لاگەرلەر ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان دا قاسىرەتى وقيعا - كارلاگ-تا دۇنيەگە كەلگەن رەجيسسەر

شاراعا الماتى اكىمى ەربولات دوسايەۆ، ق ر پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتتارى، بەلگىلى تاريحشىلار، عالىمدار، قالا تۇرعىندارى مەن جاستار قاتىستى.

جينالعاندار اشارشىلىق پەن ساياسي قۋعىن- سۇرگىن قۇرباندارىن ءبىر مينۋت ۇنسىزدىكپەن ەسكە الدى. قازا بولعان ازاماتتاردىڭ رۋحىنا ءتاۋ ەتۋدى پارىز ساناعان ازاماتتاردىڭ ءبىرى كارلاگ- تا دۇنيەگە كەلگەن كينورەجيسسەر گەنناديي زەمەل. ونىڭ ايتۋىنشا، گۋلاگ بىرەۋلەر ءۇشىن جاي عانا تاريح بولسا، ول ءۇشىن سايراپ جاتقان بالالىق شاقتىڭ ەلەستەرى.

«بۇل جايلى ايتۋ مەن ءۇشىن وتە اۋىر. اكەم مەن انام سول اباقتىدا تانىسقان بولۋى كەرەك. اكەمنىڭ جازا وتەۋ مەرزىمى ومىرلىك دەسە دە بولادى. انامنىڭ ايتۋىنشا، مەن لاگەردە 1 جىل، 2 ايداي بولىپپىن. مۇنان سوڭ انام ەكەۋمىزدى قونىستاندىرعان كورىنەدى. سودان سوڭ ءبىز دولينكي اۋدانىنا كوشىپ بارىپپىز. ءبىز قونىستانعان جەر «تازايانكا» دەپ اتالدى. وندا جەركەپەدە تۇردىق. ول كەزدەن سۋرەتتەر قالماعانىمەن، سول كەزدىڭ سۇرعىلت تا جابىرقاۋ تىرشىلىگى كوز الدىمدا. 1957 -جىلى توپارسكوە لاگەرى جابىلدى، قورشاعان سىمدار الىنىپ تاستالدى. ءسويتىپ، ەلدى مەكەن توپار دەپ اتالا باستادى. مەنىڭ بالالىق شاعىمنىڭ ساتتەرى بارلىعى سوندا قالدى»، - دەيدى كينورەجيسسەر.

ونىڭ ايتۋىنشا، ميلليونداعان ادامداردىڭ قاسىرەت وشاعىنا اينالعان لاگەرلەر ادامزات تاريحىنىڭ اۋىر دا قايعىلى بەتتەرى. ونىڭ اشى شىندىقتارىن ايتۋ كوپ ادامدارعا وڭايعا سوقپايدى.

«بۇل سول كەزدەگى ادامداردىڭ قايعىسى. ولار ءبىزدى قۇتقارۋ ءۇشىن گۋلاگ- تا، كارلاگتا كورگەن ازاپتارىن، ادامداردىڭ ادامدارعا جاساعان ارەكەتتەرىن ايتپاي، ىشكە بۇگىپ وزدەرىمەن بىرگە الىپ كەتتى. ولار ادامدارعا سەنۋ قاسيەتىنەن ماڭگىگە ايرىلعان. ءبىز بۇعان تۇسىنىستىكپەن قاراۋىمىز كەرەك. لاگەرلەر ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان دا قاسىرەتى اۋىر وقيعا»، - دەيدى گەننادي زەمەل.

جازۋشى ەلۋباي سماعۇل كەلەسى جىلى اشارشىلىق پەن ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ شاراسىن وزگەشە وتكىزۋدى ۇسىندى.

«2023 -جىلى اشارشىلىق پەن ساياسي قۋعىن- سۇرگىن قۇرباندارىن سۋرەتىن قولىمىزعا ۇستاپ، قالا كوشەلەرىمەن ءجۇرىپ ءوتۋىمىز كەرەك. حالىق ناۋبەت جىلدارى وپات بولعان ادامداردى قايعىرىپ ەسكە الۋى قاجەت. كەلەسى جىلى «ماڭگىلىك حالىق» دەگەن شەرۋ وتكىزەيىك»، - دەيدى ەلۋباي سماعۇل.

ايتا كەتەيىك، الماتىداعى اشارشىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان ەسكەرتكىش 2017 -جىلى 31-مامىردا سالتاناتتى تۇردە اشىلعان بولاتىن.

اۆتور: الما مۇقانوۆا