رەسەي مەن بەلارۋس ازاماتتارى جاپپاي ورتالىق ازيا ەلدەرىندە بانكتىك شوت اشىپ جاتىر

نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - بۇرىن- سوڭدى بولماعان شەكتەۋلەر رەسەي فەدەراتسياسىن ابدەن تىعىرىققا تىرەپ، ەكونوميكاسىن قۇلدىراتۋدى كوزدەپ وتىرعانى انىق. مال- جانىن باعىپ، بيزنەسىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن رەسەيلىكتەر ءتۇرلى امالعا كوشۋگە ءماجبۇر.

حالىقارالىق اۋدارىمداردى ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا گرۋزيا، وزبەكستان ەلدەرىنە بارىپ بانك ەسەپشوتتارىن اشتىرىپ جاتقان جايلارى بار. وسىلايشا بۇل كوكتەمدە «كارتالىق تۋريزم» اتتى جاڭا ۇعىم پايدا بولدى.

قىرعىزستاننىڭ كوممەرتسيالىق بانكى رەسەي ازاماتتارىنا حالىقارالىق تولەم كارتالارىن اشۋعا كىرىستى. «كوممەرسانت» باسپاسىنىڭ حابارلاۋىنشا، بانكتىڭ ماسكەۋدەگى كەڭسەسى ارقىلى Visa كارتاسىن اشتىرۋ ءۇشىن 17,5 مىڭ رۋبل تولەسە بولعانى. بۇعان دەيىن وزبەكستان ۇسىنعان ەكى كۇندىك «كارتالىق تۋرعا» قاراعاندا بۇل قىزمەت اناعۇرلىم ارزانعا تۇسەدى. الايدا مۇنداي ۇسىنىس رەسەيلىكتەر ءۇشىن دە، بانك ءۇشىن دە قاتەرلى بولۋى مۇمكىن.

«زاموسكۆورەچە» زاڭ بيۋروسىنىڭ باسقارۋشى ارىپتەسى دميتري شيەۆچەنكو «كوممەرسانتقا» بەرگەن سۇحباتىندا بىلاي دەدى:

«شەتەلدىك بانكتەر ارقىلى رەسەيلىكتەردىڭ كارتانى راسىمدەۋدەگى كومەكتى ا ق ش بيلىگى مەن ەۋرووداق سانكسيالاردى اينالىپ ءوتۋدىڭ امالى دەپ تانۋى مۇمكىن. مۇنداي كەزدە رەسەيلىكتەرگە كارتا اشاتىن شەتەلدىك بانكتەر حالىقارالىق تولەم جۇيەسىنەن اجىراۋى ىقتيمال».

ال قازاقستاننىڭ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرى بۇل ماسەلەدە ساق بولۋعا تىرىسادى. بۇعان دەيىن ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق بانكى قاداعالاۋشى ۇيىمدارعا قازاقستاندىق ەمەس ازاماتتارعا كارتا اشپاي تۇرىپ، Visa جانە MasterCard حالىقارالىق تولەم جۇيەلەرىمەن اقىلداسۋ كەرەگىن ەسكەرتتى.

رەسەيمەن دە، باتىس ەلدەرىمەن دە اراداعى قاتىناستىڭ تەپە- تەڭدىگىن ساقتاۋعا قازاقستان قاشان دا مۇددەلى. ءبىراق ءدال قازىرگى جاعدايدا ساياسي- ەكونوميكالىق قاتىناستى جەكە- دارا قاراستىرۋعا ءماجبۇرمىز. ساياسات تانۋشى راسۋل اريننىڭ پىكىرى وسىعان سايادى.

راسۋل ارين، ساياساتتانۋشى:

- ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءبىز باتىسقا جاقتاساتىن بولساق، ساياسي تۇرعىدان ءبىز جاڭاعى قاتتى شيەلەنىسپەۋگە تىرىسامىز. سول تۇرعىدا ءبىز جاڭا مۋلتيۆەكتورلىق ساياساتتى ۇستانىپ وتىرمىز. سەبەبى بۇعان دەيىنگى مۋلتيۆەركتورلىق ساياساتتا ءبىز مۇمكىندىگىمىزشە ءار ەلمەن بىردەي قارىم- قاتىناس قۇرۋعا تىرىسساق، قازىر ولاي مۇمكىن ەمەس. كورشى ەلگە بوراعان سانكسيالاردىڭ سارىنى بىزگە جەتپەس ءۇشىن قازاقستان ەۋروپامەن اراداعى تاۋار تاسىمالىنىڭ لوگيستيكاسىن رەتتەۋ قاجەت. ياعني كاسپي پورتىنان، ءارى قاراي گرۋزيا، ازەربايجان ارقىلى تىكەلەي كولىك ءدالىزىن ءتۇزۋ - ۋاقىت تالابى.

ەگەر ءبىز ترانزيتتىك جولداردى دامىتاتىن بولساق، مۇمكىندىكتەر اشىلادى. ياعني بىزگە جانە رەسەيگە دە اشىلۋى مۇمكىن. ءبىراق رەسەي ءبىزدى پايدالانباس ءۇشىن بىزگە نە ىستەۋ كەرەك؟ بىزگە زاڭدىق ينفراقۇرىلىمدى رەتتەۋ كەرەك. سول سانكسيالاردى اينالما رەتىندە قولدانباس ءۇشىن ءبىز سول ىشكى زاڭدارىمىزدى سوعان كەلتىرۋىمىز كەرەك، رەتتەۋىمىز كەرەك.

ب ۇ ۇ- نىڭ قاعيداسىن ۇستاناتىن مەملەكەت رەتىندە قازاقستان ۋكراينانىڭ مەملەكەتتىك تۇتاستىعى ساقتالعانىن قالايدى. ەۋروپالىق باسىلىمدارعا بەرگەن سۇحباتتا پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ ەلىمىزدىڭ وسى ۇستانىمىن ايقىنداپ بەردى. ءبىراق رەسەيمەن اراداعى الىس- بەرىستى ۇزبەيتىنىن جەتكىزدى. وسى رەتتە ەۋروپالىق كومپانيالاردىڭ ءبىزدىڭ ەل ارقىلى رەسەي تۇتىنۋشىلارىنا زاڭدى تۇردە تاۋارىن ساتۋعا مۇمكىندىك الۋى كەرەك دەدى.

اۆتورى: باقىت توپتايەۆا

www.24.kz