قازاقستانداعى ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق - ازيانىڭ ەڭ ۇزدىك زەرتتەۋ كەشەنى

 سونىڭ ءبىرى -  توكيودا وتكەن حالىقارالىق يادرولىق جوبالار جيىنىندا ءمالىم بولعانداي، ءبىزدىڭ عالىمدار جۇمىسىنا ازياداعى ەڭ ۇزدىك زەرتتەۋ ورتالىعى دەگەن باعا بەرىلدى.

 ال تىشقان جىلى قازاقستاندىق توكاماك قوندىرعىسىندا تەرمويادرولىق سينتەزگە باعىتتالعان ماڭىزدى جوبالار جۇزەگە اسا باستايدى. ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق ماماندارىنىڭ 22 جىلدان بەرى تەر توگىپ كەلە جاتقان ءىرى جوباسىنىڭ ءبىرى -  توكاماك قوندىرعىسى. وتكەن جىلعى قاراشانىڭ 20- كۇنى قوندىرعىنى فيزيكالىق ىسكە قوسۋدىڭ ەكىنشى جانە سوڭعى كەزەڭىنىڭ تالاپتارىن قاناعاتتاندىراتىن پلازمالىق رازرياد الىندى.

سىناققا سۋتەگى قولدانىلعان. بۇل قازاقستاننىڭ الەمدەگى عىلىمي- تەحنيكالىق الەۋەتى جوعارى الپاۋىت مەملەكەتتەرمەن تەرەزەسى تەڭەلدى دەگەن ءسوز.

 باۋىرجان شەكتىبايەۆ، ق ر ۇ ي ا و تەرمويادرولىق زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى:

- توكاماك قوندىرعىسى ءبىز سياقتى جاس عالىمداردىڭ ىزدەنىپ، وتاندىق تەرمويادرولىق سينتەز سالاسىن تەرەڭ زەرتتەۋگە ۇلكەن مۇمكىندىكتەر بەرىپ وتىر. بولاشاقتا مۇندا ماگيسترلىك، دوكتورلىق ەڭبەكتەر قورعالىپ، ەلىمىزدىڭ اتومدى بەيبىت ماقساتقا قولدانۋداعى جەتىستىكتەرىن ەسەلەي تۇسەرىنە سەنىم مول. وسىلايشا قازاقستاندىق ماتەريالتانۋ توكاماگىن سالۋ جوباسى اياقتالىپ، جاڭا كەزەڭ -  اتومدىق جۇمىس رەجيمىندە رازريادتىڭ جوبالىق پارامەترلەرىنە شىعارۋ كەزەڭى باستالدى. ياعني تەرمويادرولىق سينتەزگە باعىتتالعان تەحنولوگيالاردى يگەرۋگە جول اشىلدى دەگەن ءسوز.

 ەرلان باتىربەكوۆ، ق ر ۇ ي ا و باس ديرەكتورى:

 - 2019 -جىل ءسوزسىز ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق تاريحىندا ايتۋلى جىل بولدى دەۋگە ابدەن بولادى. كوپتەگەن جوباىمىز جۇزەگە ءساتتى اسىپ، قارجىلاي تابىستارىمىز دا مولايا ءتۇستى. الەمدە تەڭدەسى جوق توكاماك قوندىرعىسىن ەكىنشى مارتە ىسكە قوسۋىمىز -  وتاندىق عىلىم ءۇشىن زور جەتىستىك. قازىردىڭ وزىندە قازاقستاندىق توكاماك- ءتى بىرلەسىپ پايدالانۋ جونىندە ت م د- نىڭ 6 مەملەكەتىمەن كەلىسىمگە قول قويىلعان. ال يسپانيا، يتاليا جانە  ۇلىبريتانيا ەلدەرى ىنتىماقتاسا جۇمىس ىستەۋگە نيەتتى.

عىلىمي ورتالىق ءوزىنىڭ باستى ۇستانىمى ەتىپ «ۇلتتىق قاسىرەتتەن -  ۇلتتىق ماقتانىشقا!» دەگەن ۇراندى ۇستانىپ كەلە جاتىر. 27 جىلدىڭ ىشىندە مۇندا وراسان زور جۇمىستار اتقارىلدى. ەندى ورتالىق ماماندارى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي بۇرىنعى سەمەي پوليگونىنىڭ اۋماعىن زەرتتەۋ جۇمىستارىن تولىق اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىر. ال قاۋىپسىزدىك تالاپتارىن كۇشەيتۋ ماقساتىندا ارنايى زاڭ جوباسى دا دايىندالىپ جاتىر.

www.24.kz