عالىمدار ادام ميىنداعى بەلگىسىز سيگنالدى انىقتادى
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - ادام ميى - ەڭ كۇردەلى جانە تولىق زەرتتەلمەگەن اعزا. مي جۇمىسى ءبىر- بىرىمەن اقپارات الماساتىن نەيروندار دەپ اتالاتىن قوسىلعان جاسۋشالار جۇيەسىمەن تىعىز بايلانىستى.
ەلەكتر سيگنالداردان باسقا، ميدا ءارتۇرلى حيميالىق پروتسەستەر جۇرەدى، بۇل ونى زەرتتەۋدى قيىنداتادى. جاقىندا عالىمدار ءالى كۇنگە دەيىن بەلگىسىز ادام ميىنداعى كۇشتى ءبىر سيگنالدى تاپقان. Science جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋگە سايكەس، ورتالىق جۇيكە جۇيەسىنىڭ جاسۋشالارىندا بولاتىن مەحانيزم ميدىڭ ەسەپتەۋ قابىلەتىندە ماڭىزدى ءرول اتقارادى ەكەن.
نەلىكتەن ادام ميىنداعى دەندريتتەر ماڭىزدى؟
دەندريتتەر - بۇل نەيرونداردىڭ تارماقتالعان پروتسەستەرى، ولار حيميا ەلەمەنتتەرى مەن ەلەكتر سيگنالدارىن باسقا جاسۋشالارمەن الماسۋ ارقىلى الادى. بەرليندەگى گۋمبولدت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى مەن مولەكۋلالىق بيولوگيا جانە بيوتەحنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ (گرەتسيا) ماماندارى ادام ميىنداعى نەيروندار بۇرىن ءبىز ويلاعاننان دا قۋاتتى ەسەپتەۋىش بىرلىكتەر بولا الاتىنىن انىقتاعان. زەرتتەۋ بارىسىندا عالىمدار ەكىنشى جانە ءۇشىنشى قاباتتارعا نازار اۋدارا وتىرىپ، سىرتقى كورتەكستىڭ كورتيكال جاسۋشالارىن زەرتتەدى. بۇل قاباتتاردا دەندريت دەپ اتالاتىن كوپتەگەن بۇتاق بار، ولاردى ءبىر- بىرىمەن بايلانىستىراتىن جانە ميدىڭ باسقا جاسۋشالارىمەن اقپارات الماساتىن جاسۋشالار بار ەكەنى بەلگىلى بولدى. تابىلعان مەحانيزم نەيروندارعا لوگيكالىق فۋنكتسيالاردى بەلگىلى رەتپەن ورىنداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى سيگنال جىبەرەدى.
عالىمداردىڭ پايىمداۋىنشا، بۇل جاسۋشا ارەكەتتەسۋىنىڭ جاڭا ءبىر ءتۇرى. ەلەكتر يمپۋلستارى مەن حيميا ەلەمەنتتەرى الماسىپ، نەيروندار ءبىر- بىرىمەن بايلانىساتىن بولعاندىقتان، سيگنال كاليي، ناتري جانە حلور يوندارىن الماساتىن مەمبرانا كانالدارى ارقىلى بەرىلەدى. زەرتتەۋشىلەر بۇرىن تىركەلمەگەن مي تولقىنىن، ادام ميىنداعى «كالتسيدىڭ دەندريتتىك اسەر ەتۋ پوتەنتسيالى» (dCaAP) دەپ اتادى. زەرتتەۋگە ەپيلەپسيامەن اۋىراتىن ناۋقاستار سۋبەكت رەتىندە قاتىسقان. دەرەكتەردىڭ دۇرىستىعىن انىقتاۋ ءۇشىن عالىمدار مي قىرتىسىنىڭ باسقا تىندەرىندەگى ناتيجەلەردى ەكى رەت تەكسەرگەن. الايدا مۇنداي زەرتتەۋلەردە بىرنەشە شەكتەۋ بار. وسىعان ۇقساس پروتسەستەر باسقا سۇتقورەكتىلەردە بولۋى مۇمكىن، ءبىراق ولار لابوراتورياداعى ءتىن ۇلگىلەرىندە كورىنبەيدى. Gizmodo باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا، ماقالا اۆتورلارى ميدىڭ جۇمىسى مەن دەندريتتەردىڭ قاسيەتتەرى تۋرالى ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدە جاڭا شەكارالاردى اشادى دەپ سانايدى. دەندريتتەر كورتەكستەگى پيراميدالىق جاسۋشالار بەتىنىڭ 95 پروتسەنتىن قۇرايدى، ال ول ادام ميىندا «وزگەرمەگەن ايماق». «ادام ميىنىڭ وسىنداي ەرەكشەلىگى دەندريتتەردىڭ ارقاسىندا بولۋى مۇمكىن» دەيدى زەرتتەۋشىلەر.
Massaget.kz
