بالالاردى كوروناۆيرۋس پەن پنيەۆمونيادان قالاي قورعاۋ كەرەك - مامان كەڭەسى
اتالعان اۋرۋدىڭ قاۋپى بارلىق ادامزات ءۇشىن بىردەي. ماماندار ەرەسەكتەردىڭ جۇقتىرۋ قاۋپى جوعارى بولعانىمەن، بالالاردى دا قورعاپ، دەرتتىڭ الدىن العان ءجون دەيدى. وسى ورايدا قازاقپارات ءتىلشىسى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىنىڭ ءتوراعاسى، مەديتسينا عىلىمىنىڭ دوكتورى ريزا بورانبايەۆامەن بالالاردى كوروناۆيرۋس پەن پنيەۆمونيادان قالاي قورعاۋ جونىندە سۇحباتتاسقان بولاتىن.
«بالالار Covid-19 ىندەتىن جۇقتىرىپ الماس ءۇشىن الدىمەن ەپيدەميولوگيالىق ساقتىق شارالارىنا ءمان بەرگەن ءجون. باستىسى، پروفيلاكتيكالىق جۇمىستاردى قاتاڭ قولعا الۋ قاجەت، سەبەبى بۇل ۆيرۋس اۋا ارقىلى تارالادى. بۇل دەگەنىمىز - بالاعا تۇشكىرگەن ساتتە اۋزى- مۇرنىن جاۋىپ، سول سياقتى قولدى دۇرىستاپ جۋۋ كەرەكتىگىن ەسكە سالىپ وتىرۋ كەرەك. مىندەتتى تۇردە ماسكا رەجىمىن ساقتاۋ قاجەت. ارينە، بالاعا كۇنى بويى ماسكا تاققىزىپ قويۋ وڭاي ەمەس، ويتكەنى بالا تاققىسى كەلمەيدى. دەگەنمەن كۇندەلىكتى ەرەسەك ازاماتتار ماسكا تاعىپ ساقتانىپ جۇرسە، ۋاقىت وتە كەلە بالا كورگەنىن ىستەيدى. ۇنەمى ايتىلىپ جۇرگەن قورعانۋدىڭ تاعى ءبىر جولى - قوعامدىق ورىن مەن ادام كوپ جينالاتىن جەرلەردەن اۋلاق بولۋ. بالا سىرتقا شىققان كەزدە ساقتىق شارالارىن ەسكەرتىپ، ويىن بارىسىندا باسقا بالالارمەن ارتىق قارىم- قاتىناسقا تۇسپەگەنى ابزال. سونىمەن قاتار بالالار سىرتقا شىعىپ، باسقا بالالارمەن ويناپ ارالاسقاندىقتان، بۇل جەردە ولار ۆيرۋستى تاسىمالداۋشى رەتىندە دە قاۋىپتى. بالالاردىڭ ۆيرۋسقا قارسى يممۋنيتەتى جوعارى بولۋى مۇمكىن، ال ۇلكەندەر ولاردان تەز جۇقتىرادى. ۇيدە دە ساقتىق شارالارىن ەستەن شىعارماعانىمىز دۇرىس. ياعني، بالالاردىڭ بولمەسىنە دەزينفەكتسيا جۇرگىزىپ، ويىنشىقتارىن قايناعان سۋمەن نەمەسە حلور، مەديتسينالىق سپيرتپەن تازالاپ وتىرۋ كەرەك»، - دەيدى ريزا بورانبايەۆا.
ماماننىڭ ايتۋىنشا، بالالارعا اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا پرەپاراتتار بەرۋدىڭ قاجەتى جوق.
«بالالاردى ءتۇرلى ۆيرۋستىق اۋرۋلاردان قورعاپ، يممۋنيتەتىن كوتەرۋ ءۇشىن الدىمەن تاماقتانۋ جاعىن قولعا العان دۇرىس. ياعني، دۇرىس جانە ۋاقىتىندا تاماقتانۋ. جاز مەزگىلىندە جەمىس- جيدەك پەن كوكونىستەردى كوبىرەك جەۋ كەرەك. سول سەكىلدى ەت جەگەن جانە سۇيىقتى مول ىشكەن يممۋنيتەت ءۇشىن پايدالى. ودان بولەك، ارينە بالالار فيزيكالىق قوزعالىس نورماسىن ساقتاۋى ءتيىس، دەمەك بالا ويناپ، جۇگىرىپ- سەكىرۋى كەرەك. بۇل - قالىپتى جانە قاجەتتى نارسە. تاعى ءبىر ايتىپ وتەتىن ماڭىزدى دۇنيە - ەگەر بالانىڭ بۇرىننان قانداي دا ءبىر دەرتى بولسا، ونىڭ دا الدىن الىپ، ەرەكشە قورعانعان ءجون. , سەبەبى ۆيرۋستىڭ تارالۋى كەزىندە ءبىر اۋرۋ ەكىنشى اۋرۋعا تەرىس ىقپال ەتەدى»، - دەيدى ول.
بالالار دارىگەرىنىڭ ايتۋىنشا، بيىل ناۋرىز ايىنان باستاپ قازاقستان بويىنشا 0 مەن 18 جاس ارالىعىندا 11961 بالا كوروناۆيرۋس ىندەتىنە شالدىققان. ال بۇگىندە 164 بالا اتالعان ىندەتتەن ەم الىپ جاتىر.
«جالپى، كوروناۆيرۋس ىندەتىن بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردەن گورى ەرەسەكتەر ءجيى جۇقتىرادى. بالالار Covid-19 ىندەتىنە شالدىققان جاعدايدا دا، كوبىنە سيمپتومسىز تۇرىمەن اۋىرادى. ءبىز وسى ماسەلە بويىنشا بالالار اراسىندا ارنايى ساراپتاما جۇرگىزدىك. سونىڭ ناتيجەسىندە انىقتالعانداي، بالالاردىڭ %62 سيمپتومسىز فورماسىمەن اۋىرعان جانە %24 جەڭىل تۇرىنە شالدىققان، قالعانى - ورتاشا، ورتاشا- اۋىر تۇرىنەن زارداپ شەككەن بولىپ شىقتى. اۋىرعان جاعدايدا بالالار كوبىنە ۇيدە ەمدەلەدى، ءبىز مۇنى دۇرىس دەپ ەسەپتەيمىز»، - دەدى مامان.
سونداي- اق، دارىگەر بالالاردىڭ تەمپەراتۋراسى كوتەرىلىپ، اۋىرعان جاعدايدا نە ىستەۋ كەرەكتىگى جونىندە كەڭەس بەردى.
«ۇيدە ەمدەلگەندە بالانىڭ تەرلەگەنى دۇرىس جانە سۇيىقتىقتى اسىرەسە سۋدى كوپ ىشكەنى ءجون. تەمپەراتۋرانى قالپىنا كەلتىرەتىن ءدارى- دارمەككە كەلسەك، بالاعا پاراتسەتامول جانە يبۋپروفەن سيروپىن بەرگەن ابزال. ءبىراق ەكەۋىن دە بىردەي قولدانۋعا بولمايدى. ءتيىستى ەم- دومداردى ءتيىمدى قولدانعان جاعدايدا بالا 2 اپتا كولەمىندە اياعىنان تىك تۇرىپ كەتەدى. كوروناۆيرۋس ىندەتىنە كوبىنەسە تۋعانىنان اۋرۋى بار نەمەسە ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسىپ بەرىلەتىن دەرتى بار بالالاردىڭ شالدىعۋ مۇمكىندىگى جوعارى. سوندىقتان دا ستاتسيوناردا ءوز اۋرۋلارى بار بالالاردى ەمدەيدى، ولاردىڭ ۇلەسى - %10. سول سياقتى كوروناۆيرۋس نەمەسە پنيەۆمونيادان بولەك ءوز اۋرۋى بار بالالاردى ەمدەگەندە باسقا سالا ماماندارىنىڭ دا قاتىسۋى كەرەك. مىسالى، بالانىڭ ءتۋابىتتى ونكولوگيالىق دەرتى بولسا، ونى كوروناۆيرۋستان ەمدەدەگەندە ينفەكتسيونيست قانا ەمەس، ونكولوگتىڭ دا بالا جاعدايىنان حاباردار بولعانى دۇرىس» ، - دەيدى ر. بورانبايەۆا.
پەدياتردىڭ سوزىنە سەنسەك، بالالاردىڭ اۋرۋعا شالدىعۋى جىل مەزگىلىنە قاراي بىرنەشە تۇرگە بولىنەدى.
«كۇز- قىس مەزگىلدەرىندە بالالار كوبىنەسە جرۆي- مەن اۋىرسا، جازدا ىشەك ينفەكتسيالارى ءجيى بولادى. سەبەبى كۇن ىستىق، ال بالالار ءتۇرلى جەمىس- جيدەك پەن كوكونىستەردى جەيدى. بۇنىڭ سوڭى ديارەياعا الىپ كەلۋى مۇمكىن. سونىمەن قاتار، اۋرۋعا شالدىعۋ بالالاردىڭ جاس ەرەكشەلىكتەرىنە دە بايلانىستى. ياعني، ءار جاستاعى ءسابي نەمەسە بالانىڭ ءوز اۋرۋ- ىندەتتەرى بولادى» ، - دەدى ول.
