كەننەديگە شابۋىل ۇيىمداستىرعان قۇپيا ۇيىم تۋرالى بىلەسىز بە؟

استانا. قازاقپارات - الەمگە ايگىلى قۇپيا ۇيىمدار مەن مافيالىق توپتار جايلى بىلگىڭىز كەلە مە؟.. الەمدىك دەڭگەيدەگى كەيبىر قۇپيا ۇيىمدار قوعامنىڭ ءار سالاسىنا كۇنى بۇگىنگە دەيىن اسەر ەتىپ كەلەدى.

كەننەديگە شابۋىل ۇيىمداستىرعان قۇپيا ۇيىم تۋرالى بىلەسىز بە؟

بۇلار ادامزاتتىڭ ءدىني سەنىمى جاعىنان بولسىن، مەملەكەتتەر ارا قاندى قىرعىن سوعىستا بولسىن، ءار ەلدىڭ ساياسي مۇددە تۇتاستىعىندا بولسىن، ءوز ماقساتتارىن ىسكە اسىرىپ كەلە جاتقان بولۋى ابدەن مۇمكىن.

تومەندە ءبىز دۇنيەدەگى كەيبىر ىقپالدى قۇپيا توپتار جايلى باياندايمىز.

***

«Fort beard mission» توبى -  بۇل ۇيىم وتكەن عاسىردىڭ 50 -جىلدارى باتىس ەۋروپادا ا ق ش- قا قارسى كوزقاراس كەڭەيە باستاعان تۇستا ەڭ العاش رەت اشىققا شىققان ۇيىم بولىپ تابىلادى. بۇل ۇيىم اقشالى جانە كۇش-قۋاتى مىعىم ادامداردان ۇيىمداسقان. بۇلار ءار جىلى اتالعان ۇيىمنىڭ اتىمەن اتالعان بەلگىلى ءبىر سارايدا باس قوسىپ تۇرادى. كەيبىر سوزدەرگە سەنسەك، ا ق ش- تىڭ العاشقى كەزەكتى مەملەكەت قورعانىس ءمينيسترى رامس پەرد تە وسى ۇيىمنىڭ بەلدى مۇشەلەرىنىڭ ءبىرى بولعان دەسەدى.

بۇل ۇيىمدى كەي بايقاۋشىلار وتە قاتال ۇيىم رەتىندە باعالايدى. اتاۋلى توپتىڭ جوعارى جىكتەگى مۇشەلەرىن الەمدەگى ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ تۋىلۋىنا تىكەلەي سەبەپكەر، ولار پرەزيدەنت سايلاۋىن شەڭگەلدەۋ، ۇكىمەتتى وزگەرتۋ، جاسىرىن قاستاندىق جاساۋ سەكىلدى جۇمىستارعا ارالاسىپ وتىر دەپ قارايدى. ال كەيبىر ەلگە بەيمالىم قاۋەسەتتەردە، ا ق ش- تىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى كەننەدي دجوننىڭ قاستاندىقپەن ءولتىرىلۋى وسى ۇيىممەن تىكەلەي قاتىستى دەيدى. جوعارى جىكتەگىلەر اقپارات كوزدەرىنىڭ سۇراعىنا «مۇنداي ۇيىم بولعان ەمەس» دەپ قانشا سەندىرگىسى كەلسە دە، ەرەكشە قاتال وسى ءبىر ۇيىمنىڭ ءالى دە ءومىر ءسۇرىپ وتىرعانىنا سەنەتىن ادامدار كوپ.

***

كەيبىر ساراپشىلاردىڭ ويىنشا، دۇنيە ەكونوميكاسىن قۇلدىراتۋعا كۇشى جەتەدى دەپ سەنەتىن «لوم كلۋبى» لەردىڭ وزگەرىسىن بۇكىل جەر شارى كولەمىندە باسقارۋ دەسە، كەيبىر ساراپشىلار «بۇل ۇيىمنىڭ ماقساتى ا ق ش ۇكىمەتىن اۋدارىپ، دۇنيەنى ون يمپەرياعا ءبولىپ باسقارۋ» دەپ كۇماندانادى. قالايدا، بۇل ۇيىم دۇنيەدەگى ەڭ ءىرى قۇقىقتى شەڭگەلدەپ وتىر دەپ قارايدى.

تاعى ءبىر ۇيىم «قۋباس» قوعامى. (جوعارىداعى سۋرەتتە) بۇل ۇيىم 1832 -جىلى قۇرىلعان دۇنيەدەگى ەڭ تىلسىم ۇيىم دەپ ەسەپتەلىنەدى.

اتالعان ۇيىم مۇشەلەرى ا ق ش- تاعى ىقپالى كۇشتى قايراتكەرلەر مەن ۇلكەن قۇقىقتىلاردان قۇرام تاپقان. 2004 -جىلى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا تۇسكەن كىشى بۋش پەن دجەك كەرري ەكەۋى دە وسى ۇيىمنىڭ مۇشەلەرى دەگەن قاڭقۋ ءسوز كوپ ايتىلادى.

بۇل ۇيىم مۇشەلەرى ءوز جەكە مۇراتتارىنان گورى، ۇيىمنىڭ مۇراتى ءۇشىن قىزمەت ەتۋدى ەڭ جوعارى مۇددە دەپ ويلايتىن كورىنەدى. ال ا ق ش ۇكىمەتىنىڭ پەردە ارتىنداعى جاسىرىن كۇشى دە وسى ۇيىم بولۋى ابدەن مۇمكىن. ال كەيبىرەۋلەر بۇل ۇيىمدى ا ق ش- تاعى بايلىق پەن قۇقىقتىڭ سيمۆولى دەپ قارايدى.

دەرەككوزى: وتاندىق ب ا ق بەتتەرىنەن

اۆتورى: الشىن ماتاي