ساحارا ءشولى جاسىل جەلەككە اينالادى

جاھاندىق فورۋمنىڭ ەكىنشى كۇنىندە الەم كوشباسشىلارى كليماتتىق وزگەرىستەرگە قارسى كۇرەستە دامۋشى ەلدەردى قارجىلاندىرۋ بويىنشا ورتاق كەلىسىمگە كەلدى. الەمدەگى ورماننىڭ 85 پروتسەنتىن يەلەنەتىن جۇزدەن اسا ەل 2030 -جىلعا قاراي اعاشتاردى وتاۋدى توقتاتادى.

گلازگوداعى سامميتتە الەم كوشباسشىلارى وسىنداي كەلىسىمگە كەلدى. ودان بولەك القالى جيىن قاتىسۋشىلارى 20 ميلليارد دوللار بولۋگە كەلىستى. قارجى وسى كۇنگە دەيىن بۇلىنگەن القاپتاردى قالپىنا كەلتىرىپ، ورمان ورتىمەن كۇرەسكە جۇمسالادى. ءتيىستى دەكلاراتسياعا قول قويعان ەلدەر قاتارىندا برازيليا، كانادا، رەسەي، قىتاي مەن ا ق ش بار.

بوريس دجونسون، ۇلى بريتانيا پرەمەر- ءمينيسترى:

- كەلىسسوزدەر ءالى ەكى اپتا بويى ەگجەي- تەگجەيلى تالقىلانادى. ءبىز نەگىزسىز ۇمىتتەن ادا بولۋىمىز كەرەك. جۇمىس ءبىتتى دەپ ارقانى كەڭگە سالاتىن ۋاقىت ءالى كەلگەن جوق ال افريكادا الەمدەگى ەڭ كوپ اعاش وتىرعىزىلادى. وسىلايشا ساحارا ءشولىن جاسىل جەلەككە اينالدىرۋ كوزدەلۋدە.

بۇگىندە وسى جوباعا قاجەت 19 ميلليارد دوللاردىڭ جارتىسى جينالعان. بۇل تۋرالى فرانسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون گلازگودا مالىمدەدى. جوباعا دۇنيەجۇزىلىك بانك پەن جەكە ادامدار دا اقشا بەرىپ جاتىر. اراسىندا «امازون» كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاعان دجەفف بەزوس بار. ول 1 ميلليارد دوللار اۋدارماق. جاسىل بەلدەۋدىڭ ۇزىندىعى 7800 شاقىرىمعا جەتىپ، 10 ەلدىڭ شەكاراسىن قامتيدى. 2030 -جىلعا دەيىن ەگىلگەن تالدار 100 ميلليون گەكتار اۋماقتى قالپىنا كەلتىرۋى كەرەك.

ەممانۋەل ماكرون، فرانسيا پرەزيدەنتى:

- 10 ايدا قىرۋار ءىس جاسالدى. الداعى ايلارداعى جۇمىس تا قىزۋ بولماق. بۇل كليمات داعدارىسىنا عانا ەمەس، سونداي- اق كەدەيلىك جانە لاڭكەستىككە دە قارسى باعىتتالعان ۇلكەن قارەكەت. جاسىل بەلدەۋدىڭ ءمان- ماعىناسى قۇر اعاش وتىرعىزعاننان دا تەرەڭدە جاتىر.

سونىمەن قاتار ونداعان مەملەكەت باسشىسى اۋانى لاستايتىن مەتاننىڭ تارالۋىن 2030 -جىلعا قاراي 30 پروتسەنتكە ازايتۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. مەتان - كليماتتىڭ وزگەرۋىنە اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. ا ق ش- تىڭ مۇناي- گاز سالاسى ونى 75 پروتسەنتكە كەمىتۋدى جوسپارلاپ وتىر.

دجو بايدەن، ا ق ش پرەزيدەنتى:

- ءبىز بۇل مىندەتتەمە تۋرالى ب ۇ ۇ- نىڭ باس اسسامبلەياسىندا قىركۇيەك ايىندا ايتقان ەدىك. ول كەزدە كەلىسىمگە قول قويعان ەلدەردىڭ سانى 9 بولاتىن. قازىر ولار 100-گە جەتىپ وتىر.

كليماتتىق وزگەرىستەرمەن كۇرەسۋگە الداعى بەس جىل بويى جاپونيا قوسىمشا 10 ميلليارد دوللار ءبولىپ وتىرماق. ياعني ەكونوميكاسى دامىعان مەملەكەتتەر بىرنەشە جىلعا جوسپارلانعان 100 ميلليارد دوللار جيناۋ مەجەسىن ءبىر جىل بۇرىن ەرتە ورىندايدى. بۇدان بولەك 40-تان استام مەملەكەت باسشىسى الەم بويىنشا تازا تەحنولوگيالاردى قارجىلاندىرۋدى ۇيعارىپ وتىر.

اۆتورلارى: ەرنات مەلس ۇلى، عالىمجان قارامان ۇلى