ادامزاتتىڭ عارىشتى يگەرۋ ءداۋىرى قازاق جەرىنەن باستالدى
بايقوڭىر. قازاقپارات - وسىدان 65 جىل بۇرىن قازاق جەرىندەگى پوليگوننان عارىشتى يگەرۋگە العاشقى قادام جاسالىپ، Р-7 راكەتاسى ۇشىرىلدى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
2022-جىلدىڭ 4- قازانىندا ادامزات ءۇشىن عارىش ءداۋىرىنىڭ باستالۋ مەرەيتويى اتاپ وتىلەدى. تۋرا 65 جىل بۇرىن - 1957 -جىلدىڭ 4- قازانىندا بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان (ول كەزدە كوسمودروم ك س ر و قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ №5 پوليگونى اتالدى) Р-7 راكەتاسى وربيتاعا جەردىڭ الەمدەگى العاشقى جاساندى سەرىگىن شىعاردى. دەگەنمەن، عارىشتى يگەرۋگە تۇڭعىش قادام 1957 -جىلدىڭ 15- مامىرىندا جاسالدى. ول كەزدە قازاق دالاسىنداعى اسكەري پوليگوننان العاش رەت Р-7 راكەتاسى ۇشىرىلدى.
قۇجات دەرەكتەرىنەن ءمالىم، كوسمودرومنىڭ №1 الاڭىنىڭ (قازىر گاگارين ۇشىرۋ الاڭى) ۇشىرۋ كەشەنى ءوز مىندەتىن شتاتتىق رەجيمدە ورىندادى. راكەتا ءساتتى ۇشىرىلدى جانە باتىس تراەكتورياسى بويىنشا 100 سەكۋندقا جۋىق ۇشتى. ءبىراق زىمىراننىڭ ارتقى بولىگىندە وت تۇتانىپ، ول كوسمودرومنان 300 ك م جەرگە قۇلادى. وسى العاشقى ۇشىرىلىم قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق راكەتانى قۇرۋعا ماڭىزدى قادام بولدى جانە بۇل كۇن عارىش كەڭىستىگىن يگەرۋگە كىرىسۋ داتاسى سانالادى.
نەبارى 4 ايدان كەيىن - 1957 -جىلدىڭ 4- قازانىندا Р-7 راكەتاسى ءساتتى ۇشىرىلىپ، ول جەردىڭ تۇڭعىش جاساندى سەرىگىن عارىشقا الىپ شىقتى. وسىلايشا، ادامزاتتىڭ عارىشتاعى ءداۋىرى رەسمي باستالدى. 30 جىلدان كەيىن، 1987 -جىلدىڭ 15- مامىرىندا تاعى ءبىر تاريحي ۇشىرىلىم جاسالدى. بايقوڭىر عارىش ايلاعىنان «ەنەرگيا» زىمىران- تاسىعىشى عارىشقا اتتاندى. ول جەرماڭى وربيتاسىنا، ايعا، كۇن جۇيەسىندەگى پلانەتالارعا، سونداي- اق باسقارىلاتىن ۇشىرىلىمدار ءۇشىن جوعارى سالماقتى جۇكتەردى جانە گاباريتتەردى جەتكىزۋگە قولدانىلدى.
اۆتور: ميرا تولەندى قىزى
