قۇلەكە باتىردىڭ ۇرپاعى مۋزەيگە بىرنەشە قۇندى جادىگەردى تاپسىردى

پەتروپاۆل. قازاقپارات - سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا قۇلەكە باتىردىڭ ۇرپاعى اتادان بالاعا ميراس بولعان قۇندى جادىگەرلەر - باتىردىڭ نايزاسىنىڭ ۇشىن جانە تۇعىرىق پەن توماعانى، مەككەدەن اكەلىنگەن كونە ساندىقتى سىيعا تارتتى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

قۇلەكە باتىردىڭ كوزىندەي بولعان نايزانىڭ ۇشىن ونىڭ ۇرپاعى وسى كۇنگە دەيىن اتادان بالاعا ميراس ەتىپ بەرىپ كەلگەن ەكەن. ءۇش عاسىرعا جۋىق تاريحى بار جادىگەر جاقسى ساقتالعان. ونى باتىردىڭ التىنشى ۇرپاعى قوشان جانتىلەۋوۆتىڭ ۇلى مۇرات «ابىلاي حان رەزيدەنسياسى» مۋزەي كەشەنىنە سىيعا تارتتى.

«بۇل، ارينە، قۇندى جادىگەر. بۇل قارۋمەن باتىر جوڭعارلار مەن شۇرشىتتەرگە قارسى سوعىسقان دەيدى. بۇدان باسقا مۇرات جانتىلەۋوۆ توماعا مەن قۇس وتىرعىزاتىن تۇعىرىقتى جانە مەككەدەن اكەلىنگەن كونە ساندىقتى سىيعا تارتتى. جادىگەرلەردى زەرتتەپ، كورەرمەن نازارىنا ۇسىنامىز»، - دەيدى «ابىلاي حان رەزيدەنسياسى» مۋزەي كەشەنى تاريحي- عىلىمي زەرتتەۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى باۋىرجان ءجۇنىسوۆ.

قۇلەكە باتىر قىزىلجار ءوڭىرىنىڭ تۋماسى. اتاقتى شال اقىننىڭ اكەسى. ابىلايدىڭ ايتۋىمەن بالاسى شال اقىن قۇلەكە باتىردى تۇركىستانعا اپارىپ، قوجا احمەت ياسساۋيدىڭ جانىنا، ماۆزولەيگە جەرلەگەن ەكەن.

«ابىلايدىڭ قوس باتىرى - قۇلەكە مەن قۇلسارى. قۇلەكە جايىندا سوڭعى كەزدە ەپيستوليارلىق جازبا ارقىلى ءبىراز قۇندى مالىمەت تابىلىپ جاتىر. تانىمال زەرتتەۋشى، تاريحشى ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرى يرينا ەروفەيەۆا وسىنداي قۇجاتتار ارقىلى ونىڭ ناقتى قايتىس بولعان جىلىن انىقتادى. وسىلايشا ونىڭ تۋعان جىلىن دا بىلدىك. بۇعان دەيىن 1710 -جىلى دۇنيەگە كەلىپ، 1771 -جىلى قايتتى دەپ كەلدىك. دۇرىسى 1763 -جىلى قايتقان ەكەن. بۇل جايىندا ابىلايدىڭ رەسەيدىڭ سول كەزدەگى پاتشايىمى ەكاتەرينا II الەكسەيەۆناعا 1764 -جىلى جازعان حاتىنان بەلگىلى بولدى. وندا قازاق حانى يمپەراتور ايەلدى تاققا وتىرۋىمەن قۇتتىقتاپ، وعان تانىس ادامداردىڭ ىشىندە قۇلەكەنىڭ ءبىر جىل بۇرىن دۇنيەدەن وتكەنىن حابارلاعان. ياعني 1763 -جىلى. ال شال اقىن ءوز ولەڭدەرىندە اكەسى قۇلەكەنىڭ مۇشەل جاسقا كەلىپ قايتقانىن تالاي جازعان. سوندىقتان ول بارلىق اقپاراتتا كورسەتىلگەندەي 1710 -جىلى ەمەس، 1702 -جىلى دۇنيەگە كەلگەن»، - دەيدى باۋىرجان ءجۇنىسوۆ.

قۇلەكە باتىر ەلشى، ءارى مامىلەگەر بولعان. بىرنەشە شەت ءتىلىن جەتىك مەڭگەرگەن ءبىلىمدى، اسا كورنەكتى جاۋىنگەر. «1742 -جىلى ورىنبور قالاسىندا قازاقتىڭ 148 بي- باتىرى رەسەيگە ادال قىزمەت ەتۋگە انت بەرگەن. سولاردىڭ ىشىندە قۇلەكە باتىر دا بولعان. ول 35- بولىپ قول قويعان ەكەن. ونىمەن بىرگە قاراساي، بايان باتىرلار دا انت بەرگەن. ەلىمىزدىڭ سولتۇستىگىن جاۋدان قورعاعان. ەپيستوليارلىق جازبالاردا باتىردىڭ قول استىندا 3 مىڭنان ارتىق شاڭىراعى بولعان دەلىنگەن. رەسەي پاتشالارى ونىڭ قىزمەتىن جوعارى باعالاپ، جالاقى تولەپ تۇرعان»، - دەيدى مۋزەيدىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى.

اۆتور: اقەركە داۋرەنبەك قىزى