د د ۇ: الەمدە ك ۆ ي جۇقتىرعاندار سانى ازايىپ، قاتاڭ شەكتەۋ شارالارى الىنىپ جاتىر
الەمدەگى جانە قازاقستانداعى ەپيدەميولوگيالىق جاعداي جانە ۆاكسينالاۋ شارالارى تۋرالى قازاقپارات ساراپشىسىنىڭ ماتەريالىنان وقي الاسىزدار.
كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى 20 ميلليوننان اسقان مەملەكەتتەر قاتارىنا ا ق ش، ءۇندىستان جانە برازيليا كىرەدى. سونىڭ ىشىندە، ا ق ش ۆيرۋس جۇقتىرعاندار مەن قايتىس بولعاندار سانى بويىنشا ءالى كوش باسىندا تۇر. د د ۇ- نىڭ دەرەگىنشە، الەم بويىنشا قاڭتاردىڭ تەك سوڭعى اپتاسىندا تىركەلگەندەر سانى 22 ميلليوننان اسقان. بۇل جالپى پاندەميا كەزىندەگى جۇقتىرۋ سانى بويىنشا ەڭ جوعارى كورسەتكىش بولىپ وتىر. ال اقپان ايىنان باستاپ كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىن جۇقتىرعاندار سانىنىڭ تومەندەگەنى بايقالعان.
جاپپاي ۆاكسينالاۋ ەۋروپا ەلدەرىنە ءبىرقاتار كوروناۆيرۋستىق شەكتەۋدى الىپ تاستاۋعا مۇمكىندىك بەرۋدە. سونىڭ ىشىندە، اۋستريا، شۆەيتساريا جانە گەرمانيا مەملەكەتتەرى شەكتەۋ شارالارىن جەڭىلدەتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ال ۇلى بريتانيادا كوروناۆيرۋسپەن اۋرۋحاناعا تۇسكەن ناۋقاستار سانى ازايىپ كەلەدى. حالقىنىڭ كوپشىلىگى ۆاكسينالانعان ەۋروپا ەلدەرى قاتاڭ كوروناۆيرۋس شەكتەۋلەرىنەن باس تارتۋعا شەشىم قابىلدادى. 17 - اقپاننان باستاپ شۆەيتساريادا دۇكەنگە، تەاترعا نەمەسە مەيرامحاناعا مەديتسينالىق ماسكاسىز كىرۋگە بولادى. بەتپەردە تاعۋ تالابى قوعامدىق كولىكتەردە، سونداي- اق بانكتەردە، سۋپەرماركەتتەردە، ءدارىحانالاردا جانە پوشتا بولىمشەلەرىندە قولدانىلادى. باسقا جەرلەردە بۇل تەك ۇسىنىس رەتىندە قالادى. سونداي- اق بۇل ەلدە بۇگىننەن باستاپ «كوۆيد كۋالىگى» تالاپ ەتىلمەيدى. الايدا، بيلىك بۇل ەرەجەلەر كۇزدە سۋىق تيۋ ماۋسىمىندا قايتادان كۇشىنە ەنۋى ابدەن مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتەدى.
گەرمانيا كوروناۆيرۋسقا قارسى شەكتەۋ شارالارىن كەزەڭ- كەزەڭىمەن الىپ تاستاۋعا دايىندالۋدا. شەكتەۋلەردىڭ كوپشىلىگى شامامەن ءبىر ايدان كەيىن، ياعني 20 - ناۋرىزدا جويىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ەلدە نەگىزگى ەرەجەلەر مىندەتتى بولىپ قالادى. ولار - بەتپەردە كيۋ، الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ ەرەجەلەرى. الايدا، بۇقارالىق ءىس- شارالار، سونىڭ ىشىندە فۋتبول ماتچتارى، كونسەرتتەر جانە دوستارمەن كەزدەسۋ سياقتى جيىندارعا جينالاتىن ادامدار سانىنا شەكتەۋ قويىلمايدى. قازىرگى تاڭدا بۇل ەلدە كەزدەسۋ جيىندارعا ماكسيمالدى 10 ادام جينالۋىنا رۇقسات بەرىلگەن.
اۋستريادا بارلىق شەكتەۋ شاراسى 5 - ناۋرىزدان باستاپ الىپ تاستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. تۇندە كافەلەر مەن مەيرامحانالاردىڭ جۇمىسىنا تىيىم سالىنبايدى، قوعامدىق ورىنداردا تاماقتانا بەرۋگە بولادى. كومەندانتتىق ساعات تا الىپ تاستالىنادى. بەتپەردە تاعۋ تالابى قوعامدىق كولىكتەردە، سونداي- اق بانكتەردە، سۋپەرماركەتتەردە، ءدارىحانالاردا جانە پوشتا بولىمشەلەرىندە قولدانىلادى.
ا ق ش- تىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى «وميكرون» شتامىمەن بايلانىستى جاعدايلار سانى ازايىپ جاتقاندىقتان، COVID-19 پاندەمياسىنىڭ كەلەسى كەزەڭىنە دايىندالىپ جاتىر. اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنشە، مۇنداي شەشىم ا ق ش- تىڭ كوپتەگەن شتاتتارى COVID-19 شەكتەۋلەرىن جەڭىلدەتە باستاعاننان كەيىن قابىلدانعان.
CDC مالىمەتتەرى بويىنشا، كوروناۆيرۋس جۇقتىرۋ دەرەگى الدىڭعى اپتامەن سالىستىرعاندا % 40- عا، اۋرۋحاناعا تۇسكەندەردىڭ ورتاشا سانى % 28- عا، ال قايتىس بولعانداردىڭ ورتاشا سانى % 9- عا تومەندەگەن.
ۇلى بريتانيادا دا كوروناۆيرۋسپەن اۋرۋحاناعا تۇسكەن ناۋقاستار سانى ازايعان. سوڭعى 24 ساعاتتا 54,000-نان استام جاڭا جاعداي تىركەلگەن، بۇل وتكەن اپتامەن سالىستىرعاندا % 13- عا از. بۇل ەلدە ۇكىمەت قوسىمشا شارالار ەنگىزۋدى قاراستىرمايدى.
افريكا ەلدەرى كوروناۆيرۋسقا قارسى 29 ميلليون دوزا ۆاكسينا الادى. كونتينەنتتەگى كوروناۆيرۋستىق داعدارىس پروبلەماسىن ە و ەلدەرىنىڭ باسشىلارى ە و- افريكا سامميتىندە ەگجەي- تەگجەيلى تالقىلايدى. وسىلايشا، ولار الەمدە ۆاكسينالاۋ دەڭگەيىن ارتتىرىپ، ەلدەرگە پاندەميادان امان قالۋعا كومەكتەسۋدى جوسپارلاپ وتىر.
يزرايلدە كوروناۆيرۋس ءتولقۇجاتتارىن جويۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. اقپان ايىنىڭ باسىندا يزرايل ۇكىمەتى كوروناۆيرۋس اۋرۋىنىڭ تومەندەۋى اياسىندا كوپتەگەن كارانتيندىك شەكتەۋلەردىڭ جويىلۋىن قولدادى. يزرايلدە كارانتين شەكتەۋلەرىنىڭ كوپشىلىگى جويىلدى. ەندى ەل 1 - ناۋرىزدان باستاپ COVID- ءتولقۇجاتتارىن قولدانۋدى توقتاتادى.
الەم ەلدەرىندە ۆاكسينالاۋ قالاي ءجۇرىپ جاتىر
«Our world in data» زەرتتەۋ ۇيىمىنىڭ دەرەگىنشە، بۇگىندە الەم حالقىنىڭ % 61,9- ى COVID-19 ۆاكسيناسىنىڭ كەم دەگەندە ءبىر دوزاسىن الدى. ال دۇنيەجۇزى بويىنشا 10,42 ميلليارد دوزا قولدانىلعان. قازىرگى تاڭدا كۇنىنە 30,92 ميلليون دوزا ەگىلەدى. تابىسى تومەن ەلدەردەگى ادامداردىڭ تەك % 10,6- ى عانا كەم دەگەندە ءبىر دوزانى قابىلداعان.
تومەندەگى دياگراممادا الەم بويىنشا ۆاكسينانىڭ تەك ءبىرىنشى دوزاسىن العاندار مەن تولىقتاي ۆاكسيناتسيالانعان مەملەكەتتەردىڭ دەرەكتەرى پايىزبەن كورسەتىلگەن. دياگرامماعا كوز سالساق، الەم بويىنشا تولىقتاي ۆاكسينا العان ەلدەردىڭ العاشقى ۇشتىگىندە اراب امىرلىگى، پورتۋگاليا جانە كۋبا مەملەكەتتەرى تۇر. اراب امىرلىگىندە حالىقتىڭ % 99- ى ۆاكسينانىڭ العاشقى دوزاسىن السا، پورتۋگاليادا -% 95- ى، كۋبادا حالىقتىڭ % 94- ىنا ءبىرىنشى دوزاسى ەگىلگەن.
ال حالقىنىڭ ەڭ از بولىگى ۆاكسينا العان ەلدەر قاتارىنا افريكا ەلدەرى، اتاپ ايتساق ەگيپەت، ەفيوپيا جانە نيگەريا كىرەدى. سونداي- اق جوعارىداعى كەستەدە COVID-19-عا قارسى كۇندەلىكتى ەگىلەتىن ۆاكسينا دوزاسىنىڭ كورسەتكىشى بەرىلگەن. دياگراممادان كۇنىنە ۆاكسينانىڭ ەڭ كوپ دوزاسى سالىناتىن ەلدەر ءتىزىمىن كورۋگە بولادى. العاشقى ۇشتىكتە ءۇندىستان، ا ق ش جانە يندونەزيا مەملەكەتتەرى تۇر.
ۆەنەرا جولامان قىزى
