ۆيرۋستىق اۋرۋلارعا قارسى انتيدەنەلەر قالاي ارەكەت ەتەدى - دارىگەر پىكىرى

حالىق كەيدە كارانتيندىك شەكتەۋ تالاپتارىن ساقتامايدى.

وسىعان بايلانىستى قاراعاندى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ جوكتورى اللەرگولوگ-يممۋنولوگ مەرۋەرت عازاليەۆا كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىنىڭ قانشالىقتى قاۋىپتى ەكەنىن، كوروناۆيرۋسقا قارسى يممۋنيتەتتىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن ءتۇسىندىردى، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.

- كوروناۆيرۋسقا انتيدەنەلەر قالاي جۇمىس ىستەيدى؟ بارلىق ناۋقاستاردىڭ انتيدەنەلەرى بىردەي بولا ما؟

- ەڭ الدىمەن انتيدەنەنىڭ نە ەكەنىن جانە ولاردىڭ يممۋنيتەت ءۇشىن قانداي ءرول اتقاراتىنىن ايتايىق. انتيدەنەلەر - كەز كەلگەن ينفەكسيانىڭ ەنۋىنە جاۋاپ رەتىندە يممۋنيتەت جاساپ شىعاراتىن اقۋىزدار. انتيدەنەلەر بوگدە بولىكتەردى يممۋندىق جاسۋشالاردىڭ باسقا تۇرلەرى وڭاي تانىپ، جويا الاتىنداي ەتىپ «بەلگىلەيدى». كەز-كەلگەن ينفەكسيالىق پروتسەسس، ونىڭ ىشىندە كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىندا انتيدەنەلەردىڭ ەكى ءتۇرى شىعارىلادى - م (IgM) جانە G (IgG) يممۋنوگلوبۋليندەرى. يممۋنوگلوبۋليننىڭ (م) (IgM) كونسەنتراتسياسى ينفەكسيانىڭ باسىندا تەز ءوسىپ، اۋرۋدىڭ 4-5-كۇنىندە شارىقتاۋ شەگىنە جەتەدى، سودان كەيىن بىرتىندەپ تومەندەپ، اۋرۋدان ايىعۋ كەزىندە جوعالادى. قابىنۋدان كەيىن، ۆيرۋسپەن العاشقى بايلانىسقان ساتتەن 14-28 كۇن وتكەن سوڭ IgM ورنىنا IgG انتيدەنەلەرى پايدا بولادى. ولار اعزادا ۇزاق ۋاقىت (ونداعان جىلدار) ساقتالادى. اعزاداعى انتيدەنەلەر تيترلەرىنە كەلسەك، مۇنىڭ ءبارى ۆيرۋستىق جۇكتەمەگە بايلانىستى، ياعني ناۋقاس ۆيرۋستىڭ قانداي دوزاسىن جۇقتىرعانى، ىلەسپە اۋرۋلاردىڭ بولۋى جانە ناۋقاستىڭ جاسى ماڭىزدى بولماق.

- كوروناۆيرۋسقا يممۋنيتەت جونىندە نە ايتاسىز؟ بۇل يممۋنيتەت قالاي قالىپتاسادى؟

- قازىرگى ۋاقىتتا عالىمدار ءومىر بويىنا يممۋنيتەت قالىپتاسپايدى دەگەن پىكىردە، ويتكەنى ۆيرۋس ۇنەمى مۋتاتسيالانىپ وتىرادى. ءبىز كەلتىرەتىن مالىمەتتەر دە كۇن سايىن جاڭارۋدا، بىرنەشە جىلعا سوزىلاتىن ۇزاق عىلىمي زەرتتەۋلەر ءجۇرىپ جاتىر. كەز كەلگەن ۆيرۋستىڭ ەنۋىنە قارسى يممۋنيتەتتىڭ ءۇش ءتۇرى پايدا بولادى: قىسقا مەرزىمدى، ۇزاق مەرزىمدى جانە ءومىر بويى. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي، قىسقا مەرزىمدى يممۋنيتەتكە اۋرۋدىڭ 4-5 كۇنىندە پايدا بولاتىن جانە ساۋىعۋ كەزىندە جوعالىپ كەتەتىن م يممۋنوگلوبۋليندەرى جاۋاپ بەرەدى. G ساناتىنداعى يممۋنوگلوبۋليندەر ۇزاقمەرزىمدى يممۋنيتەتكە جاۋاپ بەرەدى، ال كوروناۆيرۋس ينفەكسياسىنا تۇراقسىز بولىپ وتىر.

- اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ادامدار ءتۇرلى ەم- دومعا كىرىستى، ەمدىك سۋسىندار، پياز، سارىمساق ناعىز سۇرانىستا. ۆيرۋستىق اۋرۋلارعا شالدىقپاۋ ءۇشىن حالىققا قانداي كەڭەس بەرەسىز؟

- ءجىتى رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكسيانىڭ بەلگىلەرى بايقالسا، دەرەۋ ۋچاسكەلىك دارىگەرگە حابارلاۋ قاجەت. ال جالپى ۆيرۋستىق ينفەكسيانىڭ الدىن الۋ جولدارى وتە وڭاي: جەكە گيگيەنانى ساقتاۋ، قولدى ءجيى جۋۋ، قول الىسۋدان اۋلاق بولۋ، بەتتى لاس قولمەن ۇستاماۋ، ماسكا تاعۋ، الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاۋ، مۇمكىندىگىنشە ادام كوپ جينالاتىن ءىس- شارالارعا بارماۋ، ءۇي- جايلاردى مۇقيات تازالاۋ جانە جەلدەتۋ. مەنىڭ ويىمشا، كۇزدە يممۋنيتەتتى نىعايتۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى مولشەردە مينەرالدارى مەن دارۋمەندەرى بار ونىمدەردى قوسۋ وتە ماڭىزدى. ال الكوگولمەن نەمەسە سۋتەگى اسقىن توتىعىمەن تاماقتى شايۋ سىندى ادەتتەن تىس شارالار كۇيىككە اكەپ سوعۋى مۇمكىن جانە شىرىشتى قاباتتىڭ قورعانىس دەڭگەيىن تومەندەتەدى. ماۋسىمدىق اۋرۋلار كەزىندە يممۋنيتەتتى قولداۋ ءۇشىن دۇرىس تاماقتانىپ، سپورتپەن اينالىسىپ، 8 ساعات ۇيىقتاپ، دارۋمەندەر ءىشۋ كەرەك. ۆيتاميندەر ءبىزدىڭ ومىرىمىزدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. ماسەلەن، س دارۋمەنى - انتيوكسيدانت جانە قان تامىرلارىن نىعايتادى. سەلەن - انتيوكسيدانتتىق جۇيەنىڭ ەلەمەنتى، ادام اعزاسىن قورعايدى جانە يممۋنومودۋلياتسيالىق اسەرى بار. مىرىش - يممۋنيتەتتى رەتتەۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى، سوندىقتان ونىڭ اعزاعا اسەرى COVID-19 الدىن- الۋ تۇرعىسىنان كوپتەگەن زەرتتەۋلەردە قاراستىرىلادى.

اۆتور: ايجان سەرىكجان قىزى