ارنايى رەپورتاج: ايگىلى بوزجىرا شاتقالى دا قوقىس مەكەنىنە اينالا ما - ۆيدەو

اقتاۋ. قازاقپارات - تابيعات ينسپەكتورلارى ماڭعىستاۋ وڭىرىندەگى جابايۇشقان قاۋمالى تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتارعا تولىپ بارا جاتقانىن ايتىپ دابىل قاعۋدا.

بۇعان سەبەپ جان-جاقتان ەسەپسىز اعىلىپ جاتقان كەلۋشىلەردىڭ كوپتىگى دەيدى قورىقشىلار. سوندىقتان بوزجىرانى تاماشالاپ كەلگەن تۋريستەرگە جاعداي جاساۋ سۇرالىپ وتىر.

قازاقپارات ءتىلشىسى بوزجىراعا ارنايى بارىپ قاۋمالدىڭ بۇگىنگى جاعدايىن كورىپ قايتتى.

ماڭعىستاۋدىڭ شالعايىندا ورنالاسقان بەينەۋ اۋدانىندا 3 جىلىجاي سالىنادى مامىر ايى باستالعالى «بوزجىرا» شاتقالىنا باراتىن تۋريستەر سانى ارتقان.

بۇگىندە شاتقالعا كۇنىنە ورتاشا ەسەپپەن 70-80 ادام كەلەدى ەكەن. ءساۋىر ايىنىڭ وزىندە 1070 ادام وسىندا تابيعاتتى تاماشالاپ، دەمالعان. ال سول كەلۋشىلەرگە جاعداي جاسالماعان. سەبەبى ساياحاتتاۋشىلار بەي- بەرەكەت قالدىرعان تۇرمىستىق قالدىقتار جەر- جەردە شاشىلىپ جاتىر.

«بوزجىرا» شاتقالى وبلىس ورتالىعى اقتاۋدان 300 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. الدىمەن جاڭاوزەنگە، سوسىن قىزىلساي اۋىلىنىڭ ىرگەسىمەن جۇرەسىز. ودان ءارى 20 شاقىرىمداي جولسىز جەر باستالادى. ءبىر كۇنگە جايلى جول تالعامايتىن كولىكپەن بارۋ اقىسى 80 مىڭ تەڭگەدەن باستالادى. بوزجىراعا كەلگەندە الىستان 1-2 كولىكتى كوزىم شالدى. بۇل قاراعاندىدان ارنايى كەلگەن تۋريستەر ەكەن. «قاراعاندى وبلىسىنان وتباسىمىزبەن كەلدىم. ءبارى تاماشا. ءبىر عانا كەمشىلىگى - دەمالاتىن ورىندا تاماق ىشكەندە قوقىس تاستايتىن جەر بولسا كەرەمەت بولۋشى ەدى. قوناقۇيلەر سالىنىپ جاتسا، ەندى تاعى كەلۋگە بولادى ەكەن»، - دەدى جانقانات ىرزىقباي.

مامىر ايى باستالعالى كەلۋشىلەر سانى 800 گە جۋىقتاعان. تۋريستەر شاتقالعا جازىق جەردەگى 10 نان استام دالا سۇرلەۋى ارقىلى جەتەدى. ال كەلۋىشىلەردىڭ تابيعاتتى ءبۇلدىرىپ، اڭ- قۇسىنا زيان كەلتىرمەۋىن « قىزىلساي» مەملەكەتتىك وڭىرلىك تابيعي پاركى» كوممۋنالدىق مەكەمەسىنىڭ ينسپەكتورلارى قاداعالايدى. مەكەمەدە 10-عا تارتا ينسپەكتور بار.

«جابايۇشقان» قاۋمالىن 2 ينسپەكتور ءبىر اپتادان كەزەكپەن باقىلايدى. الاتىن جالاقىسى 100 مىڭ تەڭگەدەي.

«ەندى بارىنشا ەسكەرتىپ جاتىرمىز. نۇسقاۋلىق بەرەمىز. بۇل جەردە وت جاعۋعا بولمايدى، قوقىس تاستاۋعا بولمايدى. ءبىراق تۋريستەردىڭ بارلىعىنا بىردەي باقىلاۋ قويا الماي وتىرمىز. تىركەلمەي، ءبىزدىڭ ىرقىمىزعا كونبەي كەلىپ تە جاتقان تۋريستەردىڭ قاتارى وتە كوپ. سونىڭ دالەلى - وسى قوقىس. جۇك كولىگى بار. سونىمەن اپتاسىنا 2 رەت جيناپ كەتەمىز»، - دەدى «قىزىلساي» مەملەكەتتىك وڭىرلىك تابيعي پاركى» ك م م قىزمەتكەرى ناۋرىز انەسوۆ.

ينسپەكتورلاردىڭ ايتۋىنشا، بوزجىرانىڭ ۇستىنەن جانە استىنان باراتىن ەكى سۇرلەۋدى باقىلاۋعا شاما جەتەدى. باسقا باعىتتاعى جولداردى قاداعالاۋ ءۇشىن جول تالعامايتىن كولىك تە، قىزمەتكەر دە تاپشى. ماسەلەنى شەشۋدىڭ ءبىر جولى - شاتقالعا جاقىن جەردەن تۋريستەردى قابىلداۋ ورتالىعىن سالىپ، جولدى اسفالتتاۋ - دەيدى ماماندار.

«وتكەندە كەلگەندە سوناۋ ەكى ازۋ ءتىس تۇرعان جەردىڭ باۋرايىنا ماشينانىڭ ورمەلەپ سالعان ءىزى جاتتى. «جابايى تۋريزم» دەگەنىمىز وسى. تۋريستەردى قابىلداۋ ءۇشىن الدىمەن جوعارىدان جول سالىنۋى كەرەك. بەكەت اتا جولىنان وسى پانوراماعا دەيىن نەبارى 10 شاقىرىم. ول جوبا جاسالىپ جاتىر. تومەن جوسالىعا قاراي تۇسەتىن 18 كيلومەتر جول تاعى بار. مىنە، وسىنى اسفالتتاۋ كەرەك. تۋريستەر ورتالىعىنا كەلىپ، كولىگىن تاستاپ، مىنا القاپقا تەك قانا ۆەلوسيپەدپەن، اتپەن، ءتىپتى كورەمىن دەسە اۋە شارىمەن كوتەرىلۋگە بولادى»، - دەدى ەكولوگ ورىنباسار توعجانوۆ.

جابايۇشقان تابيعي قاۋمالىنا ناۋرىزدان بەرى ءار ادام 291 تەڭگە تولەپ كىرەدى. سوڭعى ەكى ايدا كەلۋشىلەردىڭ سانى 2000 عا جۋىقتاعانىن ەسكەرسەك، جاز ايلارىندا بۇل جەرگە كەلۋشىلەردىڭ سانى 3-4 ەسەگە ارتادى دەگەن بولجام بار. الايدا تۋريستەر ءۇشىن مۇلدەم جاعداي جاسالماعان. بوزجىرا باسىندا نە دارەتحانا، نە جۋىناتىن ورىن جوق. جولدىڭ جوقتىعى تاعى ءبىر ماسەلە.

اۆتور: قاراكوز مارات