اقسۋ قانت زاۋىتى العاشقى قانتىن شىعاردى
بۇل تۋرالى كەشە ءوڭىر باسشىسى اماندىق باتالوۆتىڭ اقسۋ اۋدانىنا بارعان ساپارىندا بەلگىلى بولدى. زاۋىتتىڭ جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىمەن تانىسقان وبلىس اكىمى كاسىپورىندى ارالاپ كورىپ، ينۆەستورلارمەن زاۋىتتىڭ بولاشاعى تۋرالى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
اقسۋ قانت زاۋىتىنا قانت قىزىلشاسى اقسۋ، سارقان، الاكول اۋداندارىنان جەتكىزىلۋدە. قازىرگى كەزدە كاسىپورىننىڭ قىزىلشا جيناقتاۋ الاڭىندا 80 مىڭ توننا ءتاتتى ءتۇبىر جاتىر. بۇگىنگى كۇنى زاۋىت 2 مىڭ توننا شيكىزات وڭدەپ، العاشقى قانتىن الدى.
«اقسۋ قانت» ج ش س- نىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ساكەن مۇراتوۆتىڭ ايتۋىنشا، زاۋىتتا جاسالعان جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە قانت قىزىلشاسىن وڭدەۋ مەن قانت شىعارۋدى باستاۋ جۇمىستارىنىڭ جۇيەسى ىسكە قوسىلدى. كەلەر جىلدان باستاپ نەگىزگى جانە قوسالقى وندىرىستەردى كەزەڭ- كەزەڭىمەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى باستالادى، قۋاتتىلىعى 5 مەگاۆاتتىق جاڭا جىلۋ- ەلەكتر ورتالىعى پايدالانۋعا بەرىلەدى، زاماناۋي جىلۋ قازاندىقتارى مەن تۋربوگەنەراتورلار ورناتىلادى. سول سياقتى تەحنولوگيالىق پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋ جۇمىسى ودان ءارى جالعاستىرىلىپ، سوڭعى 3 جىلدا زاۋىتتىڭ وندىرىستىك قۋاتتىلىعى وسە تۇسپەك.
كاسىپورىننىڭ بۇگىنگى تىنىس- تىرشىلىگىمەن تانىسقان وبلىس باسشىسى اماندىق باتالوۆ زاۋىتتىڭ بارلىق سەحتارىن ارالاپ كورىپ، 10 جىلدان كەيىنگى العاشقى قانتتىڭ شىعارىلۋ پروتسەسىنە كۋا بولدى.
- بۇگىن ءبارىمىز ءۇشىن دە ۇلكەن قۋانىش. مەملەكەت قولداۋىنىڭ، جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان مەن ينۆەستورلاردىڭ بىرلەسىپ اتقارعان تىڭعىلىقتى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە ون جىلدان بەرى توقتاپ تۇرعان اقسۋ قانت زاۋىتى ىسكە كىرىستى. بارلىق تەحنولوگيالىق پروتسەستەردەن كەيىن كاسىپورىن اپپاق قانتىن شىعارا باستادى. بۇل - جۇرگىزىلگەن جۇمىستىڭ ناتيجەسى.
الداعى 3 جىلدا زاۋىت تولىق جاڭعىرتىلىپ، ەسكىرگەن قۇرال- جابدىقتار جاڭا، وزىق ۇلگىدەگى، جوعارى تەحنولوگيالى جابدىقتارمەن اۋىستىرىلادى. ول قۇرال- جابدىقتاردىڭ ءبىراز بولىگى قازىردىڭ وزىندە ساتىپ الىنىپ، زاۋىت قويماسىندا ساقتاۋلى تۇر. قازىرگى كەزدە زاۋىتتا 500 ادام جۇمىس ىستەيدى، ولاردىڭ اراسىندا وسى كاسىپورىن العاش اشىلعان كۇننەن باستاپ جۇمىس ىستەگەن تاجىريبەلى ماماندار بار. ولاردىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. سونىمەن قاتار اقسۋ قانت زاۋىتىن ىسكە قوسۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى اۋداندا 5,7 پايىزدان 4,7 پايىزعا تومەندەگەنىن دە ايتىپ وتكەن ءجون. سول سياقتى زاۋىت پەن جانسۇگىروۆ كەنتىندەگى كوللەدج اراسىندا كاسىپورىنعا 50-دەن استام مامان دايىنداۋ تۋرالى كەلىسىمشارت جاسالدى، - دەدى ا. باتالوۆ.
بۇدان ءارى ءسوزىن ساباقتاعان وبلىس باسشىسى:
- ەندى ءبىزدىڭ وبلىستا ەكى قانت زاۋىتى - كوكسۋ جانە اقسۋ زاۋىتتارى جۇمىس ىستەيدى، ەكەۋى بىرىگىپ جىل سايىن 500 مىڭ توننادان استام قانت قىزىلشاسىن وڭدەي الادى. مۇنان كەيىن الدا الاكول جانە قارابۇلاق قانت زاۋىتتارىن ىسكە قوسۋ جوسپارى تۇر. سول سياقتى شاعىن قۋاتتىلىقتاعى زاۋىتتار سالۋدى دا ويلاستىرىپ جاتىرمىز. بۇگىنگى كۇنى ءبىز وبلىستىڭ جىلىنا شامامەن 35 مىڭ توننا قانتقا دەگەن سۇرانىسىن جابا الامىز. رەسپۋبليكانىڭ سۇرانىسى تۋرالى ايتاتىن بولساق، بۇل باعىتتا ءبىز مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مۋلتيپليكاتيۆتىك تيىمدىلىگىن بەرەتىن وسى باعىتتاعى جۇمىسقا بار كۇش- جىگەرىمىزدى جۇمسايتىن بولامىز، - دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى.
كاسىپورىننىڭ ىسكە قوسىلۋىنا قاتىستى اقسۋ قانت زاۋىتىنىڭ باس ينجەنەرى، ەڭبەك جولىن وسى زاۋىتپەن بىرگە 1968 - جىلدان باستاعان ۆلاديمير يۋشكوۆ دا وي ءبولىستى. قازىر ول وسى زاۋىتتا جۇمىسىن قايتا جالعاستىرىپ، مۇنداعى تاجىريبەلى مامانداردىڭ قاتارىندا.
«ءوزىم جارتى عاسىرعا جۋىق ەڭبەك ەتكەن زاۋىتتىڭ جاڭا تىنىسى اشىلىپ، قايتا ىسكە قوسىلعانىنا قۋانىشتىمىن. زاۋىت ەندى ساپالى ءونىم شىعارىپ، كوپتەگەن تۇرعىندى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. وسىعان بارىنشا قولداۋ كورسەتكەن بارشاڭىزعا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن. اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى، زاۋىت قايتا ىسكە كىرىستى، ەندى ونى ءبىز سەكىلدى تاجىريبەلى ماماندار قولداۋى كەرەك، قالعانى تەحنيكاعا بايلانىستى،» - دەدى ۆ. يۋشكوۆ.
ەسكە سالساق، ەلباسىنىڭ قانت ءوندىرىسىن دامىتۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا سايكەس بيىلعى جىلدىڭ باسىندا وبلىس اكىمدىگىمەن اقسۋ قانت زاۋىتىن جاڭعىرتۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعان «ەنەرگوموست» كونسورتسيۋمى زاۋىتتى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىسىنا بەلسەنە كىرىسكەن بولاتىن. بۇل جۇمىستارعا 15 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلىپ، ونىڭ 3 ميلليارد تەڭگەسى نەگىزگى قۇرال- جابدىقتاردى جاڭعىرتۋ ءۇشىن «جەتىسۋ» ا ك ك تاراپىنان ءبولىندى.
جالپى كاسىپورىن جىل بويى 300-350 مىڭ تونناعا دەيىن قانت قىزىشاسىن وڭدەيتىن قۋاتقا يە.
بيىلعى ماۋسىمدا 80 مىڭ تونناعا دەيىن قانت قىزىلشاسىن وڭدەپ، 6 مىڭ توننا قانت الۋ جوسپارلانىپ وتىر. بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان بەرى زاۋىتقا قانت قىزىلشاسىن قابىلداۋ جالعاسىپ جاتىر.
