اتىشۋلى لاڭكەستىك ۇيىم باسشىسىنىڭ قۇپياعا تولى ءولىمى

بۇل تۋرالى ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ مالىمدەدى. اق ءۇي باسشىسى ۆيدەو- ۇندەۋىندە ارنايى اسكەري وپەراتسياعا قولداۋ كورسەتكەن رەسەي، تۇركيا، سيريا جانە يراك تاراپىنا العىس ءبىلدىردى. بۇل جاڭالىققا جەرگىلىكتى تۇرعىندار قۋانسا، ساراپشىلار كۇمانمەن قاراپ وتىر.

 2017- جىلى رەسەي قورعانىس ءمينيسترى ال- باگداديدىڭ كوزى جويىلدى دەگەن حابار تاراتقان ەدى. دەگەنمەن، كەيىنىرەك، لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ باسشىسى ۆيدەو جانە اۋديو ۇندەۋلەر تاراتىپ ءجۇردى. بۇل جولى اق ءۇي باسشىسى ارنايى د ن ك ارقىلى ال- باگداديدىڭ ءولىمىن دالەلدەي الامىن دەپ وتىر.

 د. ترامپ:

كينوداعىداي وپەراتسيا الدىمەن ا ق ش- تىڭ ارنايى اسكەرى باريشا اۋىلىنداعى ال- باگداديدىڭ ءۇيىن نىسانعا الادى. باسىپ الۋ كەزىندە قاسىندا بولعان 11 بالا باسپانادان شىعارىلادى. ال، باگداديدىڭ ءوزى جەر استى جولدارى ارقىلى ءىزىن سۋىتپاقشى بولعان. دەگەنمەن، وپەراتسياعا دەيىن بۇل جولداردىڭ بارلىعى انىقتالىپ، باقىلاۋعا الىنعان ەدى. قاقپاندا قالعان لاڭكەس قاسىندا بولعان ءۇش بالاسىمەن بىرگە قولعا تۇسپەس ءۇشىن ءوز- ءوزىن جارىپ جىبەرگەن.

وپەراتسيانى اق ءۇي باسشىسى دونالد ترامپتىڭ ءوزى ۆيدەوبايلانىس ارقىلى باقىلاۋدا ۇستادى. الدىمەن، تۆيتتەرگە وتە ماڭىزدى جاڭالىعىم بار دەگەن ول، ىزىنشە «يراك جانە ليەۆانت» لاڭكەستىك ۇيىمىنىڭ باسشىسى ءولتىرىلدى دەپ ماقتانىشپەن جارياعا جار سالدى.

دونالد ترامپ، ا ق ش پرەزيدەنتى:

 -  ول قورقاق قاشقىن رەتىندە كوز جۇمدى. جانى قينالىپ، داۋىسى شىعىپ جاتتى. وزىمەن بىرگە ءۇش بالاسىن دا قوسا الىپ كەتتى. بۇنى ءوزىنىڭ ەلىنەن، ونىڭ ىشىندە ا ق ش- تان كەتپەك بولىپ جۇرگەن بالالارعا كورسەتۋ كەرەك. وپەراتسيا الدىن- الا دايىندالعاندىقتان، جولداردى جاۋىپ تاستاعانبىز. قۇددى ءبىر كينوداعىداي كورىنىس بولدى.

 الەم ەلدەرى اق ءۇي باسشىسىن قۇتتىقتاپ جاتىر

 تىكەلەي ەفيردەگى مالىمدەمەسىن ترامپ رەسەي، تۇركيا، سيريا جانە يراككا العىس ايتۋىمەن اياقتادى. سەبەبى بۇل ەلدەر وپەراتسيانىڭ ءساتتى جۇزەگە اسۋىنا كومەكتەسكەن كورىنەدى. دەگەنمەن، رەسەيدىڭ بۇل جاڭالىقتان تۇك حابارى جوق بولىپ شىقتى. وزگە مەملەكەت باسشىلارىنىڭ پىكىرى دە قاراما- قايشى.

 يران بايلانىس جانە اقپارات ءمينيسترى دونالد ترامپقا «ءوزىڭ وسىرگەن قۇبىجىقتىڭ كوزىن ءوزىڭ قۇرتتىڭ» دەپ تۆيتتەردە جازعان. فرانسيا پرەزيدەنتى «بۇل لاڭكەستەردىڭ كوزى تۇبەگەيلى جويىلدى دەگەن ءسوز ەمەس» دەپ وتىر. بوريس دجونسون، رەجەپ تايىپ ەردوعان جانە بينيامين نەتانياحۋ بولسا، دونالد ترامپقا قۇتتىقتاۋىلارىن جاۋدىردى.

 بينيامين نەتانياحۋ، يزرايل پرەمەر- ءمينيسترى:

 -  وپەراتسيانى ءساتتى وتكىزگەن پرەزيدەنت دونالد ترامپتى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. بۇل تاريحي جاعداي. ۇزاق جىلعا سوزىلعان قاقتىعىستا جەڭىسكە جەتتىك دەگەن ءسوز. لاڭكەستەردىڭ كوزىن قۇرتۋ جولىندا اق ءۇي باسشىسى ماڭىزدى قادام جاسادى.

ال، مىناۋ بۇگىنگى ءىس- شارادان تاراعان ۆيدەو. ماتچكا كەلگەن دونالد ترامپقا كورەرمەندەر شاپالاق ۇرىپ، ورنىنان تۇرىپ قۇرمەت كورسەتەدى. الەم كوشباسشىلارىنىڭ جاۋدىرعان العىسى تاعى بار. بۇل ورايدا ەرىكسىز تاريحقا كوز جۇگىرتەدى ەكەنسىڭ. 2011- جىلى ا ق ش- تىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى باراك وبامانى ۋساما بين لادەننىڭ ولىمىمەن قۇتتىقتاپ جاتقان كەزدە، ترامپ تۆيتتەرگە «پرەزيدەنتتى قۇتتىقتاۋدىڭ قاجەتى جوق. بين لادەندى ولتىرگەن اسكەريلەر» دەگەن ەدى. الايدا اق ءۇيدىڭ بۇگىنگى باسشىسى بۇل ءسوزىن ۇمىتىپ كەتكەن سىڭايلى.

ساياساتكەرلەردىڭ پىكىرى سان ءتۇرلى بولعانىمەن، بۇل جاڭالىققا جەرگىلىكتى تۇرعىندار قۋانىپ وتىر. سەبەبى بۇعان دەيىن ال- باگداديدىڭ كوزى جويىلدى دەگەن حابار بىرنەشە مارتە تاراعان ەدى. جالپى، لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ باسشىسى 2014 -جىلدان بەرى ءتىرى جاننىڭ كوزىنە تۇسپەگەن. جاراقاتتاندى، ءولتىرىلدى دەگەن اقپارلارعا قاراماستان، بەينەۇندەۋلەر تاراتىپ وتىرعان. ال ءۇش جىل بۇرىن اقش ال- باگداديدىڭ باسىنا 25 ميلليون ا ق ش دوللارى سىياقى تاعايىنداعان ەدى.

باگداديدى ءولدى دەۋ كىمگە ءتيىمدى؟

باگداديدىڭ كوزىن قۇرتۋ -  ترامپ ءۇشىن ماڭىزدى جەتىستىك. بىرىنشىدەن، الدا پرەزيدەنتتىك سايلاۋ. ەكىنشىدەن، دەموكراتتاردىڭ وعان قارسى يمپيچمەنتى. ۇشىنشىدەن، سيريادان امەريكالىق اسكەردى اكەتەم دەپ اق ءۇي باسشىسىنىڭ سىنعا قالعانى تاعى بار. بۇل جاعدايلاردىڭ بارلىعىندا دا ترامپ ءوز ابىرويىن كوتەرىپ الماققا ۇقسايدى. ساراپشىلار لاڭكەستىك ۇيىم باسشىنىڭ ءولىمىن -  ترامپتىڭ كەزەكتى شوۋى دەپ وتىر.

 بەزيل يستۆۋد،  ۇلى بريتانيانىڭ سيرياداعى بۇرىنعى ەلشىسى:

-  بۇل بولعان جاعداي، ترامپتىڭ تىكەلەي ەفيردەگى مالىمدەمەسى -  الدىن- الا دايىندالعان جاقسى سسەناري.

 ا ق ش- تىڭ ساياسي پايداسىن بارىنشا كوتەرۋ. ترامپتىڭ باسى بۇعان دەيىن ءبىراز شاتاققا ىلىنگەن ەدى. وسى جاڭالىق ارقىلى رەيتينگىن كوتەرىپ، ابىرويىن كوتەرىپ الماققا ۇقسايدى. ەڭ قىزىعى، بۇل وپەراتسيا جايلى وكىلدەر پالاتاسىنىڭ كوشباسشىسى نەنسي پەلوسي حابارسىز بولعان. ترامپ كونگرەستەگى قارسىلاسىنا بۇل جوسپار جايلى ادەيى ايتپادىم دەيدى.

«سەبەبى ۆاشينگتون جىرىق استاۋ»، -  دەيدى. «ايتىلعان اڭگىمە تەز تاراپ، وپەراتسيا ءساتسىز وتەر ەدى»، -  دەيدى اق ءۇي باسشىسى.

www.24.kz