقا يە بولدى. ءوندىرىس ءۇشىن ءتيىمدى ءارى پايدالى جوبا قازىر يگىلىگىن كورسەتىپ وتىر. كولەمى 13 مىڭ شارشى مەتر جىلىجايدا وسىرىلگەن كوكونىستەر استانانى قىسى- جازى قامتاماسىز ەتىپ وتىر.