جەرگە ۇقساس. ادام بالاسى قونىستانۋى مۇمكىن عالامشارلار

 NASA ۇيىمىنىڭ ماماندارى ازىرگە تابىلعان جەرگە ۇقساس عالامشارلاردى انىقتاپ، بولاشاقتا ادام بالاسىنىڭ قونىسى بولۋى مۇمكىن پلانەتالاردىڭ ءتىزىمىن جاساپ شىقتى.

سەنتاۆر پروكسيماسى b. الفا سەنتاۆرا جۇيەسى "پروكسيما" ءسوزى لاتىن تىلىنەن اۋدارعان "جاقىن" دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. 2016 -جىلى اشىلعان بۇل پلانەتانى عالىمدار ءبىزدىڭ بولاشاق ۇيىمىزگە بالادى. استرونوميالىق ولشەم بويىنشا جاقىن ورنالاسقان. بار بولعانى 4 جارىق جىلدا جەتۋگە بولادى. جەردەن 30 پايىزعا ۇلكەن ءارى ءۇستى قاتتى. ەڭ باستىسى - "تىرشىلىك ەتۋگە قولايلى اۋماقتا" ورنالاسقان. ءوزىنىڭ جۇلدىزىنا تىم جاقىن دا، الىس تا ەمەس.  سەنتاۆر پروكسيماسىندا جالتىراعان توعايلاردىڭ بولۋى مۇمكىن. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، كۇننىڭ قىزمەتىن اتقاراتىن سەنتاۆر پروكسيماسىنىڭ قىزىل ەرگەجەيلىسى ءبىزدىڭ كۇنگە قاراعاندا 80 ەسە كوپ ۋلتراكۇلگىن ساۋلەسىن تاراتادى ەكەن. تەك بۇل عالامشاردا سۋدىڭ بار- جوقتىعى قۇپيا بولىپ وتىر.

 گليزە 832 c. تىرنا جۇلدىزدار توبى



ستيۆەن حوكينگ ءبىر كەزدەرى ءدال وسى تيپتەس عالامشاردان ادامزات بالاسى حابار الاتىنىن ايتقان بولاتىن. بۇل عالامشار جەردەن 5,4 ەسە ۇلكەن. ءوزىنىڭ كۇنىنەن بار بولعانى 24 ميلليون شاقىرىم الىستا ورنالاسقان. سالىستىرمالى تۇردە ايتا كەتسەك، ءبىزدىڭ جەر مەن كۇننىڭ ارا- قاشىقتىعى 150 ميلليون شاقىرىمدى قۇرايدى. الايدا بۇعان قاراماستان گليزە 832 عالامشارىنداعى ورتاشا تەمپەراتۋرا مينۋس 20 دان اسپايدى. عالىمدار بۇل عالامشاردا اتموسفەرانىڭ بار ەكەنىن انىقتاعان. ءبىراق كەيىن بەلگىلى بولعانداي اتموسفەراسى ءبىزدىڭ دەم الاتىن اۋاداي ەمەس، كەرىسىنشە شولپانداعىداي ىستىق.

گليزە 581 c. تارازى جۇلدىزدار توبى




 2018 -جىلى رەسەيلىك ستۋدەنتتەر گليزە 581 عالامشارىنىڭ «تۇرعىندارىنا» «جەرگە كەلىڭدەر» دەپ شاقىرتۋ جىبەرگەن بولاتىن. استروفيزيكتەر بۇل عالامشاردىڭ بەتكى قاباتى قاتتى جانە اتموسفەراسى بىرنەشە گازدىڭ قوسىندىسىنان قۇرالعانىنا سەنىمدى. ورتاشا تەمپەراتۋراسى 17 گرادۋستى قۇرايدى. تەك ول جاقتا اسپاننىڭ ءتۇسى قانداي ەكەنىن انىقتاۋ قالدى.

 گليزە 581 g.تارازى جۇلدىزدار توبى



استرونومدار بۇل عالامشاردىڭ بار- جوقتىعى تۋرالى پىكىر تالاستىرىپ جۇرگەندە اۋستراليالىق عالىم راگبير باتال بىرنەشە مارتە "حابارلاما" العانىن مالىمدەپ ۇلگەردى. 2008 -جىلى ءدال وسى اۋماقتان سيگنال قابىلداعان بولاتىن. ال ارادا ەكى جىل وتكەن استرونومدار العاش رەت گليزە 581 g ءدى بايقادى. راگبير باتالدىڭ ايتۋىنشا، وعان كەلىپ تۇسكەن سيگنالدار قولدان جازىلعان، ويتكەنى حابارلاما رەتتىلىكپەن جازىلعان. ال عالىمدار بۇل عالامشار وزگەلەرگە قاراعاندا جەرگە ۇقساس ەكەنىن ايتۋدا. پوليۋستەرى سۋىق، ال ەكۆاتوردا تەمپەراتۋرا 20 گرادۋستى قۇرايدى.

گليزە 581 d. تارازى جۇلدىزدار توبى



بريتانيالىق عالىمدار تارازى جۇلدىزدار توبىندا تاعى ءبىر جەرگە ۇقساس پلانەتانى تاپقاندارىن مالىمدەدى. بىرنەشە جىل بۇرىن گليزە 581 d عالامشارىنان قۇپيا سيگنالدار كەلىپ تۇسكەن. اۋەلدە مۇنى عارىش شۋىنا بالاعان. الايدا ارتىنشا عالىمدار سيگنالدىڭ قولدان جازىلعانىن مالىمدەدى. ازىرگە بۇل پلانەتا تۋرالى كوپ اقپارات جوق. ءبىراق بولاشاقتا ءدال وسى عالامشار ادامداردىڭ جاڭا قونىسى بولۋى مۇمكىن. وتكەن جىلى الەمنىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىنەن ادامدار شاقىرتۋلار جازىپ، كانبەرراداعى راديوتەلەسكوپ ارقىلى گليزە 581 d عالامشارىنا حابارلاما جىبەردى. سيگنال دىتتەگەن جەرىنە 2029 -جىلى جەتەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.

HD 21749b

جاقىندا عانا NASA عارىش اگەنتتىگىنىڭ جەر سەرىگى كۇن جۇيەسىنەن تىس ورنالاسقان جاڭا ەكزوپلانەتانى انىقتادى. بۇل تەss (Transiting Exoplanet Survey Satellite) تاپقان ءۇشىنشى جات عالامشار سانالىپ وتىر.



جاڭادان تابىلعان HD 21749b پلانەتاسى جەردەن ءۇش ەسە ۇلكەن كورىنەدى. سونداي- اق سالماعى 23 ەسە اۋىر. بەتكى تەمپەراتۋراسى سەلسي باعامى بويىنشا 150 گرادۋسقا تەڭ. بۇل پلانەتادا تىعىزدىق نەپتۋننان دا جوعارى. ءبىراق تاۋ- قىراتتى ەمەس. سونداي- اق زەرتتەۋشىلەر تاعى دا ءبىر پلانەتا تابىلعانى جايلى ايتقان. ءبىراق ناقتى ەمەس. جەردىڭ كولەمىندەي بولاتىن پلانەتا ناقتى انىقتالسا، TESS تاپقان ەڭ كىشكەنتايى بولماق.

Massaget.kz