كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى: ەۋروپا دەمىن ىشىنە تارتتى
ويتكەنى كوروناۆيرۋس قايتا بەلەڭ الىپ بارادى. ماسەلەن، سوڭعى ەكى اپتادا يسپانيادا 16 مىڭعا جۋىق ادام ۆيرۋس جۇقتىرسا، سونىڭ تەڭ جارتىسى كاتالونيادا تىركەلدى. مۇنىڭ ءبىر سەبەبى كارانتين تالاپتارى جەڭىلدەتىلگەن سوڭ جاستار تۇنگى كلۋبتار مەن بارلاردان شىقپايتىن بولعان. الايدا تاياۋدا مۇنداي ويىن- ساۋىق ورىندارى جابىلعان. ءبىراق جاستار ءۇيدى ۇيگە جينالىپ، كوڭىلدى كەش ۇيىمداستىرۋىن جالعاستىرىپ جاتىر. بيلىك ويىن- تويدى دوعارىپ، قازىرگى جاعدايعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋعا شاقىرىپ الەك.
كيم توررا، كاتالونيا ۇكىمەتىنىڭ ءتوراعاسى:
- جازدىڭ الداعى 10 كۇنى ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى كەزەڭ بولماق. ءبىز وسى ۋاقىت ىشىندە جاعدايدى باقىلايمىز. ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ ارقاسىندا كۇردەلى كەزەڭنەن وتە الامىز با، جوق پا، 10 كۇننەن كەيىن بەلگىلى بولماق. ەگەر ودان تۇك شىقپاسا، كارانتينگە قايتا ورالامىز. جاستار ءالى كۇنگە دەيىن ساۋىق كەشتەرىن ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. وڭىردەگى احۋالدىڭ قانداي ەكەنىن بىلەسىزدەر. سوندىقتان بۇل ماسەلەگە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراڭىزدار. ويتكەنى جاڭادان تىركەلىپ جاتقان ناۋقاستار قاتارىندا جاستار كوپ.
ال بەلگيا بيلىگى بىردەن ارەكەتكە كوشتى. ءسويتىپ، انتۆەرپەن پروۆينتسياسىندا كومەنداتتىق ساعات ەنگىزدى. ويتكەنى وڭىردە ۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى كۇرت ارتىپ بارادى. ەندى تۇرعىندار تۇنگى 23:30 دان تاڭعى 6 عا دەيىن تىسقا شىعا المايدى. جەرگىلىكتى كومپانيالارعا قىزمەتكەرلەرىن قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ تارتىبىنە كوشىرۋگە كەڭەس بەرىلدى. ءدامحانا مەن مەيرامحانالاردىڭ جۇمىس ۋاقىتى شەكتەلدى. گەرمانيادا دا سوڭعى بىرنەشە اپتادا ىندەت جۇقتىرعاندار سانى ارتقان. ماسەلەن، وتكەن تاۋلىكتە 633 دەرەك تىركەلدى. ءبىر كۇن بۇرىن عانا ول كورسەتكىش شامامەن ەكى ەسە از بولعان ەدى. ەندى مۇندا ەپيدەميولوگيالىق جاعدايى قولايسىز ەلدەردەن كەلگەندەردىڭ بارلىعى تەست تاپسىرۋعا مىندەتتەلەدى. كەي ساراپشىلار «گەرمانيا كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنىنىڭ الدىندا تۇر» دەسە، ەندى ءبىرى ونىڭ باستالىپ كەتكەنىن ايتادى. ال ەندى بىرەۋلەرى «بۇل تولقىن ۆاكتسينا جاسالماسا، قايتالانا بەرەدى» دەگەندى العا تارتادى.
ال ۇلى بريتانيادا وسى ۋاقىتقا دەيىن 300 مىڭنان استام ادام كورونوۆيرۋس جۇقتىرىپ، 46 مىڭعا جۋىق ادام باقيلىق بولعان. ال كەشە، ءبىر كۇننىڭ ىشىندە 700 گە جۋىق جاڭا سovid-19 تاسىمالداۋشىلارى تىركەلىپ وتىر. بۇل جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ورگاندارىنىڭ دەرەكتەرى.
ەپيدەميالىق جاعداي ءبىرشاما جاقسارىپ، ەلدە لوكداۋن تالاپتارى جەڭىلدەتىلگەندىكتەن كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنىنىڭ قاۋپى ءتونىپ تۇر. قازىر لوندوننان عالىمجان قارامان ۇلى بىزبەن تىكەلەي بايلانىسقا شىعادى. قايىرلى كەش، عالىمجان. كارانتين تاعى دا جاريالانۋى مۇمكىن بە جانە بريتانيالىقتار بۇگىندە ساقتىق شارالارىن قانشالىقتى ساقتاپ ءجۇر؟
عالىمجان قارامان ۇلى، ءتىلشى:
- ەكىنشى لوكداۋننىڭ بولۋى ابدەن مۇمكىن. ءتىپتى كوروناۆيرۋستىڭ ەكىنشى تولقىنى وتە قاتەرلى بولۋى ىقتيمال. بۇل ساراپشىلاردىڭ پايىمى. ەۋروپادا تىركەلگەن جاڭا جاعدايلار بريتانيالىقتاردىڭ كورشى ەلدەرگە بارىپ دەمالۋىنا كەدەرگى بولىپ تۇر. ۇلى بريتانيا يسپانيادان ورالعان ازاماتتارىنا 14 كۇندىك كارانتيندە بولۋدى مىندەتتەدى. ءتىپتى ەۋروپاداعى تانىمال دەمالىس ايماعىندا تىنىعۋعا تىيىم سالدى. يسپانيا پرەمەر- ءمينيسترى پەدرو سانچەس دەمالىستان ورالعانداردى كارانتينگە قاماۋ ادىلەتسىز دەگەن پىكىرلەر دە ايتىلىپ جاتىر.
حەلەن ۋەيتلي، ۇلى بريتانيا پارلامەنتىنىڭ دەپۋتاتى:
- مەنىڭشە، ءبىز حالىقتىڭ ويىنداعىسىن جۇزەگە اسىردىق. يسپانيادا ۆيرۋستىڭ جاڭا تولقىنى تىركەلە سالىسىمەن ءبىز ءتيىستى شارالاردى قولعا الدىق. بريتانيالىقتاردىڭ تۇيگەن باستى پايىمى - توقمەيىلسۋگە ءالى ەرتە جانە قاۋىپسىزدىك شارالارىن تولىق ۇستانۋ كەرەك. كورشى ەلدەردەگى جاعداي كورسەتىپ تۇرعانداي كوروناۆيرۋس ەشقايدا كەتكەن جوق جانە كەز- كەلگەن ۋاقىتتا قايتىپ ورالۋى مۇمكىن. جاقىندا ۇلىبريتانيا بيلىگى حابارلاعان وكسفرودتىق ۆاكتسينانىڭ كلينيكالىق سىناقتارى جايىندا دا ايتا كەتسەڭىز؟
- وزدەرىڭىز بىلەتىندەي، ۆاكتسينا ۆيرۋستى نەمەسە ۆيرۋستىڭ ءبىر بولىگىن قايتالايدى، يممۋندىق جۇيەنى انتيدەنەلەر شىعارۋعا ىنتالاندىرادى. ۆاكتسينا قازىر ءۇش كلينيكالىق سىناق بولسا، سونىڭ ەكىنشى ساتىسىندا. ەرىكتىلەرگە تەستتەن وتكىزىلىپ جاتىر. ايتا كەتەتىن ءبىر جايت: تالاپ كۇشەيتىلگەننەن كەيىن قوعامدىق كولىكتە جانە جابىق ورنىداردا حالىق بەتپەردە كيىپ ءجۇر. ءبىراق كەي قالالار ينفەكتسيانىڭ ورشۋىنە توتەپ بەرە الماي وتىر. مىسالى، لەستەر ءالى كۇنگە دەيىن لوكداۋن قۇرساۋىندا.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى مەتت حانكوك قالادا كارانتيندى تاعى ەكى اپتاعا ۇزارتۋ مۇمكىن ەكەنىن ايتتى. 14 كۇن بۇرىن جەرگىلىكتى بيلىك كوۆيد ينفەكتسياسىن اۋىزدىقتاۋعا شاماسى كەلمەگەنىن مويىنداعان بولاتىن. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىن، لەستەر - ۇلىبريتانياداعى جەرگىلىكتى دەڭگەيدە كارانتينگە جابىلعان العاشقى قالا.
سوفي ۆيلمەس، بەلگيا پرەمەر- ءمينيسترى:
- دەمالىس كۇندەرى الىنعان مالىمەتتەر كوڭىل كونشىتپەيدى. اسىرەسە انتۆەرپەندەگى جاعداي الاڭداتارلىق. بۇعان دەيىن ءبىر تۇرعىن اپتاسىنا 15 اداممەن كەزدەسە الاتىن. ەندى 29 - شىلدەدەن باستاپ ول سان 5 كە دەيىن ازايادى. سونىمەن قوسا كىسى كوپ جيىلاتىن ورىندارداعى ادام سانى 100 دەن اسپاۋ كەرەك. قاتاڭ كارانتين ەنگىزبەۋ ءۇشىن قاۋىپسىزدىك شارالارىن ساقتاۋ كەرەك. بۇل جايلى ءتىپتى شەتەلگە شىقساڭىز دا ۇمىتۋعا بولمايدى. ا ق ش- قا كەلەتىن بولساق، جەرگىلىكتى مودەرنا بيوتەحنولوگيالىق كومپانياسى كوروناۆيرۋسقا قارسى ۆاكتسينانى سىناقتان وتكىزۋدىڭ ءۇشىنشى ءارى سوڭعى كەزەڭىن باستاپ كەتتى. بۇل الەمدەگى ەڭ اۋقىمدى زەرتتەۋ. وعان 30 مىڭ ەرىكتى قاتىسادى. جوبانىڭ قارجىسى دا قوماقتى. ا ق ش بيلىگى قوسىمشا 472 ميلليون دوللار بولگەن. كوكتەمدە عانا وسى مودەرنا كومپانياسى ۆاكتسينا جاساپ شىعارۋعا 483 ميلليون العان ەدى.
دونالد ترامپ، ا ق ش پرەزيدەنتى:
- ءبىز بۇل ۆيرۋستى جەڭەمىز. مودەرنا كومپانياسى ۆاكتسينانى كلينيكالىق سىناقتان وتكىزۋدىڭ سوڭعى كەزەڭىن باستاپ كەتتى. ساناۋلى كۇننەن كەيىن تاعى ءبىر ەكپەنى، سوسىن ءبىر- ەر اپتانىڭ ىشىندە 4 پرەپاراتتى كلينيكالىق سىناقتان وتكىزۋدىڭ سوڭعى كەزەڭى باستالادى. ءبىز ادەتتە بىرنەشە جىل ۋاقىتتى قاجەت ەتەتىن جۇمىستى شەكتەۋلى مەرزىمدەا ورىنداپ شىقتىق.
مايكل پەنس، ا ق ش ۆيتسە- پرەزيدەنتى:
- ماماندارىمىز قولداعى ۆاكتسيناعا ۇلكەن ءۇمىت ارتادى. بولجام بويىنشا وسى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي نە بولماسا، كەلەسى جىلدىڭ باسىندا جاھاندى جايلاعان دەرتكە داۋا تابىلاتىنىنا سەنەمىز. بارلىق ساقتىق شارالارىن ەسكەرە وتىرىپ زەرتتەۋ جۇمىستارىن جالعاستىراتىن بولامىز. ەۋروپالىق عالىمداردىڭ كوروناۆيرۋسقا قارسى پرەپاراتى 2021 -جىلدىڭ قاڭتار ايىندا ساتىلىمعا شىعۋى مۇمكىن. ءدارىنى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ماماندارى استرازەنەكا كومپانياسىمەن جانە يتاليالىق عالىمدارمەن بىرلەسىپ جاساعان. كەلىسىمگە ساي بۇل ەكپە الدىمەن يتاليا مەن ۇلىبريتانياعا، كەيىن نيدەرلاند، گەرمانيا مەن فرانتسياعا جەتكىزىلەدى. قۇنى 2-3 ەۋرو. بارلىعى شامامەن 30 ميلليون دوزا وندىرىلمەك. ءبىرىنشى كەزەكتە ءدارى ينفەكتسيانى اۋىر وتكەرەتىن ادامدارعا ەگىلەدى.
www.24.kz
