قىزىلوردادا قازاقتىڭ اتقا ءمىنۋ مادەنيەتىن دارىپتەيتىن كورمە اشىلدى
بۇل شارا س. ايتبايەۆ اتىنداعى كوركەمسۋرەت گالەرەياسىندا وتكىزىلىپ جاتىر. اتاۋى «ۇلى دالا ەلىنىڭ تۇعىرلى تاريحى» دەگەن تاقىرىپتى قامتيدى. اتالمىش شاراعا زيالى قاۋىم وكىلدەرى، جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرى، وقىتۋشىلارى جانە جەرگىلىكتى قىلقالام جانە قولونەر شەبەرلەرى قاتىستى.
«ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ساراپتامالىق باعدارلاماسى ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە جول اشىپ وتىر. سوندىقتان بۇگىنگى شارانىڭ ۇرپاققا ۇلاعات سىيلايتىن ونەگەسى از ەمەس. ادەتتە، قازاق حالقى جىلقىنىڭ قادىرى مەن قاسيەتىن جوعارى باعالاي بىلگەن. ەر قاناتى سانالعان جىلقى مالى بىزدەر ءۇشىن تەك ءتورت تۇلىكتىڭ ءبىرى ەمەس. تۇتاس ءبىر ۇلتتىڭ ءتۇپ- تامىرىنان تەرەڭ تارتاتىن باعالى بايلىعى ەكەنى بەلگىلى. تىلدىك قورىمىزدا وعان قاتىستى قانشاما ءسوز تىركەستەرى بار. قاشاننان دا قازاق حالقى اتتىڭ ۇستىنەن تۇسپەگەن. بىلەتىنىمىز، اتبەگىلەر جىلقى مالىنىڭ 360 گرادۋستاعى اۋماقتى ەركىن كورە الاتىنىن ايتادى. قازىرگى تاڭدا مەديتسينادا يپپوتەراپيا جوعارى باعالانىپ كەلەدى» ، - دەدى قىزىلوردا وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان رۇستەموۆ.
سىر وڭىرىندە بۇل باعىتتا ءتيىستى ءىس- شارالار اتقارىلىپ وتىر. وبلىس باسشىلىعىنىڭ قولداۋىمەن ايماقتا ات سپورتىن دامىتۋ ماقساتىندا ارنايى مەكتەپ اشىلدى. وعان ۇلتتىق ات سپورتى فەدەراتسياسى دا قولداۋ ءبىلدىردى. اتالمىش شارا بارىسىندا ۇزاق جىلدان بەرى اتبەگىلىكپەن اينالىسىپ كەلە جاتقان قوجابەك جاپپاسباي دا ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى. ول بايگە اتتارىن باپتاۋمەن بىرگە ەر- تۇرمان ابزەلدەرىن جيناۋمەن اينالىسادى. «مەن ون جاسىمنان بايگەگە شاۋىپ، جىلقىعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىم وياندى. قازىر ەر- تۇرمان ابزەلدەرىن دە جيناۋمەن اينالىسامىن. ولاردىڭ اراسىندا ەكى عاسىر بۇرىن جاسالعان دۇنيەلەر دە بار. جالپى، ات ابزەلدەرىنىڭ ىشىندە قامشى جوعارى باعالانادى. وعان جىلقىنىڭ تەرى مەن ءيىسى سىڭەدى. ەرتە زاماندا بابالارىمىز ات ۇستىندە جۇرگەنىن بىلەمىز. كۇندىك جول جۇرگەن. جول- جونەكەي مىزعىپ الاتىن بولعان. سونداي ساتتە قامشىنى ەر- توعىمنىڭ استىنا جاستانىپ جاتادى ەكەن. ءوزىنىڭ اينالاسىن اتتىڭ شىلبىرىمەن دوڭگەلەكتەپ قورشاعان كورىنەدى. قۇرت- قۇمىرسقا، جىلان، شايان سەكىلدى جاندىكتەر اتتىڭ تەرى مەن يىسىنەن قاشىپ، ول ماڭعا جولاماعان. وسىدان- اق جىلقى مەن قامشىنىڭ قاسيەتىن ۇعىنا بەرىڭىز» ، - دەدى قوجابەك جاپپاسباي.
اتبەگىنىڭ ايتۋىنشا، جىلقى مالى وتە ساق كەلەدى. بۇل قاسيەتى ەرتەدە جاۋىنگەرلەرگە ەرەكشە كومەك بولعان. ەرتەدە كەيبىر قولباسشىلار جورىق ساپارىندا الدىنان سۋات كەزدەسسە، الدىمەن جىلقىنى سۋارعان. وسىلايشا اسكەرىن كولدەنەڭ كەسەلدەن ساقتاندىرىپ وتىرعان. اتالمىش كورمە تورىنەن قازاقتىڭ اتقا ءمىنۋ مادەنيەتىنەن سىر شەرتەتىن سان الۋان جادىگەرلەر ورىن الدى. بۇل جايىندا بەينەلەنگەن سۋرەتتەر، ات ابزەلدەرى، شاباندوزدىڭ كيىم ۇلگىسى، ەتنوگرافيالىق بۇيىمدار مەن تۇرمىستىق زاتتار كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلدى. كورمە 15- اقپانعا دەيىن سوزىلادى. بۇدان بۇرىن قىزىلوردادا ۇلتتىق ءداستۇردى دارىپتەيتىن ارنايى جوبا جۇزەگە اساتىنىن حابارلاعان ەدىك.