مانشۇك مامەتوۆامەن ءبىر كۇندە، ءبىر مايداندا قازا تاپقان قازاق باتىرى «حالىق قاھارمانى» اتاندى

اتاقتى قازاق مەرگەنى ىبىرايىم سۇلەيمەنوۆ 1911 -جىلى جامبىل وبلىسىنىڭ سارىسۋ اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن.

1941 -جىلى اسكەرگە شاقىرىلىپ، مەرگەندىكتى ۇيرەنگەن. كالينين مايدانى ساپىنداعى العاشقى شايقاستاردىڭ وزىندە ول №470000 مەرگەندىك ۆينتوۆكاسىمەن 79 ءفاشيستى جەر جاستاندىرعان.

ۆەليكيە لۋكي قالاسى ءۇشىن بولعان شايقاستا 60 جاۋدىڭ كوزىن جويعان. ءدال وسى ەرلىگى ءۇشىن 1943 -جىلدىڭ 27-اقپانىندا «قىزىل جۇلدىز» وردەنىمەن ماراپاتتالادى.

1943 -جىلى نەۆەل قالاسى ءۇشىن بولعان شايقاستا جۇزگە جۋىق فاشيستىڭ كوزىن جويىپ، ءوزى دە ەرلىكپەن قازا تابادى.

مانشۇك مامەتوۆامەن بىرگە كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ۇسىنىلعان.

ءبىراق جوعارى باسشىلىق مانشۇككە باتىر اتاعىن، ال ىبىرايىم سۇلەيمەنوۆكە لەنين وردەنىن بەرۋ تۋرالى شەشىم شىعارعان.

ەرجۇرەك جاۋىنگەردىڭ مۇردەسى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى مانشىك مامەتوۆامەن بىرگە نيەۆەل قالاسىنىڭ ورتالىعىنا قويىلعان.

سەناتور مۇحتار قۇل-مۇحاممەد Egemen Qazaqstan گازەتىندە جارىق كورگەن «وشپەس ەرلىك» اتتى ماقالاسىندا: «نەمىستەر نيەۆەلدى تاستاپ شىققانمەن ءىرى تەمىر جول تورابى ورنالاسقان قالانىڭ باتىس جاعىنداعى يزوچا ستانساسىنىڭ تۇبىنە توپتاسىپ، تاس- ءتۇيىن قورعانىسقا كوشەدى. ءدال وسى ستانسانى بوساتۋعا ارنالعان كەسكىلەسكەن ۇرىستار تەمىر جول بويىنداعى ستۋپەنچاتايا ۆىسوتا دەپ اتالاتىن جوتادا 1943 -جىلدىڭ 15-قازانىندا بولادى. جوتانىڭ سول قاپتالىنداعى وكوپقا «ماكسيم» پۋلەمەتىمەن قازاقتىڭ باتىر قىزى مانشۇك مامەتوۆا، ال وڭ قاناتىنداعى سنايپەرلىك اتۋعا لايىقتالىپ قازىلعان ءۇش وكوپقا ىبىرايىم سۇلەيمەنوۆ جايعاسادى. كوپ ۇزاماي «سىلكىنتىپ زەڭبىرەكتەر جەردىڭ ءجۇزىن، وق بوراپ، سناريادتار قاققاندا ىزىڭ» دەپ اقىن جىرلاعانداي، الاپات ايقاس باستالادى. انتالاعان جاۋعا كەزەكتەسە وق جاۋدىرعان قوس قاھارمان اقىرعى دەمى بىتكەنشە ەرلىكتىڭ ماڭگى وشپەس ۇلگىسىن كورسەتەدى. قاۋمالاعان دۇشپانعا قىرعىن مايدان اشىپ، قايتا- قايتا شابۋىلعا شىققان نەمىستەردى باۋداي تۇسىرگەن مانشۇك پۋلەمەتىنىڭ داۋىسى وشكەندە، ىبىرايىم بار ىزا- كەگىن بويىنا جيناپ، سوڭعى پاترونى قالعانشا اندىزداعان جاۋمەن ارىستانشا ارپالىسادى. وسى شايقاستا اعالى- قارىنداستى باتىرلار ەرلىكپەن قازا تابادى»، - دەپ جازادى.

سەناتوردىڭ اتاپ وتۋىنشە، نەمىستەر ىبىرايىم سۇلەيمەنوۆتى سىرتىنان «دالا مەرگەنى»، «جانالعىش ازيات» دەپ اتاپ، قاتتى سەسكەنگەن.

ءتىپتى سۇلەيمەنوۆتى اتىپ تۇسىرگەن نەمىس سنايپەرىنە مول سىياقى مەن ماراپات تا تاعايىنداعان.

ۆەرماحتىڭ ەڭ ۇزدىك مەرگەندەرىن شاقىرىپ، الدەنەشە رەت قازاق باتىرىنا قارسى قويعان. سول جەكپە- جەكتىڭ بارىندە ىبىرايىمنىڭ مەرەيى ۇستەم بولعان.

«وسىلايشا قازاق جاۋىنگەرىنىڭ داڭقى شارىقتاپ، شىرقاۋ شىڭعا جەتكەندە - 1943 -جىلدىڭ 9 -شىلدەسىندە ءۇشىنشى ەكپىندى ارميانىڭ قولباسشىسى، گەنەرال- لەيتەنانت ك. ن. گاليتسكي، ارميا اسكەري كەڭەسىنىڭ مۇشەسى، گەنەرال-مايور ا. ي. ليتۆينوۆ، ارميانىڭ شتاب باستىعى، گەنەرال- مايور ف. يا. زۋيەۆ قول قويىپ، ارميا كادر ءبولىمىنىڭ باستىعى، پولكوۆنيك كاسيانوۆ مورمەن كۋالاندىرىلعان باقىلاۋشى مەرگەن، ستارشينا ىبىرايىم سۇلەيمەنوۆتى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ۇسىنۋ تۋرالى ماراپات قۇجاتى بەلگىلەنگەن ءتارتىپ بويىنشا كالينين مايدانىنىڭ قولباسشىسى گەنەرال- پولكوۆنيك ا. ي. ەرەمەنكوعا جولدانادى. ى. سۇلەيمەنوۆتىڭ تالاسسىز ماراپاتىنىڭ تاعدىرىن كەيىن مارشال، كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتانعان، ال 1943 -جىلدىڭ ساۋىرىنەن كالينين مايدانىنىڭ قولباسشىسى بولعان اندرەي يۆانوۆيچ ەرەمەنكو شەشەدى»، - دەپ اتاپ وتەدى ماقالادا مۇحتار قۇل-مۇحاممەد.

ونىڭ پايىمىنشا، ىبىرايىم سۇلەيمەنوۆتى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعىنا ۇسىنۋ قۇجاتتارى اسىعىس جانە ساۋاتسىز تولتىرىلعان. سونىڭ سالدارىنان قازاق سۇرمەرگەنى باتىر اتاعىن الا الماي قالۋى مۇمكىن.

اۆتور مارلان جيەمباي