اگرارلىق سالادا ادامي فاكتور اسەرىنەن كوپتەگەن قاتەلىكتەر جىبەرىلەدى - اقىلبەك كۇرىشبايەۆ
«قاعاز جۇزىندەگى ادەمى باياندامالاردىڭ اۋىلداعى جاعدايمەن سايكەس كەلمەيتىنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس. ءبىز جينالعان ءونىمنىڭ انىق كولەمىن، تۇقىمنىڭ شىنايى ساپاسىن، زيانكەستەر مەن اۋرۋلاردىڭ تارالۋ مولشەرىن، ەگىن سەبۋ مەن جيناۋ جۇمىستارىنىڭ ءدال مەرزىمىن ناقتى بىلمەيمىز، ال زاماناۋي اگروتەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا كەيدە دامىعان ەلدەردەن دە اسىپ كەتەمىز. مال شارۋاشىلىعىندا جانۋارلار تۋرالى مالىمەتتەردى تىركەۋ جۇمىستارىنىڭ نەگىزگى بولىگى ءالى دە قاعاز نۇسقادا جينالادى، كەيىننەن ولار دەرەكتەر بازاسىنا قولمەن ەنگىزىلەدى. سوندىقتان ادامي فاكتور اسەرىنەن كوپتەگەن قاتەلىكتەر ورىن الادى»، - دەدى دەپۋتات ۇكىمەت باسشىسى اسقار ماميننىڭ اتىنا جولداعان ساۋالىندا.
ونىڭ پايىمىنشا، مۇنداي ولقىلىقتاردىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. بىرىنشىدەن، اقپارات بەرۋشىنىڭ دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگى تومەن. ەكىنشىدەن، جەرگىلىكتى اكىمدەردىڭ جۇمىسىن باعالاۋدى ستاتيستيكا دەرەكتەرىنە تاۋەلدى ەتۋ - اۋىلداعى جاعداي تۋرالى جالعان اقپاراتتار بەرۋگە جول اشادى. ۇشىنشىدەن، ستاتيستيكالىق مالىمەتتەردىڭ انىقتىعى مەن شىنايىلىعىن ارتتىرۋ باعىتىندا قازىرگى زامانعى تسيفرلىق تەحنولوگيالار قاجەتتى دەڭگەيدە پايدالانىلماي وتىر.
«وسىنداي بۇرمالانعان اقپاراتتار «قيسىق اينا» اسەرىن تۋدىراتىنىن جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلداۋىنا نەگىز بولاتىنىن مويىنداۋ كەرەك. مۇنىڭ سوڭى نەگە الىپ كەلەدى؟ ەڭ الدىمەن، مەملەكەتتىك جوسپارلاۋدىڭ دۇرىس جاسالماۋىنا، قاراجاتتىڭ ءدال بولىنبەۋىنە اسەر ەتەدى. مۇنى ءبىز يگەرىلمەگەن بيۋدجەت قارجىسىنىڭ جانە ولاردى ماقساتسىز پايدالانۋدىڭ كولەمىنەن ءجيى بايقايمىز. مال شارۋاشىلىعىندا جانۋارلار تۋرالى مالىمەتتەردى بۇرمالاۋ سۋبسيديالاردى زاڭسىز الۋعا جول اشادى. مەملەكەتتەن قارجىلاي كومەك الۋدىڭ بەلگىلەنگەن تالاپتارىنا سايكەس بولۋى ءۇشىن، اۋىلشارۋاشىلىق تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ كەيبىرى وتىرىك- شىندى اقپاراتتى قوسىپ، كەيدە ءوتىپ كەتكەن كۇنمەن جانۋارلار تۋرالى مالىمەتتەرگە تۇزەتۋلەر مەن وزگەرىستەر ەنگىزەدى. ەڭ وعاشتىعى، اۋىلشارۋاشىلىق جانۋارلارىن ەسەپكە الۋ مەملەكەتتىك جۇيەسىندە وسىنداي ولقىلىقتارعا جول بەرىلىپ وتىر»، - دەدى ا. كۇرىشبايەۆ.
وسى ورايدا ول قالىپتاسقان جاعدايدى تۇزەتۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالاردى قابىلداۋدى ۇسىندى. ەگىن شارۋاشىلىعىنىڭ جاي- كۇيى تۋرالى وبەكتيۆتى دەرەكتەر الۋ ءۇشىن، سيفرلاندىرۋ مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا پايدالانۋ كەرەك. بارلىق دامىعان ەلدەردە جەردى قاشىقتىقتان زوندتاۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ الدىندا ءاربىر ءوڭىر ءۇشىن قولدانىلاتىن ايەروعارىشتىق سۋرەتتەردىڭ ماعىناسىن اشۋ ادىستەمەسى ازىرلەنەدى. بۇل تۇرعىدا اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسىمەن ەسەپ كوميتەتى مۇقيات اينالىسۋى كەرەك.
«مال شارۋاشىلىعىندا ادامي فاكتور ىقپالىن تولىقتاي جويا وتىرىپ، جانۋارلاردى ەسەپكە الۋ مەن ۆەتەرينارلىق قۇجاتتامانى جۇرگىزۋدىڭ بۇكىل جۇيەسىن سيفرلىق فورماتقا كوشىرۋ ماڭىزدى. مۇنداي ازىرلەمە س. سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بار جانە ول وتكەن جىلى سەناتتا تانىستىرىلدى. بۇل دامىعان ەلدەردە قولدانىلاتىن تەحنولوگيا. ونى پيلوتتىق رەجيمدە جەكەلەگەن وڭىرلەردە سىناقتان وتكىزىپ، وندىرىسكە تەزىرەك ەنگىزۋ قاجەت. اگروونەركاسىپتىك كەشەندە سيفرلىق تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جاعدايى تۋرالى دەرەكتەردىڭ ناقتىلىعىن ارتتىرىپ قانا قويماي، مىڭداعان اكىمدىك قىزمەتكەرلەرىن ولارعا ءتان ەمەس ءارتۇرلى مالىمەتتەر مەن اقپاراتتاردى جيناۋ جۇمىسىنان بوساتىپ، ال ەلىمىزدەگى ۆەتەرينار مامانداردى قاعازباستىلىقتان ارىلتىپ، ولاردىڭ بارلىعىنا ءوزىنىڭ نەگىزگى جۇمىسىمەن اينالاسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەدى سەناتور.
اۆتور: رۋسلان عابباسوۆ
