ەلىمىزدەگى قارا التىن قورى قانشا ۋاقىتقا جەتەدى؟
قازاق جەرىندە مۇناي ءوندىرۋ ءىسى قانداي دەڭگەيدە جۇزەگە اسىپ جاتىر؟ مۇناي- گاز سالاسىنىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزىن ساقتاپ قالۋ - بۇگىنگى كۇننىڭ وزەكتى ماسەلەسى. تيىسىنشە، جاڭا كەن ورىندارىن اشۋعا ەرەكشە دەن قويىلادى. بيىل مەملەكەتتىك تەڭگەرىمگە الىنعان كەن ورىندارى اتىراۋ جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا ورنالاسقان.
باحىت ماحانوۆ، ق ر ە م مۇناي ءوندىرىسىن دامىتۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى:
- قازاقستاندا مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيالار 80 ميلليون توننادان استام قارا التىن وندىرگەن. وسى كولەمنەن 63 ميلليون تونناسى ەكسپورتتالدى. قالعان بولىگى وڭدەۋگە جىبەرىلدى. جالپى مۇناي ءوندىرىسى 106,7 پايىزعا ۇلعايعان. ساراپشىلاردىڭ سوزىنشە، مۇناي ءوندىرۋدىڭ شىڭى 2035 -جىلعا كەلەدى. ءبىراق ودان كەيىن ءوسىم قۇلدىراي باستايدى. بۇگىندە قازاقستاندا 277 مۇناي كەن ورنى بار. سوڭعى 10 جىلدا 50 گە جۋىعى اشىلدى.
نىسانباي قۋانتايەۆ، گەولوگيا- مينەرالوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى:
- قازىر ەلىمىز ءۇشىن مينەرالدىق- شيكىزات بازاسىن تولىقتىرۋ - اسا ماڭىزدى جۇمىستاردىڭ ءبىرى. بۇل باعىتتا ينۆەستورلار قاجەت. ءبىز مۇناي مەن گازدى بارلاۋ 5 كيلومەترگە جەتەتىن كەزەڭگە كەلدىك. قازىر جەڭىل مۇناي ءداۋىرى اياقتالدى. ياعني بولاشاقتا قورلار 7-دەن 10 ك م- گە دەيىن بولادى. مۇناي قورلارىن تابۋ قاتتى پايدالى قازبالاردان گورى بىرنەشە ەسە قىمبات. ال بۇل جۇمىستارعا قۇيىلاتىن قارجىنىڭ وتەلۋىنە ەشكىم كەپىلدىك بەرمەيدى.
دەگەنمەن رەسۋرستىق بازانىڭ سوڭعى دەرەكتەرىنە سايكەس، قازاقستاندا كومىرسۋتەگى شيكىزاتى جەتكىلىكتى. بولجامدىق قورلار 22-دەن 76 ميلليارد تونناعا دەيىن ءوستى. گەولوگيالىق سالانى دامىتۋ باعدارلاماسىنا سايكەس 2015-19 -جىلدار ارالىعىندا جىل سايىنعى بارلاۋعا 40 ميلليارد تەڭگە قارجى باعىتتاۋ جوسپارلانعان. الايدا بيىلعى جىلى 8 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى.
اقباتىر نادىربايەۆ، ق ر ي د م گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى:
- بولىنگەن قارجى كومىرسۋتەكتى شيكىزات قورلارىن تابۋعا باعىتتالماعان. سوندىقتان وسى سالانى جانداندىرۋ كەرەك. ەگەر ءبىز قاراجاتتىڭ كولەمىن باس كەزىندە 8-دەن 15-20 ميللياردقا دەيىن ارتتىرساق، وندا بۇل جۇمىستاردى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن جۇرگىزۋگە بولادى. بۇدان كەيىن ينۆەستورلارعا بەلگىلى ءبىر ۋچاسكەلەردى ۇسىنا الامىز.
ساراپشىلاردىڭ بولجامىنا سۇيەنسەك، جاقىن ارادا ءىرى مۇناي كەن ورىندارى اشىلماسا، بىرنەشە جىلداردان كەيىن الەم شيكىزات تاپشىلىعىنا ۇشىراۋى مۇمكىن. مۇنايعا دەگەن سۇرانىس جىل سايىن ارتادى. سوندىقتان زەرتتەۋ جۇمىستارىن بۇگىننەن باستاعان ءجون دەيدى ماماندار.
www.24.kz