ماجىلىستە جاس وتباسىلاردى باسپانامەن قامتۋدىڭ جاڭا تەتىگى ۇسىنىلدى

نۇر- سۇلتان. قازاقپارات - ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا دەپۋتات ەرلىك ءومىرعالي جاس وتباسىلاردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ۇسىنىسىن جاريالادى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

«حالىقتىڭ الەۋمەتتىك توپتارىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ۇكىمەت بىرنەشە باعىتتار بويىنشا تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋدا. وسى ورايدا «اق جول» فراكسياسى جاس وتباسىلاردى قولداۋ مەن بالا تۋۋدى ىنتالاندىرۋدى اسا ماڭىزدى دەپ سانايدى. قازىرگى حالىق تىعىزدىعى ءبىر شارشى شاقىرىمعا 6-7 ادامنان كەلەدى، دەموگرافيا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن اۋماقتىق تۇتاستىقتا ماڭىزدىلىققا يە. بۇدان باسقا، كەيبىر باعالاۋلار بويىنشا، اۋماق رەسۋرستارىنىڭ تولىققاندى جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قازاقستاننىڭ شامامەن 60 ميلليون حالقى بولۋى قاجەت. ەگەر دە (1920-30 -جىلدارداعى) وتكەن عاسىرداعى اشارشىلىق جىلدارىندا قازاقتاردىڭ % 70- ى قازا تاپپاعاندا، بىزدە حالىق سانى وسى شامادا بولار ەدى. مەملەكەتتىك باعدارلامالار بۇل ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعىن باعالامايدى دەپ سانايمىز»، - دەدى ەرلىك ءومىرعالي «اق جول» فراكسياسىنىڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىن ۆيتسە- پرەمەر رومان سكلياردىڭ اتىنا جولداي وتىرىپ.

ونىڭ ايتۋىنشا، 2020-2025 -جىلدارعا ارنالعان «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي- كوممۋنالدىق دامۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ءبىراق ول اكىمدىكتەردە كەزەكتە تۇرعاندارعا عانا قولدانىلادى.

«وتباسىن جاڭادان قۇرعان، قول- اياعى ساۋ، ءبىراق ءالى ءوز باسپاناسىنا قاراجات جيناپ ۇلگەرمەگەن جاستار نە ىستەۋى كەرەك؟ ولار قاشان بالالى بولادى؟ كوپبالالى وتباسىلار قايدان پايدا بولسىن؟ قازىرگى جاعدايدا ۇكىمەت قولداماسا نەمەسە جاعدايى بار اتا- انالارى بولماسا، جاس وتباسىلاردا پاتەر الۋعا مۇمكىنشىلىگى جوق. ولار پاتەرگە اقشا جيناپ بولعاندا جاستارى 40-تان اسىپ قالادى، بۇل جاستا كوپ بالا تۋا المايسىڭ. وسى ۋاقىتقا دەيىن گەنەتيكا دا ناشارلادى. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا، ەرلەر مەن ايەلدەردىڭ ۇشتەن ءبىرى 40 جاستان كەيىن جانە ودان دا ەرتەرەك بەدەۋلىككە ۇشىرايدى»، - دەپ توقتالدى دەپۋتات.

«تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا قابىلدانعان 7-20-25 باعدارلاماسى جاس وتباسىلارعا بەلگىلى ءبىر قولداۋ كورسەتتى. وسى باعدارلاما تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن ىسكە اسىرۋ جانە وسى سەكتورعا جەكە ينۆەستيتسيالاردى تارتۋعا سەرپىن بەردى. ءبىراق جاقىندا عانا وسى جانە باسقا باعدارلامالاردى توقتاتۋ تۋرالى ايتىلدى، بۇل حابار وتە تۇسىنىكسىز رەاكسياعا نەگىز بولدى. وسىعان بايلانىستى، «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى جاس وتباسىلار ءۇشىن ءار بالا تۋعان كەزدە 25 پايىز مولشەرىندە يپوتەكالىق كرەديتتەر بويىنشا پايىزدىق مولشەرلەمەلەردى سۋبسيديالاۋدى ەنگىزۋ تۋرالى 2013 -جىلدا ايتىلعان ۇسىنىسىنا قايتا ورالادى. پايىزدىق مولشەرلەمەلەردى سۋبسيديالاۋ بيزنەستى كرەديتتەۋ كەزىندە مەملەكەتتىك جانە جەكە مۇددەلەردى ۇشتاستىرۋ قۇرالى رەتىندە ءوزىن جاقسى جاعىنان كورسەتتى. بۇل تابىستى تاجىريبەنى الەۋمەتتىك باعدارلامالارعا دا تاراتۋ كەرەك دەپ سانايمىز. سوندا ەكى بالاسى بار وتباسى مولشەرلەمەنىڭ جارتىسىن تولەيدى، ال ۇلكەن وتباسى، كۇتىلگەندەي پايىزسىز باسپانا الادى. بۇل قادام جاس وتباسىلاردى بىردەن بالالى بولۋعا ىنتالاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، ال ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر يپوتەكانى بەلسەندى تۇردە كرەديتتەۋگە مۇمكىندىك الادى»، - دەدى ەرلىك ءومىرعالي.

ونىڭ پايىمىنشا، ەگەر سۋبسيديالار مۇمكىن بولسا، جاس وتباسىلار ەڭ بولماعاندا ءبىرىنشى كەزەڭدە نەسيە تولەۋ ءۇشىن جۇمىس ىستەۋگە جانە اقشا تابۋعا تىرىسادى، سونداي- اق بالا تۋعان سايىن وتباسىلىق بيۋدجەتكە جۇكتەمە ازايادى. قازىرگى تاجىريبەنىڭ ورنىنا، ۇسىنىلىپ وتىرعان بۇل ءتاسىل تۇرعىن ۇيگە بولا اجىراسۋ جاعدايلارى ءورشىپ بارا جاتقان ساتتە وتباسى ينستيتۋتىن نىعايتادى.

اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ