باي ەلدەر كەدەي مەملەكەتتەرگە ۆاكتسينا قالدىرماۋى مۇمكىن

كلينيكالىق سىناقتىڭ ءۇشىنشى كەزەڭى بويىنشا جاسالعان الدىن الا قورىتىندى وسىنداي. بەلگىلى بولعانى، سىناققا 30 مىڭ ەرىكتى قاتىسقان.

ستيۆەن حوگە، Moderna كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى:

- بۇل وتە ماڭىزدى كەزەڭ. كلينيكالىق سىناقتان وتكىزۋدىڭ ءۇشىنشى ساتىسىنىڭ الدىن الا ناتيجەلەرى كوڭىل كونشىتەرلىك. ەگەر ازىق- تۇلىك ونىمدەرى مەن ءدارى- دارمەك ساپاسىنا قاتىستى سانيتارلىق باقىلاۋ باسقارماسى رۇقسات بەرسە، جىل سوڭىنا دەيىن 20 ميلليون دوزا ءوندىرىپ ۇلگەرەمىز. ال كەلەسى جىلى 500 ميلليوننان ءبىر ميلليارد دوزاعا دەيىن جاساپ شىعارا الامىز. ونىڭ ءبىر بولىگى ەۋرووداققا جىبەرىلۋى مۇمكىن. سەبەبى قازىر ەۋرووداق وسى ۆاكتسينانى ساتىپ الۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر.

جالپى بريۋسسەل بۇگىنگە دەيىن ۆاكتسينا ساتىپ الۋ بويىنشا ءتۇرلى كومپانيالارمەن بەس كەلىسىم- شارت جاساسقان. ماسەلەن، كەشە نەمىس كونتسەرنى CureVac-پەن ۋاعدالاستىق ورناعانى جاريالاندى. ول بويىنشا كارى قۇرلىق ەلدەرى 400 ميلليوننان استام دوزا ساتىپ الۋعا تاپسىرىس بەرىپتى.

ۋرسۋلا فون دەر ليايەن، ەۋروكوميسسيا ءتورايىمى:

- قازىر مودەرنا كومپانياسىمەن التىنشى ۆاكتسينا جونىندە جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. الدىن الا كەلىسسوزدەردى اياقتادىق. كوپ ۇزاماي تولىققاندى كەلىسىم- شارت جاساسامىز دەپ ۇمىتتەنەمىن. ءدال قازىر ناقتى قانداي ۆاكتسينا قاۋىپسىز ءارى ءتيىمدى بولاتىنىن بىلمەيمىز. ول ەۋروپالىق مەديتسينالىق اگەنتتىكتىڭ جاساعان قورىتىندىسىنان كەيىن عانا بەلگىلى بولادى. سوندىقتان بىزگە ءارتۇرلى تەحنولوگيالار نەگىزىندە جاسالعان ۆاكتسينالار قاجەت.

ءبىراق بۇل جاڭالىق كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىقپاي وتىر. قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ ايتۋىنشا، باي مەملەكەتتەر ميلليونداعان دوزانى ساتىپ الۋ ارقىلى كەدەي ەلدەرگە تۇك قالدىرمايدى. الايدا بريۋسسەلدەگىلەر بۇل ماسەلەدە دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىمەن تىعىز بايلانىستا ەكەندەرىن ايتىپ، جاڭا ءدارىنىڭ كەدەي ەلدەرگە دە تاراتىلۋ جاعى قاراستىرىلعان جەتكىزدى. مودەرنا ازىرلەگەن ۆاكتسينا راسىمەن دە ءتيىمدى بولسا كەرەك. ونى ەۋرووداقتان بولەك ۇلىبريتانيا دا ساتىپ الۋعا اسىق. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا، كورولدىك ءتىپتى 5 ميلليون دوزاعا تاپسىرىپ بەرىپ تە قويعان. حالىقتىڭ قامىن ويلاعان بۇل ەل فايزەرمەن دە كەلىسىمگە كەلگەن كورىنەدى. سەبەبى بۇل كومپانيا كوروناۆيرۋسكە قارسى ۆاكتسينا جاساۋ ىسىندە وزگەلەردەن كوش ىلگەرى كەلەدى.

قازىر بۇل مەكەمە امەريكانىڭ 4 شتاتىنا ۆاكتسينا جەتكىزۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. ماماندار مۇندا اسا سۋىق جەردە ساقتاۋدى تالاپ ەتەتىن ۆاكتسينانى تاراتۋ ماسەلەسىن شەشپەك.

مەتت حەنكوك، دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى:

- ءبىز «پفايزەر» كومپانياسىمەن تىعىز بايلانىستامىز. ۆاكتسينا دايىن بولعان ۋاقىتتا ونى بىردەن قولدانۋعا ءازىرمىز. ەگەر ونىڭ ءقاۋىپسىز ەكەنى راستالسا، روجدەستۆوعا دەيىن دە پايدالانىپ قالۋىمىز مۇمكىن.

بريتاندىق ونىمگە توقتالار بولساق، Johnson ءاند Johnson كومپانياسى ازىرلەپ جاتقان ۆاكتسينا 16-قاراشادان باستاپ كلينيكالىق سىناقتىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنە كوشەدى. وعان باستاپقىدا 6 مىڭ بريتاندىق قاتىسادى. كەيىن زەرتتەۋ جۇمىستارى 5 ەلدىڭ اۋماعىنا تارالىپ، وعان باس- اياعى 30 مىڭ ەرىكتى تارتىلادى دەگەن جوسپار بار. سىناق ءساتتى اياقتالىپ، تىركەۋدەن وتسە، بۇل كومپانيا جىلىنا 1 ميلليارد دوزا شىعارۋدى قولعا الماق. كوروناۆيرۋسكە قارسى ۆاكتسينا ىندەتتىڭ تارالۋىن باقىلاۋعا الۋعا مۇمكىندىك بەرگەنىمەن، بۇل «كوۆيد-19» - دى جەڭۋ جولىنداعى جالعىز شارا ەمەس. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ باسشىسى تەدروس گەيبريەسۋس وسىلاي دەپ مالىمدەدى. ايتۋىنشا، قاۋىپتى دەرتكە قارسى ەكپە دايىن بولعان كۇننىڭ وزىندە تەستىلەۋ، ناۋقاستاردى انىقتاۋ جانە وقشاۋلاۋ سىندى شارالاردى جالعاستىرۋ قاجەت. بۇل دەنساۋلىق سالاسىنا تۇسەتىن اۋىرتپالىقتى جەڭىلدەتىپ، ءولىم- ءجىتىمدى ازايتادى.

تەدروس ادحانوم گەبرەيەسۋس، د د س ۇ باس ديرەكتورى:

- قازىر كوروناۆيرۋسكە قارسى ۆاكتسيناعا قاتىستى جاقسى جاڭالىقتار پايدا بولا باستادى. ءبىراق ءبىز ساقتىقتى ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. ارقانى كەڭگە سالۋعا بولمايدى. سەبەبى الەم ەلدەرىندەگى، اسىرەسە ەۋروپا مەن امەريكاداعى ىندەتكە بايلانىستى جاعداي قاتتى الاڭداتادى. قالاي بولعاندا دا ۆاكتسينا تابىلدى دەگەن جاڭالىق نارىققا ايتارلىقتاي اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز.

ساراپشىلاردىڭ دا ءسوزى وسىعان سايادى. ايتۋلارىنشا، جاڭا ءدارىنىڭ جاپپاي تارالۋىنىڭ ارقاسىندا الەمدە ساۋدا- ساتتىق بىرتىندەپ قالپىنا كەلىپ، ويسىراي زيان شەككەن ەكونوميكا جاندانا تۇسەدى. بۇدان بولەك الداعى جىلى دوللار باعامى 20 پروتسەنتكە تومەندەپ كەتۋى مۇمكىن ەكەن.
www.24.kz