ەلوردانىڭ باس ارحيتەكتورى كىشى تالدىكولدىڭ قالاي وزگەرەتىنىن ايتتى

بۇل تۋرالى ساۋلەت، قالا قۇرىلىسى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلان ۇرانحايەۆ ايتتى. بۇل تۋرالى قازاقپارات اكىمدىككە سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.

«كىشى تالدىكول - كول ەمەس، سۋ جينايتىن ورىن. دەگەنمەن، ول ورىن جويىلمايدى. سۋ ايدىنى ساقتالادى. ەڭ كىشى تالدىكولدە قۇرىلىس جۇمىستارى بولمايدى. ال اينالاسى قالانىڭ ىقشام قۇرىلىسىنىڭ جوسپارىنا سايكەس اباتتاندىرىلادى. بۇل تۇرعىن ءۇي، الەۋمەتتىك نىساندار - مەكتەپتەر، بالاباقشالار جانە ت. ب. مىسالى، «زەلەنىي كۆارتال» ت ك ءوز ۋاقىتىندا باتپاقتىڭ ۇستىنە سالىنعان، «حان- شاتىر» س و و- دا، تۇران داڭعىلى دا ت. ب. سول سياقتى. دەگەنمەن، كىشى تالدىكولدىڭ سۋ ايدىنى ساقتالاتىنىن تاعى دا حابارلايمىز. بەلسەندىلەرمەن بىرنەشە رەت كەزدەسۋ وتكىزىلدى. جالعان اقپارات تاراتۋدىڭ قاجەتى جوق»، - دەدى ساۋلەت، قالا قۇرىلىسى جانە جەر قاتىناستارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرلان ۇرانحايەۆ.

نۇر- سۇلتان قالاسىنىڭ سانيتارلىق- ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى 2020 -جىلدىڭ تامىز ايىندا كىشى تالدىكول سۋىنا قوسىمشا ساراپتاما جۇرگىزدى. زەرتتەۋگە سايكەس تەمىردە شەكتى رۇقسات ەتىلگەن كونتسەنتراتسيانىڭ ارتۋى - 6,2 ەسە، حلوريدتەر - 9,3 ەسە، سۋلفاتتار - 1,1 ەسە، اممياك - 5 ەسە جانە ت. ب. سۋدىڭ ءتۇسى 2 ساناتقا جاتادى. وسىلايشا، بۇل ءتىرى ورگانيزمدەردىڭ ومىرىنە جارامسىز سۋ قويماسىنىڭ لاستانۋىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن كورسەتەدى.

تالدىكولدىڭ وزىندە (ۇلكەن تالدىكول) ەكولوگيالىق ينفراقۇرىلىمى بولادى. تالدىكول كولىنىڭ جانىندا جالپى اۋماعى 5700 گ ا قورىق جانە ورمان- ساياباق ايماعى بار ەلىمىزدەگى العاشقى تابيعي پارك سالىنادى.

«استانا گەن پلان» قىزمەتكەرلەرى قازاقستاننىڭ بيوالۋانتۇرلىلىگىن ساقتاۋ قاۋىمداستىعىمەن بىرلەسىپ، لوندون سۋلى- باتپاقتى القاپتار ورتالىعى، Rainham Marshes تابيعي پاركى، شەرۆۋد ورمانى، Minsmere Reserve قورىعى نەگىزىندە ۇلى بريتانياداعى ارىپتەستەرىمەن بىرگە تابيعي پاركتەردى جوبالاۋ مەن سالۋدىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسىن زەرتتەدى جانە قۇستار قوعامىنىڭ جەتەكشى ماماندارىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى.

قالالىق تابيعي پاركتى قۇرۋدىڭ جاراتىلىستانۋ- عىلىمي نەگىزدەمەسى - مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسى. ونىڭ اۋماعىندا بايقاۋ الاڭدارى، بولاشاق بيولوگتار، يحتيولوگتار، ورنيتولوگتار، ەكولوگتار ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارىن سالۋ جوسپارلانۋدا. بۇل تاريحي ماڭىزدى ورنيتولوگيالىق اۋماق ەكەندىگى بەكەر ەمەس. ماۋسىمدىق كوشى- قون كەزىندە كولدەردە جانە وعان جاقىن جەرلەردە قۇستاردىڭ 200-گە جۋىق ءتۇرىن كورۋگە بولادى.

وسىلايشا، قالا قىزىل كىتاپقا ەنگەن جانۋارلار مەن قۇستاردىڭ تابيعي ورتاسىن ساقتاۋعا مۇمكىندىك الادى.

مايبالىق كولىنىڭ ەكىنشى ەكوپاركى (اۋەجاي باعىتىنىڭ وڭتۇستىك- شىعىس جاعى) بۇدان دا تارتىمدى ورىن بولماق. اۋماقتىڭ جالپى اۋدانى - 400 گ ا، سۋ قويمالارى - شامامەن 120 گ ا. ساياباق كەشەنى ەرەكشە قورعالاتىن جاعالاۋ ايماقتارىن، بالىق اۋلاۋعا ارنالعان جاساندى سۋ قويمالارىن قۇرۋدى، قالانىڭ بىرەگەي ەكوجۇيەسىن قولداۋعا ارنالعان الاڭداردى، سونداي- اق ۆەلوجولدار، سەرۋەندەۋ ايماقتارى، سپورتتىڭ ءارتۇرلى تۇرلەرىمەن اينالىسۋعا ارنالعان الاڭدار جانە ت. ب. بولادى. ات كلۋبىن اشۋ جوسپارلانۋدا. بۇل ساياباقتىڭ اۋماعىن اتقا ءمىنىپ زەرتتەۋگە بولاتىندىعىن بىلدىرەدى.

مايبالىق كولىنىڭ اۋماعى وزىندىك قورىق ايماعى، ودان شىعاتىن ارنالاردى كورۋگە بولادى، ولار «ءتىرى ارتەريالار» رەتىندە بارلىق قالا تۇرعىندارىنىڭ كولگە قول جەتكىزۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. بولاشاقتا ورمان پاركى دامىپ كەلە جاتقان قالانىڭ جاسىل ورتالىعىنا اينالادى. بۇل ەلوردانىڭ جاسىل يدەياسىن جالعاستىرۋ ءۇشىن ماڭىزدى قادام.