پوليار شۇعىلاسىنان قانداي دىبىس شىعادى؟
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - سولتۇستىك پوليار شۇعىلاسى - بىزگە ءمالىم ەڭ جارقىن تابيعات قۇبىلىستارىنىڭ ءبىرى. پوليار شۇعىلاسى العاش رەت 30 مىڭ جاستاعى كروماننون ۇڭگىرلەرىندەگى سۋرەتتەردە بەينەلەنگەن.
بۇل تۋرالى دەرەكتەر ءبىزدىڭ زامانىمىزدان بۇرىنعى 2600 -جىلعى كونە قىتاي جازبالارىندا كەزدەسەدى.
كوكتەگى جاسىل، قىزعىلت، كۇلگىن، كوك تۇستەر تولقىنىنىڭ رەتسىز قوزعالىسى - «پوليار شۇعىلا» دەپ اتالادى. عىلىم دامىماعان كەزدە بۇل جاعدايدى ادامدار تىلسىم كۇشپەن بايلانىستىرىپ، جەراستى الەمىنىڭ تىرىلەرگە جولداۋى، تابيعاتتىڭ ادامزاتقا ەپيدەميالار مەن سوعىستارعا دەيىن بەرگەن ەسكەرتۋى دەپ ءبىلدى.
ءبىراق پوليار شۇعىلاسى - بۇل تابيعات كۇشتەرىنىڭ بەلگىلى ءبىر ارەكەتتەرى نەگىزىندە پايدا بولاتىن جاڭبىر، تۇمان، قار سياقتى تابيعي قۇبىلىستاردىڭ ءبىرى ەكەنىن قازىر ءبارى دە بىلەدى.
پوليار شۇعىلاسى قالاي پايدا بولادى؟
كۇننەن شىققان پلازما (بوس ەلەكتروندار مەن پروتوندار) جەردىڭ ماگنيتوسفەراسىنا تۇسكەندە، ولار ماگنيتتىك دوعالار بويىمەن جەر پوليۋستەرىنە قاراي قوزعالادى. پوليۋستەردەگى ماگنيتتىك دوعالار اتموسفەراعا وتە جاقىن بولعاندىقتان كۇن بولشەكتەرى اتموسفەراداعى وتتەگى، ازوت جانە باسقا گازدارعا سوقتىعادى. سوقتىعۋ سالدارىنان گاز اتومدارىنان جارىق تۇرىندە كوپ ەنەرگيا شىعارىلادى. وسىنىڭ سالدارىنان شۇعىلا دەيتىن تابيعاتتىڭ عاجاپ قۇبىلىسى پايدا بولادى.
شىندىعىندا، جارىق تەك سولتۇستىكتە عانا ەمەس، وڭتۇستىك پوليۋستە دە بايقالادى. سوندىقتان قۇبىلىستى سولتۇستىك شۇعىلاسى عانا ەمەس، پوليار شۇعىلاسى دەپ اتاعان دۇرىس بولار ەدى. كۇن نۇرى نەعۇرلىم كۇشتى بولسا، شۇعىلا دا سوعۇرلىم ۇلكەن بولادى.
ونى قاي جەردەن كورۋگە بولادى؟
پوليار شۇعىلاسىنىڭ قاشان پايدا بولاتىنىن ناقتى بولجاۋ قيىن، سەبەبى بۇل كۇن بەلسەندىلىگىنە بايلانىستى.
عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنشە، كۇزدەگى جانە كوكتەمدەگى كۇن مەن ءتۇننىڭ تەڭەلەتىن 21 - قىركۇيەك پەن 21 -ناۋرىز - سولتۇستىك شۇعىلانىڭ بايقالاتىن مەزگىل. جىلدىڭ وسى ۋاقىتىندا كۇن سولتۇستىك ەندىككە ەرتە باتادى.
سولتۇستىك ەندىك بويىنشا 67-70 گرادۋستا ياعني، الياسكادان سكانديناۆيا تۇبەگىنە دەيىنگى ايماقتا پوليار شۇعىلاسى ايقىن كورىنەدى. فينليانديا - سولتۇستىك پوليار شۇعىلاسى ەڭ جاقسى كورىنەتىن ايماق. مۇندا تابيعات تىلسىمىن ءار ءتورت ءتۇننىڭ ۇشەۋىندە كورۋگە بولادى.
كۇننىڭ بەلسەندىلىگى جوعارى كەزدە شوتلانديا مەن رەسەيدىڭ ورتالىق ايماقتارىندا پوليار شۇعىلاسىن بايقاۋعا بولادى.
مىنا بەينەدە پوليار شۇعىلاسىنىڭ قالىپتاسۋ پروتسەسى مودەلدەنگەن
پوليار شۇعىلاسىنان دىبىس شىعاتىنىن بىلەسىز بە؟
ءبىر قىزىعى، بۇل قۇبىلىستى باقىلاعاندار ودان دىبىس شىعاتىنىن ايتادى. مۇقيات تىڭداعان كەزدە مۇزدىڭ شىتىرلاپ سىنۋى سىندى دىبىستى ەستۋگە بولادى ەكەن.
https://massaget.kz