اۋىرىپ قالعاندا نەسيەنى تولەمەۋگە بولا ما؟

استانا. قازاقپارات - كرەديتتى تولەمەۋگە ءتۇرلى جاعداي سەبەپ بولۋى مۇمكىن. بىرەۋلەر دەنساۋلىعىنىڭ ناشارلاۋىنا بايلانىستى قارىزىن وتەي الماسا، باسقالارى جۇمىستان قىسقارتۋعا ۇشىراپ، قارجى جاعىنان قىسىلىپ جاتادى.

زاڭگەر نۇربول باتىرباي قارىز قايتارۋ كەزىندە زاڭ بويىنشا توتەنشە جاعدايلارعا نە جاتاتىنىن جانە ول كەزدە ءوز مىندەتتەرىن توقتاتۋعا بولاتىن-بولمايتىنىن ءتۇسىندىرىپ بەردى.

مامان زاڭدا قارىز الۋشى قانداي دا ءبىر قيىندىقتارعا تاپ بولعان جاعدايدا ولارعا جەڭىلدىك جاساۋدىڭ ناقتى جولدارى كورسەتىلمەگەنىن جانە ول ماسەلەنى تەك زاەم بەرۋشى بانكتىڭ شەشەتىنىن ايتادى.

«قانداي دا ءبىر وقىس جاعدايلار بولىپ، قارىز الۋشى كەلىسىمشارتتا كورسەتىلگەن مىندەتتەرىن ورىنداماعان جاعدايدا وعان بەلگىلى ءبىر ۋاقىت بەرىپ، جەڭىلدىك قاراستىرۋدى تەك بانك شەشەدى. زاڭدا ناقتى ايتىلماعان. دەگەنمەن قارىز الۋشى مەن بانك جاساسقان كەلىسىمشارتتا بارلىق پۋنكت كورسەتىلۋى ءتيىس. كورسەتىلمەگەن جاعدايدا بورىشكەر ەشقانداي انىقتامالارمەن دە، سەبەپتەرىمەن دە قارىزدى توقتاتىپ، كەيىنگە شەگەرە المايدى»، - دەيدى زاڭگەر.

نۇربول باتىربايدىڭ ايتۋىنشا، بۇگىندە بانكتەر كوپ جاعدايدا جەڭىلدىك قاراستىرمايدى. كەلىسىمشارتتاردا، قۇجاتتاردا ادەتتە بەلگىلى ءبىر وقىس جاعداي بولىپ قالسا، جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلاتىنى جايلى كورسەتىلمەيدى دەيدى.

«جالپى وقىس جاعداي دەپ ادامنىڭ ەركىنەن تىس كۇتپەگەن، بولجانباعان جانە ونى ادام ءوزىنىڭ قابىلەتىمەن ، مۇمكىندىگىمەن ەڭسەرە المايتىن جاعدايلاردى اتاۋعا بولادى. ونىڭ وقىس جاعداي نەمەسە وقىس جاعداي ەمەس ەكەنىن تەك سوت باعالاي الادى»، - دەيدى نۇربول باتىرباي.

وسى رەتتە مامان قارىز قايتارۋ كەزىندە ىقتيمال توتەنشە جاعدايلاردى اتاپ بەردى. ايتۋىنشا، بۇل جاعدايلار راستالسا، بانكپەن بەلگىلى ءبىر ۋاقىتقا كەلىسىمگە كەلۋگە بولادى.

- ادامنىڭ جۇمىس ىستەۋىنە كەدەرگى كەلتىرەتىن ءتۇرلى جاعدايلار، اپاتتار؛

- جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىندا تىركەلگەن جاعدايدا، ياعني رەسمي تۇردە جۇمىسسىز ەكەنى دالەلدەنسە؛

- ويلاماعان جەردەن جۇمىستان قىسقارتۋعا ۇشىراعان كەزدە (قاجەتتى قۇجاتتار بولۋى كەرەك)؛

- سوڭعى جالاقىسى ءالى تۇسپەي جاتسا - تەك انىقتاما بەرىلسە؛

- جالاقىسىنىڭ كەم دەگەندە 20 پايىزعا تومەندەۋى.

«ەگەر بورىشكەر اۋىرىپ قالسا نەمەسە جۇمىستان شىعىپ قالسا وندا ءوزىنىڭ مىندەتتەرىن توقتاتۋعا نەمەسە كەيىنگە قالدىرۋعا قۇقىعى ناقتى زاڭدا كورسەتىلمەگەن. قر ازاماتتىق كودەكسىنىڭ 272, 273, 319-باپتارىندا دا ايتىلادى. مىسالى، 274-باپ (»مىندەتتەمەنى بولشەكتەپ ورىنداۋ«) بويىنشا، بانك پەن قارىز الۋشى جاساسقان مىندەتتەمە شارتتارىندا ول تۋرالى كورسەتىلمەسە، بەلگىلەنبەسە، نەسيە بەرۋشى مىندەتتەمەنى بولشەكتەپ ورىنداۋدى قابىلداماۋعا قۇقىلى. ەگەر بانك كەلىسسە، ارينە، بولادى. ءبىراق ونداي بانك قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ءالى قۇرىلماعان»، - دەيدى زاڭگەر.