اتىراۋلىقتارعا قۇمنان قاۋىپ ءتونىپ تۇر

جەرگىلىكتى بيلىك عالىمداردىڭ كەڭەسىمەن جاپپاي سەكسەۋىل ەگۋدى قولعا الدى. باستاما جامان ەمەس. وسىدان ءتورت- بەس جىل وتىرعىزىلعان وسكىندەر بوي الىپ، قۇم كوشكىنىنە كادىمگىدەي قامساۋ بولا باستاعان. قازىر ەكى اۋىلدى قورشاي 16 گەكتار جەرگە 3 مىڭ ءتۇپ سەكسەۋىل وتىرعىزىلىپ جاتىر. ءبىراق جاپپاي كوشكەن قۇمدى توقتاتۋ ءۇشىن پارمەندى ءىس، اۋقىمدى امال قاجەت. بۇل اۋىلدىڭ تۇرعىندارى قىسى- جازى ەسىك- تەرەزەلەرىن اشا المايدى. سەبەبى جىلدىڭ 7-8-ايىندا ۇدايى سوعاتىن قۇم داۋىلى ولار ءۇشىن ۇيرەنشىكتى جاعداي بولاتىن. دەگەنمەن سوڭعى جىلدارى قىس قارسىز، جاز جاڭبىرسىز بولىپ، قۇم كوشكىنىن كۇشەيتىپ جىبەرگەن.

عاليا ورازوۆا، زينەدەن اۋىلىنىڭ تۇرعىنى:

- توپىراق دەگەن بوراپ، جامان بولادى، جۋعان كيىمدەردى جايا المايمىز. بالالار دا ويناي المايدى. شەكارالىق ايماقتاعى تەمىرجول ستانساسىن قۇمنان قورعاۋ ماقساتىندا ءتۇرلى جوبالار قولعا الىندى. الدىمەن قۇمعا قامىستان توقىپ توسقاۋىل قويىلدى. ءتىپتى، قىزىل قۇمعا قارا ماي شاشىپ، قاتىرىپ تا كوردى. ءبىراق ناتيجە شىقپادى. ەندىگى امال: قۇم توسكەيىندە كوگەرىشتەردى كوبەيتۋ.

سالاۋات مەڭدىعازيەۆ، يساتاي ستانساسىنىڭ تۇرعىنى:

- قازىرگى تۇرعان جەرىمىز - اۋىلدىڭ شىعىس جاق بەتى، جالاڭاش. مىنا جاعىنا ەگىلگەن. انا بويلارعا، مىنا شاعىلداردىڭ ۇستىنە ەگۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. 10-15 -جىلدان بەرى قۇرعاقشىلىق. جاڭبىر از، قار تۇسپەيدى. ونىڭ دا اسەرى بار. كاسپيي تەڭىزىنىڭ شەگىنە باستاعانىنا بيىل 10 جىلدان استى. بۇگىندە قۇرعاپ قالعان تەڭىز تابانىنان كوتەرىلگەن توپىراق كۇنى- ءتۇنى كوز اشتىرماس قۇمدى داۋىلعا اينالعان.

اسلان عۇباش، اۋىل اكىمى:

- وزدەرىڭىزگە ءمالىم، ءبىر جاعى «نارىن» قۇمى كەلىپ تۇر. ەكىنشى جاعىنان، قازىر تەڭىزدىڭ جاعاسىنداعى ەلدى مەكەن تەڭىزدىڭ ءارى قاراي الشاقتاپ كەتۋىنە بايلانىستى ودان دا توپىراقتار كەلۋدە. سوندىقتان كانالداردى، سوسىن اۋىلداردى توپىراق باسىپ قالماۋى ءۇشىن سەكسەۋىل ەگۋگە سۇرانىس بەرگەن بولاتىنبىز. سونىڭ اياسىندا وسىنداي جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتىر.

سەكسەۋىل- قۇمدى شاعىلعا بەيىم وسىمدىك. وعان العاشقى 6 ايدا تىرلىك ءنارىن جەتكىلىكتى بەرسە، ءارى قاراي بوي الىپ كەتەدى. ءبىر قيىنى، ول اتىراۋ توپىراعىندا وسپەيدى. اۋدان تاپسىرىسىن ۇتىپ العان مەردىگەرلەر ونى اقتوبە وبلىسىنان ارنايى الدىرىپ وتىرعىزۋدا.

ەگەر مۇنايلى وڭىردەگى قۇرمانعازى اۋدانىنا قاراستى ءۇشتاعان اۋىلى مەن قىزىلقوعا، يساتاي اۋداندارىنداعى قۇم كوشكىنىنە قاتىستى پروبلەمالاردى ەسكەرسەك، سەكسەۋىلدى جەرگىلىكتى جەردە كوبەيتۋدى قولعا الۋ كەرەك سەكىلدى.

www.24.kz