الەم ەلدەرى كوروناۆيرۋسقا قارسى شەكتەۋ شارالارىن قايتا كۇشەيتىپ جاتىر

مۇنداي ءوسىم د د ۇ- نىڭ التى ايماعىنىڭ تورتەۋىندە بايقالىپ وتىر. سونىمەن قوسا ۇيىمنىڭ حابارلاۋىنشا، مايمىل شەشەگى اۋرۋى دا الاڭداتارلىق ماسەلەگە اينالدى. د د ۇ ساراپشىلارى قاۋىپتىڭ دارەجەسىن باعالاۋ ءۇشىن 18- شىلدەدە جينالىپ، تالقىلاماق.

قازاقستاندا دا كوروناۆيرۋستى جۇقتىرعاندار سانى كۇن وتكەن سايىن ءوسىپ كەلەدى. سونىڭ سالدارىنان ەلىمىزدە قايتادان ماسكا تاعۋ ۇسىنىلىپ جاتىر. الەمدەگى جانە ەلدەگى ەپيدەميولوگيالىق جاعداي تۋرالى قازاقپارات ساراپشىسىنىڭ ماتەريالىندا.

دجونس حوپكينس ۋنيۆەرسيتەتى مەن Worldometer ينتەرنەت-پورتالىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا، الەمدە SARS- CoV-2 كوروناۆيرۋسىن جۇقتىرعاندار سانى 553 ميلليوننان استى. جۇقتىرعاندار سانى بويىنشا ا ق ش ءالى دە كوش باستاپ تۇر. وندا اۋىرعاندار سانى 88,2 ميلليوننان اسىپ وتىر.

ەۋروپا مەن امەريكادا COVID-19 ينفەكسياسىنىڭ قايتا تارالۋىنا وميكروننىڭ BA.4 جانە BA.5 نۇسقالارى سەبەپ بولىپ وتىر. كوروناۆيرۋستىڭ مۇنداي جاڭا شتامى ءۇندىستاندا دا انىقتالدى جانە ونى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى باقىلاۋعا العان بولاتىن.

د د س ۇ باسشىسى تەدروس گەبرەيەسۋستىڭ ايتۋىنشا، جاعدايدى بىرنەشە فاكتور قيىنداتىپ وتىر.

بىرىنشىدەن، كوپتەگەن ەلدە زەرتحانالىق تەستىلەۋ سانى ازايعان، سوندىقتان جالپى جاعدايدى باعالاۋ وتە قيىن.

ەكىنشىدەن، جاڭا نۇسقالارعا قارسى تۇرۋعا كومەكتەسەتىن پرەپاراتتارعا تابىسى تومەن جانە ورتاشا ەلدەر ءالى دە قول جەتكىزە الماي وتىر.

ۇشىنشىدەن، ۋاقىت وتە كەلە ۆاكسينانىڭ قورعانىس دەڭگەيى ازايادى، دەگەنمەن ۆاكسينا ءالى دە اۋىر جاعداي مەن كوروناۆيرۋستان قايتىس بولۋ قاۋپىن ازايتادى. دوكتور تەدروستىڭ سوزىنشە، بۇل جاعدايدا ۆاكسينانىڭ كۇشەيتكىش دوزاسىنىڭ ماڭىزى ارتا تۇسەدى، اسىرەسە، بۇل قاۋىپتى توپتاعى ادامداردى قورعاۋ ماقساتىندا وتە وزەكتى ماسەلە.

تورتىنشىدەن، كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى ارتقان سوڭ، پوست-كوۆيدتەن زارداپ شەگەتىن ادامدار سانى دا ءوسىپ كەلەدى. «بۇل جايت، بىرىنشىدەن، ناۋقاستارعا، ولاردىڭ وتباسىنا كوبىرەك اۋىرتپالىق تۇسىرەدى، ءبىراق ونىڭ ءبىر بولىگى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە، ەكونوميكاعا جانە تۇتاستاي العاندا قوعامعا دا اسەرىن تيگىزەدى»، - دەپ تولىقتىردى د د ۇ باسشىسى.

ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل ماسەلە جاھاندىق، ۇلتتىق جانە جەرگىلىكتى دەڭگەيلەردە جەدەل ءىس-شارالار قابىلداۋ كەرەك ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. د د ۇ باسشىسى قاۋىپتى توپتاعى ادامداردى، ونىڭ ىشىندە ەگدە جاستاعىلاردى، سونىمەن قوسا بۇعان دەيىن كوروناۆيرۋستى اۋىر وتكىزگەن ازاماتتاردى جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىن ۆاكسينانىڭ كۇشەيتكىش دوزاسىمەن قامتاماسىز ەتۋدى ۇسىندى.

جوعارىدا اتاپ وتكەندەي، شىلدە ايىنىڭ باسىندا COVID-19 ۆيرۋسىن جۇقتىرعاندار سانىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى ءبىرقاتار ەلدىڭ بيلىگى كوروناۆيرۋس شەكتەۋلەرىن قايتا ەنگىزىپ جاتىر.

كاتاردا كەشەدەن، ياعني 7- شىلدەدەن باستاپ جەرگىلىكتى تۇرعىندار مەن تۋريستەر عيماراتتىڭ ىشىندە، كولىكتە ماسكا تاعۋعا مىندەتتەلدى. تەك 21- مامىردا ەل ۇكىمەتى قوعامدىق ورىنداردا (عيمارات ىشىندە) مىندەتتى تۇردە ماسكا تاعۋ كەرەك دەگەن تالاپتى توقتاتقان ەدى. سوندا تۇرعىنداردىڭ تەك ءبىر اي ماسكا تاقپاي جۇرۋگە مۇمكىندىگى بولدى. مۇنداي قورعانىس قۇرالدارىن تەك مەديتسينالىق مەكەمەلەردە جانە كولىكتە قولدانۋ قاجەت بولعان ەدى.

وسىعان ۇقساس تالاپ بۇگىننەن باستاپ كيپردە قولدانىلا باستادى. ەلدىڭ دەنساۋلىق مينيسترلىگى ماسكانى 12 جاستان اسقان بارلىق ازامات تاعۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى. ونى اتالعان ۆەدومستۆو سوڭعى كۇندەرى بارلىق ەپيدەميولوگيالىق كورسەتكىش پەن كوروناۆيرۋسپەن اۋىرىپ، اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعاندار سانىنىڭ كوبەيۋىمەن ءتۇسىندىردى.

فرانسيا ۇكىمەتى دە حالىقتى جابىق جەرلەردە جانە كولىكتە ماسكا تاعۋعا شاقىردى. الايدا ولار بۇل شارانى مىندەتتەۋگە ءالى ەرتە دەپ سانايدى.

تۇركيادا مەديتسينالىق قاۋىمداستىق ۇكىمەتكە مىندەتتى تۇردە قايتادان ماسكا تاعۋ رەجيمىن ەنگىزۋدى ۇسىندى. ولاردىڭ مالىمدەمەسىنە سايكەس، ەل اۋماعىندا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار قاتارى ارتىپ وتىر. سوندىقتان ۆاكسينالاۋدى بالالاردان باستاۋ، بارلىق تۇرعىندى جابىق بولمەلەردە بەتپەردە تاعۋعا مىندەتتەۋ، تەست سانىن كوبەيتۋ، سونىمەن قوسا ولاردىڭ ناتيجەلەرىن كۇن سايىن جاريالاپ وتىرۋ كەرەك ەكەنىن ايتتى.

گەرمانيا قازىرگى ۋاقىتتا اۋرۋدى جۇقتىرعاندار سانى بويىنشا الەمدە بەسىنشى ورىندا (28,5 ميلليوننان استام، ونىڭ ىشىندە 141 مىڭنان استام ادام قايتىس بولدى). روبەرت كوح ينستيتۋتىنىڭ (RKI) مالىمەتى بويىنشا، كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋ كورسەتكىشى قازىرگى ۋاقىتتا حالىقتىڭ ءجۇز مىڭىنا شاققاندا 687,7 جاعدايعا جەتتى. گەرمانيانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ورگاندارى كۇنىنە 147489 جاڭا ينفەكسيا جانە 102 ءولىم جاعدايىن تىركەدى. ءبىر اپتا بۇرىن كۇندەلىكتى ءوسىم 142329 جاعدايدى قۇراعان.

ساراپشىلار گەرمانيادا جۇقتىرعانداردىڭ ناقتى سانى الدەقايدا كوپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى، ويتكەنى كوپ جاعداي ءالى انىقتالماعان. رەسمي ستاتيستيكاعا تەك پ ت ر تەستى نەگىزىندە راستالعان جاعدايلار كىرەدى.

يتاليادا دا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى ارتادى دەپ بولجانىپ وتىر. وسى ەلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ عىلىمي كەڭەسشىسى، پروفەسسور ۋولتەر ريچچاردي SARS- CoV-2 كوروناۆيرۋسىنىڭ جاڭا تولقىندارى بولاتىنىن ەسكەرتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، شىلدەنىڭ اياعىندا جانە مەكتەپتەر قايتا اشىلعاننان كەيىن كۇزدە، ياعني قىركۇيەكتىڭ ورتاسىنان قازان ايىنا دەيىن ك ۆ ي قايتا ءورشۋى ىقتيمال.

پروفەسسور 80 جاستان اسقان قاريالار مەن بالالارعا ۆاكسينا سالۋدى جالعاستىرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ريچچارديدىڭ پىكىرىنشە، يتاليادا عانا ەمەس، بۇكىل ەۋروپادا جابىق جەرلەردە مىندەتتى تۇردە ماسكا تاعۋدى ەنگىزۋ قاجەت.

«مايمىل شەشەگى»: 58 ەلدە 6 مىڭ جاعداي تىركەلدى

ال مايمىل شەشەگىنە توقتالساق، د د ۇ باسشىسىنىڭ سوزىنشە، بۇل اۋرۋ ءالى دە الاڭداۋشىلىق تۋعىزىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا الەمنىڭ 58 ەلىندە التى مىڭ جاعداي تىركەلدى. ينفەكسيانى انىقتاۋ ءالى قيىن، سوندىقتان جۇقتىرۋ جاعدايلارى دا اتالعان سيفردان كوپ بولۋى مۇمكىن. اۋرۋدىڭ وشاعى ەۋروپا دەسەك بولادى، وندا جاڭا جاعدايلاردىڭ %80 تىركەلگەن. افريكادا مايمىل شەشەگى بۇرىن بولماعان ەلدەرگە تارالىپ جاتىر.

ەسكە سالايىق، 23- ماۋسىمدا توتەنشە جاعدايلار كوميتەتى مايمىل شەشەگىنىڭ ءورشۋىن «حالىقارالىق الاڭداۋشىلىق تۋدىراتىن توتەنشە جاعداي» رەتىندە بەلگىلەۋدەن باس تارتقان ەدى. دەگەنمەن د د ۇ باسشىسى كوميتەتتى 18- شىلدەدە قايتا شاقىرۋعا نيەتتى. ول «قاجەت بولسا، كەزدەسۋ ودان دا ەرتەرەك ءوتۋى مۇمكىن» ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستاندا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى ارتىپ، ماسكا تاعۋ ۇسىنىلدى

ەلىمىزدە دە كوروانۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى ارتتى. وسىعان بايلانىستى بۇگىننەن باستاپ ەلىمىزدە 1- شىلدەدەگى ۆ ا ك- تىڭ شەشىمىنە سايكەس، «كولىك وبەكتىلەرىندە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا بويىنشا سانيتاريالىق-پروفيلاكتيكالىق جانە سانيتاريالىق-ەپيدەمياعا قارسى ءىس-شارالاردى جۇرگىزۋ تۋرالى» قاۋلىسى كۇشىنە ەندى.

ەندى اتالمىش قۇجات بويىنشا، تۇراقتى جولاۋشىلار تاسىمالىن (اۋە، سۋ، تەمىر جول، مەتروپوليتەن) جۇزەگە اسىراتىن ۇيىمدار كولىك قۇرالدارىنداعى اۋا باپتاۋ، جەلدەتۋ جۇيەلەرىنە تەكسەرۋ جۇرگىزۋى جانە جەلدەتكىش سۇزگىلەرىن اۋىستىرىپ وتىرۋى قاجەت. سونداي-اق پەرروندىق اۆتوبۋستاردان باسقا كولىكتە ونداعى جولاۋشىلار ورىن سانىنان اسپاۋى كەرەك. كولىك سالونىن جەلدەتۋ، دەزينفەكسيالاۋ قۇرالدارىن قولدانا وتىرىپ، سالوندى سۋلاپ ءسۇرتۋ جانە اۋىسىم اياقتالعاننان كەيىن قوعامدىق كولىكتەرگە دەزينفەكسيا جۇرگىزۋ تالاپ ەتىلەدى.

بۇل رەتتە اۋەجاي، ۆوكزالدا، قىزمەت كورسەتۋ پۋنكتتەرىنىڭ عيماراتتارىندا، قوعامدىق كولىكتە جۇرگەندە جولاۋشىلارعا ماسكا تاعۋ ۇسىنىلدى.

ايتا كەتەيىك، قازاقستاندا وتكەن تاۋلىكتە 334 ادامدا كوروناۆيرۋس ىندەتى پ ت ر ارقىلى راستالىپ، اۋىرعانى بەلگىلى بولدى.

ايماقتار بويىنشا:

نۇر-سۇلتان قالاسى - 101

الماتى قالاسى – 121

شىمكەنت قالاسى – 22

الماتى وبلىسى – 29

اتىراۋ وبلىسى – 14

شىعىس قازاقستان وبلىسى – 1

جامبىل وبلىسى – 13

باتىس قازاقستان وبلىسى – 1

قاراعاندى وبلىسى – 20

قوستاناي وبلىسى – 1

قىزىلوردا وبلىسى – 2

ماڭعىستاۋ وبلىسى – 3

پاۆلودار وبلىسى – 4

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى – 1

تۇركىستان وبلىسى - 1.

جالپى ەل بويىنشا اۋىرعاندار سانى - 1308541 ادامعا جەتكەن.